Canon van Nederland geschiedenis
Hunebedden
Ca. 3000 voor chr
Tijd van jagers en beoren
De hunebedden zijn te vinden in Drenthe, Groningen, Noord-
Duitsland en Denemarken. Ze zijn zo’n vijfduizend jaar oud. Vroege
landbouwers in deze streken wisten loodzware keien te versjouwen
om er graven mee te bouwen.
De romeinse limes
Ca. 400
Tijd van de Grieken en Romeinen
Op de grens van de Romeinse wereld (limes)
Dwars door het huidige Nederland, langs de Rijn, liep tweeduizend
jaar geleden de noordelijke grens (limes) van het immense Romeinse
Rijk. Om de limes te bewaken, bouwden Romeinen hier wachttorens
en legerkampen. In deze oude grensstreek
Willibrord
658 – 739
Tijd van de monniken en ridders
Verbreiding van het Christendom
Heidenen waren het, de Friezen die rond 700 in de kustgebieden
woonden. Christenen probeerden hen tevergeefs te bekeren, totdat
de Engelse monnik Willibrond zich in Utrecht vestigde. Met zijn
missionarissen haalden hij veel Friezen de kerk binnen, al bleef een
deel van hen nog lang bij het oude geloof.
Karel de Grote
742 – 814
Tijd van monniken en ridders
Keizer van het westen
Door voortdurend oorlog te voeren, wist Karel de Grote rond 800 een
groot deel van Europa te veroveren. Om zijn gigantische rijk te
besturen, gebruikte Karel vazallen, die gebieden ‘in leen’ kregen en
moesten helpen die te beheren.
Hebban olla vogala
Ca. 1100
Tijd van de steden en staten
Begin van de Nederlandse taal
‘hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij’, schreef een
Vlaamse monnik rond 1100 in het Nederlands van zijn tijd: ‘Hebban olla
vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu’. De monnik tesste zo zijn
pen. Zijn krabbel is een van de oudste geschreven zinnetjes in het
Nederlands
, Floris de Vijfde
1254 – 1296
Tijd van steden en staten
Regeren in de riddertijd
Op zijn tweede werd hij graaf van Holland, in 1256: Floris de
Vijfde. Als volwassene vergrootte hij zijn gebied, onder andere
door Amsterdam in te lijven. Maar zijn ondergeschikten vonden
hem niet de baas. Drie van hen ontvoerden hem en sloegen hem
dood met hun zwaarden. Dit was op het Muiderslot die hij zelf
had gebouwd.
De Hanze
1356 – ca. 1450
Tijd van steden en staten
Handel en samenwerking
De Hanze was aanvankelijk een samenwerkingverband van
koooplieden van steden. Dit was gusntig voor de handel.
Erasmus
1469 – 1536
Tijd van ontdekkers en hervormers
Een internationaal humanist
Een kritische geest en een verzoener. Hij had commentaar op de
katholieke kerk maar bleef die trouw. Ook toen de protestanten
zich ervan losmaakten. Hij was een invloedrijd ‘humanist’, een
kenner van de klassieken. Zijn bekendste werk: lof der zotheid.
Karel de Vijfde
1500 – 1558
Tijd van ontdekkers en hervormers
De Nederlanden worden één
Karel de Vijfde had een groot deel van Europa bij zijn rijk. Voor de
Nederlanden had hij grootste plannen: ze meosten van een los
allegaartje veranderen in een eenheid. Dat leidde tot verzet. Want
de gebieden van de Nederlanden hadden allemaal hun eigen
regels en geloof.
De beeldenstorm
1566
Tijd van ontdekkers en hervormers
Godsdienststrijd
De katholieke kerk was de enige echte kerk, vonden Karel de Vijfde
en zijn zoon en opvolger Filips de Tweede. Protestanten vonden zij
ketters, die vervolgd moesten worden. In 1566 leidde dat tot hevige
rellen, waarbij protestanten hun woede koelden op versieringen in
kerken en kloosters.
