Samenvatting - gedragsverandering

GEDRAGSVERANDERING:
Inhoudsopgave
WAT IS GEDRAGSVERANDERING?....................................................................2
VERANDEREN EN HELPEN VERANDEREN.....................................................................................2
KENMERKEN VAN AGOGIEK..................................................................................................... 3
CLIËNT = PATIËNT................................................................................................................ 4
AGOGISCHE BEROEPEN EN (WERK)VELDEN.................................................................................4
NIVEAUS VAN PSYCHOSOCIAAL FUNCTIONEREN............................................................................4
VERANDERING NADER BEKEKEN............................................................................................... 5
VERANDERBAARHEID, VERANTWOORDELIJKHEID EN VRIJHEID..........................................................6
PROCESSGERICHTE VERANDERING............................................................................................ 7
WAT VERANDERING STIMULEERT.....................................................................7
BRONNEN VAN VERANDERING.................................................................................................7
MOTIVATIE.......................................................................................................................... 8
GEDRAG CENTRAAL............................................................................................................... 8
RUIMTE EN VRIJHEID.............................................................................................................. 9
FEEDBACK.......................................................................................................................... 9
AFSTAND NEMEN EN BEWUST WORDEN...................................................................................10
SOCIALE BEWIJSKRACHT....................................................................................................... 11
KENNIS, INFO EN ARGUMENTATIE........................................................................................... 11
BETROKKENHEID EN BINDING................................................................................................. 11

WAT VERANDERING IN DE WEG KAN ZITTEN...................................................11
DE BELAAGDE PERSOON...................................................................................................... 11
BEDREIGENDE INFORMATIE................................................................................................... 13
NAGALM VAN VERLEDEN...................................................................................................... 13
VEROUDERDE INTERNALISATIES............................................................................................. 14
CIRKELS EN SPIRALEN.......................................................................................................... 14
VOORDELEN VAN EEN PROBLEEM........................................................................................... 14
PROCESMATIGE KARAKTER VAN VERANDERING..............................................15
VERANDERINGSPROCES........................................................................................................ 15
VERANDERINGSVOORWAARDEN EN – EFFECTEN.........................................................................15
VERANDERING IN CONTEXT................................................................................................... 16
BELANG VAN DE PROBLEEMBESCHRIJVING................................................................................16
ORGANISATIEVERANDERING EN- ONTWIKKELING............................................17
WAT IS HET?..................................................................................................................... 17
OORZAKEN VAN VERANDERING.............................................................................................. 18
CHANGE AGENTS................................................................................................................ 19
DE GEPLANDE VERANDERING................................................................................................ 20
WAAROM LUKKEN EN MISLUKKEN VERANDERINGEN?..................................................................22
MODEL VOOR IMPLEMENTATIE VAN VERANDERING.....................................................................24
INTERVENTIEMETHODEN VOOR MANAGEMENT............................................................................25
METHODEN VOOR ORGANISATIEONTWIKKELING.........................................................................26

,THEORIEËN.................................................................................................. 27
VELDTHEORIE – LEWIN......................................................................................................... 27
CONSISTENTIETHEORIEËN..................................................................................................... 28
Evenwicht bewaren.................................................................................................... 28
Cognitieve dissonantietheorie – Festinger..................................................................30
Tips voor in praktijk.................................................................................................... 30
THEORIE VAN GEPLAND GEDRAG – ICEK AJZEN.........................................................................31
GEDRAGSPSYCHOLOGIE........................................................................................................ 32
RATIONEEL-EMOTIEVE BENADERING........................................................................................33
ATTRIBUTIETHEORIE............................................................................................................. 34
COMMUNICATIETHEORIE....................................................................................................... 36
POSITIEVE PSYCHOLOGIE...................................................................................................... 36
INNOVATIETHEORIE............................................................................................................. 37

