Samenvatting vaardigheden
1. Kritisch denken
Er bestaat niet alleen misconcepties bij mensen, maar ook veel misleidende
informatie in de wereld. Denk kritisch na om te weten of iets misleidend is of niet.
Wetenschap werkt ook door kritisch te denken. Denk aan het atoommodel. Er
zijn doorheen de tijd verschillende modellen voorgesteld. Telkens verbeterde een
wetenschapper de andere door het vorig model te testen. Hieruit bleek dat het
model fout was en zo stelde de wetenschapper en nieuw experiment op en
ontstond een nieuw model.
1.1. Verklaring en wetenschap
Wanneer is een verklaring voor een verschijnsel wetenschap?
De nitie wetenschap:
• Het duidt het proces aan waarmee kennis wordt vergaard.
• Het geheel aan kennis die voorkomt uit de wetenschappelijke activiteit
Eigenschappen om wetenschap te herkennen:
• Wetenschap stelt vragen en geeft verklaringen die betrekking hebben op de
natuurlijke wereld.
Voorbeeld: “Wat is een regenboog?”, “Waarom drijft ijs op water?”
• Wetenschap werkt met testbare ideeën: Als een idee niet testbaar is dan kunnen
er geen experimenten/waarnemingen gedaan worden ter ondersteuning van het
idee.
• Wetenschap werkt mat falsi eerbare ideeën: Karl Popper stelde dat elke
hypothese falsi eerbaar moet zijn. Falsi eerbaar betekent dat de hypothese te
weerleggen moet zijn.
• Wetenschap baseert zich op experimenten en bewijzen: In het beoefenen van
wetenschap worden experimenten gedaan om deze voorspellingen ook
uitkomen. Hoe meer experimenten er gedaan kunnen worden waarvan de
Gedownload door Chloe Depoorter () 1
, resultaten volgens de voorspelling zijn, hoe sterker het bewijs voor een
wetenschappelijke theorie.
1.2. Definities
Bewijs:
- Feiten/waarnemingen die een hypothese of theorie bevestigen of juist ontkrachten
- LET HIERBIJ OP: een bewijs voor een theorie betekent NIET dat de theorie ook een
model is dat de werkelijkheid helemaal correct beschrijft.
- Hierbij maakt de Engelse taal meer onderscheid voor het woord ‘bewijs’: Scientific
Evidence (NIET: Scientific Proof)
Feit:
- Van Dale woordenboek definieert een feit als: “gebeurtenis of omstandigheid
waarvan de werkelijkheid vaststaat
- In de wetenschappelijk context gaat het hier om een zintuigelijke waarneming of een
instrumentele meting.
- Hou hierbij wel in gedachte dat het om een objectieve waarneming moet gaan (dwz:
onafhankelijk van de opvattingen of het perspectief van de waarnemer)
- Dit is niet altijd mogelijk: Voorbeeld is dat van de blinde mannen en de olifant, die
elk een andere waarneming hebben en hun conclusie trekken wat een olifant is
Hypothese:
- Mogelijk verklaring voor een observatie
- Hou hierbij in gedacht dat een hypothese geen eind is, maar het begin van nieuwe
experimenten om de hypothese te testen.
- Zoals eerder aangegeven moet een hypothese falsi eerbaar zijn, dwz dat er in
principe een experiment uitgevoerd kan worden of een observatie gedaan kan
worden die de hypothese weerlegt.
Theorie:
- In het dagelijks taalgebruik: hypothese of veronderstelling
Gedownload door Chloe Depoorter () 2
, - Een wetenschappelijke theorie: is echter een goede onderbouwde verklaring over
een aspect van de natuur, gebaseerd op feiten die herhaaldelijk zijn bevestigd door
observaties of experimenten.
- Een theorie is dus een soort model dat observaties verklaart en voorspellingen doet.
- Wetenschappelijk theorieën veranderen soms door nieuwe observaties die tot
andere of ver jndere modellen leiden.
Wet:
- Een wet in de wetenschap: is een beschrijving van een natuurlijk fenomeen
- Denk aan wetten van Newton: die de relaties van krachten en beweging
weergeven
- Voorbeeld formule: F = m*a
- Een misvatting is dat een theorie met voldoende bewijs zou overgaan in een wet.
- Een wet beschrijft een observatie, maar biedt geen verklaring zoals een theorie.
1.4. Wetenschap in oude culturen
Hemellichamen
- Men gebruikte de hemellichamen om bepaalde aspecten van hun dagelijks leven te
bepalen (bvb. Wanneer men moest zaaien). Men keek hiervoor naar de beweging
van de hemellichamen (zon, maan, sterren, planeten).
Natuurfilosofie
- Ten tijde van de oude Grieken waren wetenschap en loso e nauw verbonden aan
elkaar. Het was geen echte wetenschap maar natuur loso e omdat de
wetenschappelijke methode nog ontbrak. Er werden nog geen experimenten gedaan
om hypotheses te testen.
