Lesdoelen FILOSOFIE
De student kan filosofie onderscheiden van de andere disciplines.
Bij bijvoorbeeld opvoedingsondersteuning is er een probleem/vraag waar een
antwoord/oplossing op gezocht moet worden. Bij filosofie is er een
antwoord/oplossing die van zelfsprekend is en hier wordt gezocht naar een
vraag/probleem.
De student kan uitleggen wat een vooronderstelling is.
Basisuitgangspunten die je voor waar aanneemt en waaruit je verder denkt. Bepaalde
vooroordelen, standpunten waar van je denk dat het waar is. Van veel vooronderstellingen
zijn wij ons niet bewust
Voorbeeld vooronderstelling =
Als iemand 1x of meerdere keren bepaald gedrag dat dat altijd zo zal blijven
De student kan een filosofische vraag herkennen en formuleren.
De student kan vooronderstellingen van zichzelf en anderen kritisch bevragen.
De student herkent filosofische uitgangspunten die aan de basis liggen van mensbeeld en
opvoeddoel van een pedagogische visie.
De student kent het onderscheid tussen populaire en filosofische levenskunst.
Populaire filosofie
Het najagen van geluk wordt populaire levenskunst genoemd. Het leven is een kwestie van
geluk najagen en ongeluk vermijden. Geluk is vooral: je gelukkig voelen.
50 % van geluk zit in je genen.
Filosofie als levenskunst (kenmerken):
Het aanleren van vaardigheden om met alle kanten van het leven om te gaan, oefenen van
je mogelijkheden, keuzes leren maken. De filosofie van de levenskunst is een poging om je
leven zelf in bezit te nemen en er een mooi leven van te maken.
Dus:
Populaire levenskunst: goed voelen
Filosofische levenskunst: goed leven (praktische wijsheid)
De student analyseert van welke opvattingen over geluk als opvoeddoel (slagen in je
doelen, keuzevrijheid, maakbaarheid en genot) in een pedagogische casus sprake is.
Vier veelgehoorde wegen naar geluk
1. Succes
(Maatschappelijke) doelen bereiken
- Slagen in je doelen
- Impliciet: als ik succesvol ben, ben ik gelukkig
2. Keuzevrijheid
Kiezen wat je wilt, ongehinderd door anderen
, - Maximizers: shoppen eeuwig rond, zoeken de perfecte keuze zijn nooit echt
tevreden. Hebben het gevoel dat ze het gelukkigst zijn als ze de beste keuze
maken.
- Satisficers: kiezen bewust (kennen hun eisen) en zijn sneller tevreden
- Mimetische begeerte: altijd willen hebben, wat een ander ook heeft
- Impliciet: als ik krijg wat ik wil, ben ik gelukkig
- Satisficers schijnen gelukkiger te zijn dan maximizers
3. Maakbaarheid
Actief werken aan verandering (je kunt het als je wilt)
- Vorm jezelf en je leven zo, dat jij gelukkig bent!
- Impliciet: als ik mooi ben (en blijf), ben ik gelukkig
4. Genot
Het leven is genieten
- Vakanties
- Eten
- Drank & drugs
- Seks
- Feesten
- Impliciet: als ik fijne dingen doe (of meemaak), ben ik gelukkig
De student kan vanuit het gedachtegoed van Aristoteles (mensbeeld en opvoeddoel) een
pedagogische casus analyseren.
Aristoteles (385-322 v. Chr.)
- De mens is een dier, met een unieke eigenschap: wij kunnen denken, omdat wij over
taal beschikken.
- ANIMAL RATIONALE
- Net als dieren volgen wij onze emoties en neigingen, maar wij kunnen ook door
argumenten overtuigd worden om iets anders te doen. Door iets tegen ons zelf te
zeggen kunnen onze emoties en neigingen afslaan. Dieren kunnen dit niet.
- Dat maakt ons mensen, dat maakt ons vrij.
Volgens Aristoteles is een gelukkig leven je mogelijkheden zoveel mogelijk werkelijkheid te
laten worden. Het gaat er niet om of je je lekker voelt. Het gaat erom wat er is gelukt.
Mogelijkheid Werkelijkheid
Aristoteles dacht van mogelijkheid naar werkelijkheid. Een eikel kan alleen een eik worden,
een eikel kan geen den of spar worden. Het ligt al in de mogelijkheid van de eikel dat de eikel
een eik wordt, maar het ligt ook in de mogelijkheid van de eikel dat er niks met de eikel
gebeurd. Alleen in ideale omstandigheden wordt een eikel een eik.