Hunebedden
Ca. 3000 voor chr
Tijd van jagers en beoren
De hunebedden zijn te vinden in Drenthe, Groningen, Noord-
Duitsland en Denemarken. Ze zijn zo’n vijfduizend jaar oud. Vroege
landbouwers in deze streken wisten loodzware keien te versjouwen
om er graven mee te bouwen.
De romeinse limes
Ca. 400
Tijd van de Grieken en Romeinen
Op de grens van de Romeinse wereld (limes)
Dwars door het huidige Nederland, langs de Rijn, liep tweeduizend
jaar geleden de noordelijke grens (limes) van het immense Romeinse
Rijk. Om de limes te bewaken, bouwden Romeinen hier wachttorens
en legerkampen. In deze oude grensstreek
Willibrord
658 – 739
Tijd van de monniken en ridders
Verbreiding van het Christendom
Heidenen waren het, de Friezen die rond 700 in de kustgebieden
woonden. Christenen probeerden hen tevergeefs te bekeren, totdat
de Engelse monnik Willibrond zich in Utrecht vestigde. Met zijn
missionarissen haalden hij veel Friezen de kerk binnen, al bleef een
deel van hen nog lang bij het oude geloof.
Karel de Grote
742 – 814
Tijd van monniken en ridders
Keizer van het westen
Door voortdurend oorlog te voeren, wist Karel de Grote rond 800 een
groot deel van Europa te veroveren. Om zijn gigantische rijk te
besturen, gebruikte Karel vazallen, die gebieden ‘in leen’ kregen en
moesten helpen die te beheren.
Hebban olla vogala
Ca. 1100
Tijd van de steden en staten
Begin van de Nederlandse taal
‘hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij’, schreef een
Vlaamse monnik rond 1100 in het Nederlands van zijn tijd: ‘Hebban olla
vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu’. De monnik tesste zo zijn
pen. Zijn krabbel is een van de oudste geschreven zinnetjes in het
Nederlands
, Floris de Vijfde
1254 – 1296
Tijd van steden en staten
Regeren in de riddertijd
Op zijn tweede werd hij graaf van Holland, in 1256: Floris de
Vijfde. Als volwassene vergrootte hij zijn gebied, onder andere
door Amsterdam in te lijven. Maar zijn ondergeschikten vonden
hem niet de baas. Drie van hen ontvoerden hem en sloegen hem
dood met hun zwaarden. Dit was op het Muiderslot die hij zelf
had gebouwd.
De Hanze
1356 – ca. 1450
Tijd van steden en staten
Handel en samenwerking
De Hanze was aanvankelijk een samenwerkingverband van
koooplieden van steden. Dit was gusntig voor de handel.
Erasmus
1469 – 1536
Tijd van ontdekkers en hervormers
Een internationaal humanist
Een kritische geest en een verzoener. Hij had commentaar op de
katholieke kerk maar bleef die trouw. Ook toen de protestanten
zich ervan losmaakten. Hij was een invloedrijd ‘humanist’, een
kenner van de klassieken. Zijn bekendste werk: lof der zotheid.
Karel de Vijfde
1500 – 1558
Tijd van ontdekkers en hervormers
De Nederlanden worden één
Karel de Vijfde had een groot deel van Europa bij zijn rijk. Voor de
Nederlanden had hij grootste plannen: ze meosten van een los
allegaartje veranderen in een eenheid. Dat leidde tot verzet. Want
de gebieden van de Nederlanden hadden allemaal hun eigen
regels en geloof.
De beeldenstorm
1566
Tijd van ontdekkers en hervormers
Godsdienststrijd
De katholieke kerk was de enige echte kerk, vonden Karel de Vijfde
en zijn zoon en opvolger Filips de Tweede. Protestanten vonden zij
ketters, die vervolgd moesten worden. In 1566 leidde dat tot hevige
rellen, waarbij protestanten hun woede koelden op versieringen in
kerken en kloosters.