- Griekse losoof (Thales van Milete) was een presocratische losoof die
bovennatuurlijke verklaringen voor aardbevingen afwees en de hypothese
Gedownload door Chloe Depoorter () 3
1. Kritisch denken
Er bestaat niet alleen misconcepties bij mensen, maar ook veel misleidende
informatie in de wereld. Denk kritisch na om te weten of iets misleidend is of niet.
Wetenschap werkt ook door kritisch te denken. Denk aan het atoommodel. Er
zijn doorheen de tijd verschillende modellen voorgesteld. Telkens verbeterde een
wetenschapper de andere door het vorig model te testen. Hieruit bleek dat het
model fout was en zo stelde de wetenschapper en nieuw experiment op en
ontstond een nieuw model.
1.1. Verklaring en wetenschap
Wanneer is een verklaring voor een verschijnsel wetenschap?
De nitie wetenschap:
• Het duidt het proces aan waarmee kennis wordt vergaard.
• Het geheel aan kennis die voorkomt uit de wetenschappelijke activiteit
Eigenschappen om wetenschap te herkennen:
• Wetenschap stelt vragen en geeft verklaringen die betrekking hebben op de
natuurlijke wereld.
Voorbeeld: “Wat is een regenboog?”, “Waarom drijft ijs op water?”
• Wetenschap werkt met testbare ideeën: Als een idee niet testbaar is dan kunnen
er geen experimenten/waarnemingen gedaan worden ter ondersteuning van het
idee.
• Wetenschap werkt mat falsi eerbare ideeën: Karl Popper stelde dat elke
hypothese falsi eerbaar moet zijn. Falsi eerbaar betekent dat de hypothese te
weerleggen moet zijn.
• Wetenschap baseert zich op experimenten en bewijzen: In het beoefenen van
wetenschap worden experimenten gedaan om deze voorspellingen ook
uitkomen. Hoe meer experimenten er gedaan kunnen worden waarvan de
Gedownload door Chloe Depoorter () 1
, resultaten volgens de voorspelling zijn, hoe sterker het bewijs voor een
wetenschappelijke theorie.
1.2. Definities
Bewijs:
- Feiten/waarnemingen die een hypothese of theorie bevestigen of juist ontkrachten
- LET HIERBIJ OP: een bewijs voor een theorie betekent NIET dat de theorie ook een
model is dat de werkelijkheid helemaal correct beschrijft.
- Hierbij maakt de Engelse taal meer onderscheid voor het woord ‘bewijs’: Scientific
Evidence (NIET: Scientific Proof)
Feit:
- Van Dale woordenboek definieert een feit als: “gebeurtenis of omstandigheid
waarvan de werkelijkheid vaststaat
- In de wetenschappelijk context gaat het hier om een zintuigelijke waarneming of een
instrumentele meting.
- Hou hierbij wel in gedachte dat het om een objectieve waarneming moet gaan (dwz:
onafhankelijk van de opvattingen of het perspectief van de waarnemer)
- Dit is niet altijd mogelijk: Voorbeeld is dat van de blinde mannen en de olifant, die
elk een andere waarneming hebben en hun conclusie trekken wat een olifant is
Hypothese:
- Mogelijk verklaring voor een observatie
- Hou hierbij in gedacht dat een hypothese geen eind is, maar het begin van nieuwe
experimenten om de hypothese te testen.
- Zoals eerder aangegeven moet een hypothese falsi eerbaar zijn, dwz dat er in
principe een experiment uitgevoerd kan worden of een observatie gedaan kan
worden die de hypothese weerlegt.
Theorie:
- In het dagelijks taalgebruik: hypothese of veronderstelling
Gedownload door Chloe Depoorter () 2
, - Een wetenschappelijke theorie: is echter een goede onderbouwde verklaring over
een aspect van de natuur, gebaseerd op feiten die herhaaldelijk zijn bevestigd door
observaties of experimenten.
- Een theorie is dus een soort model dat observaties verklaart en voorspellingen doet.
- Wetenschappelijk theorieën veranderen soms door nieuwe observaties die tot
andere of ver jndere modellen leiden.
Wet:
- Een wet in de wetenschap: is een beschrijving van een natuurlijk fenomeen
- Denk aan wetten van Newton: die de relaties van krachten en beweging
weergeven
- Voorbeeld formule: F = m*a
- Een misvatting is dat een theorie met voldoende bewijs zou overgaan in een wet.
- Een wet beschrijft een observatie, maar biedt geen verklaring zoals een theorie.
1.4. Wetenschap in oude culturen
Hemellichamen
- Men gebruikte de hemellichamen om bepaalde aspecten van hun dagelijks leven te
bepalen (bvb. Wanneer men moest zaaien). Men keek hiervoor naar de beweging
van de hemellichamen (zon, maan, sterren, planeten).
Natuurfilosofie
- Ten tijde van de oude Grieken waren wetenschap en loso e nauw verbonden aan
elkaar. Het was geen echte wetenschap maar natuur loso e omdat de
wetenschappelijke methode nog ontbrak. Er werden nog geen experimenten gedaan
om hypotheses te testen.
- Griekse losoof (Thales van Milete) was een presocratische losoof die
bovennatuurlijke verklaringen voor aardbevingen afwees en de hypothese
Gedownload door Chloe Depoorter () 3