De student kan filosofie onderscheiden van de andere disciplines.
Bij bijvoorbeeld opvoedingsondersteuning is er een probleem/vraag waar een
antwoord/oplossing op gezocht moet worden. Bij filosofie is er een
antwoord/oplossing die van zelfsprekend is en hier wordt gezocht naar een
vraag/probleem.
De student kan uitleggen wat een vooronderstelling is.
Basisuitgangspunten die je voor waar aanneemt en waaruit je verder denkt. Bepaalde
vooroordelen, standpunten waar van je denk dat het waar is. Van veel vooronderstellingen
zijn wij ons niet bewust
Voorbeeld vooronderstelling =
Als iemand 1x of meerdere keren bepaald gedrag dat dat altijd zo zal blijven
De student kan een filosofische vraag herkennen en formuleren.
De student kan vooronderstellingen van zichzelf en anderen kritisch bevragen.
De student herkent filosofische uitgangspunten die aan de basis liggen van mensbeeld en
opvoeddoel van een pedagogische visie.
De student kent het onderscheid tussen populaire en filosofische levenskunst.
Populaire filosofie
Het najagen van geluk wordt populaire levenskunst genoemd. Het leven is een kwestie van
geluk najagen en ongeluk vermijden. Geluk is vooral: je gelukkig voelen.
50 % van geluk zit in je genen.
Filosofie als levenskunst (kenmerken):
Het aanleren van vaardigheden om met alle kanten van het leven om te gaan, oefenen van
je mogelijkheden, keuzes leren maken. De filosofie van de levenskunst is een poging om je
leven zelf in bezit te nemen en er een mooi leven van te maken.
Dus:
Populaire levenskunst: goed voelen
Filosofische levenskunst: goed leven (praktische wijsheid)
De student analyseert van welke opvattingen over geluk als opvoeddoel (slagen in je
doelen, keuzevrijheid, maakbaarheid en genot) in een pedagogische casus sprake is.
Vier veelgehoorde wegen naar geluk
1. Succes
(Maatschappelijke) doelen bereiken
- Slagen in je doelen
- Impliciet: als ik succesvol ben, ben ik gelukkig
2. Keuzevrijheid
Kiezen wat je wilt, ongehinderd door anderen
, - Maximizers: shoppen eeuwig rond, zoeken de perfecte keuze zijn nooit echt
tevreden. Hebben het gevoel dat ze het gelukkigst zijn als ze de beste keuze
maken.
- Satisficers: kiezen bewust (kennen hun eisen) en zijn sneller tevreden
- Mimetische begeerte: altijd willen hebben, wat een ander ook heeft
- Impliciet: als ik krijg wat ik wil, ben ik gelukkig
- Satisficers schijnen gelukkiger te zijn dan maximizers
3. Maakbaarheid
Actief werken aan verandering (je kunt het als je wilt)
- Vorm jezelf en je leven zo, dat jij gelukkig bent!
- Impliciet: als ik mooi ben (en blijf), ben ik gelukkig
4. Genot
Het leven is genieten
- Vakanties
- Eten
- Drank & drugs
- Seks
- Feesten
- Impliciet: als ik fijne dingen doe (of meemaak), ben ik gelukkig
De student kan vanuit het gedachtegoed van Aristoteles (mensbeeld en opvoeddoel) een
pedagogische casus analyseren.
Aristoteles (385-322 v. Chr.)
- De mens is een dier, met een unieke eigenschap: wij kunnen denken, omdat wij over
taal beschikken.
- ANIMAL RATIONALE
- Net als dieren volgen wij onze emoties en neigingen, maar wij kunnen ook door
argumenten overtuigd worden om iets anders te doen. Door iets tegen ons zelf te
zeggen kunnen onze emoties en neigingen afslaan. Dieren kunnen dit niet.
- Dat maakt ons mensen, dat maakt ons vrij.
Volgens Aristoteles is een gelukkig leven je mogelijkheden zoveel mogelijk werkelijkheid te
laten worden. Het gaat er niet om of je je lekker voelt. Het gaat erom wat er is gelukt.
Mogelijkheid Werkelijkheid
Aristoteles dacht van mogelijkheid naar werkelijkheid. Een eikel kan alleen een eik worden,
een eikel kan geen den of spar worden. Het ligt al in de mogelijkheid van de eikel dat de eikel
een eik wordt, maar het ligt ook in de mogelijkheid van de eikel dat er niks met de eikel
gebeurd. Alleen in ideale omstandigheden wordt een eikel een eik.