BEWUSTE EN ONBEWUSTE PROCESSEN..........................................................37
FUNCTIE VAN ONBEWUSTE PROCESSEN....................................................................................38
FUNCTIES VAN BEWUSTE PROCESSEN......................................................................................38
INTEGRATIE VAN ONBEWUSTE EN BEWUSTE PROCESSEN..............................................................39
ONBEWUSTE BEÏNVLOEDING.................................................................................................. 40

MOTIVATIE................................................................................................... 41
PRECISERING VAN DE VRAAGSTELLING....................................................................................41
Complexiteit van menselijke motivatie......................................................................41
hoe psychologen daarmee omgaan...........................................................................42
ALGEMENE MOTIVATIETHEORIEËNDE HUMANISTISCHE BEHOEFTETHEORIE VAN MASLOW.....................43
De zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan............................................................44
SPECIFIEKE MOTIVATIEMODELLEN........................................................................................... 45
MOTIVERENDE GESPREKSVOERING................................................................47
GEDRAGSVERANDERING NA CRISISSITUATIES (GASTCOLLEGE)........................53
POTENTIEEL TRAUMATISCHE GEBEURTENIS...............................................................................53
IMPACT FASE..................................................................................................................... 54
ACUTE FASE...................................................................................................................... 54
DOORVERWERKINGSFASE..................................................................................................... 55
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN.................................................................................................. 55
De persoon................................................................................................................. 56
de gebeurtenis........................................................................................................... 57
De omgeving.............................................................................................................. 57
BEHOEFTEN VAN SLACHTOFFER............................................................................................. 58




WAT IS GEDRAGSVERANDERING?

VERANDEREN EN HELPEN VERANDEREN

 Moeite & onzekerheid vs. dynamiek & uitdaging
 Elke verandering stelt eisen
- Kost moeite
- Tijd

,  Betekenissen
- Zelf anders (geen zeggen in)
- Doen veranderen (zelf veranderen)

 Professionele beïnvloeding van mensen met bedoeling om mensen op een
of andere manier beter te krijgen
- Aanwijzingen voor manier van helpen, begeleiden/ beïnvloeden bij
veranderingsprocessen
- Beïnvloeding dagelijks aanwezig

 Agogiek
- = Leer van doen veranderen van mensen



KENMERKEN VAN AGOGIEK

 Algemeen
- Beïnvloeden van mensen
- Willen verandering brengen
- Er moet psychosociale verandering zijn

 Specifiek
- Het gaat om psychosociale verandering
- Beïnvloeding is beroepsmatig
- Beïnvloeding is doelgericht
- Veranderaar werkt systematisch
o Systematisch omstandigheden scheppen die beoogde
verandering kunnen vergemakkelijken
- Beïnvloeding vindt bewust plaats
o In reclames niet bewust
- Verandering is gewenst door betrokkenen
- Beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan
- Beïnvloeding is niet wederzijds
o Niet de bedoeling om eigen gedacht/ideeën te delen over eigen
leven
- Het gaat om (jong) volwassenen

 Definitie
- " De leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte, beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk
geachte psychosociale situatie van volwassenen (individueel of in
onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die
deze situatie ook nastreven”
- "Een mens die zich gezien en begrepen voelt, bloeit open en verandert
op bijna magische wijze." – Roberto Assagioli

, CLIËNT = PATIËNT

 Cliënt = individu
 Cliëntsysteem = meedere personen
 Gelijkwaardigheid en zelfstandigheid van cliënt  patiënt
 Patiënt
- Passief, afhankelijk en onzelfstandig
- Lijden en ongemak horen erbij

AGOGISCHE BEROEPEN EN (WERK)VELDEN

 Beroepen voorbeelden
- Agogie centraal
o Maatschappelijk werker
o Hulpverlener
o Psychotherapeut
o …
- Agogie als aspect
o Verpleegkundige
o Arts
o Leeraar
o …

 Werkveld voorbeelden
- Gezondheidszorg
- Reclassering
- Maatschappelijk werk
- …

NIVEAUS VAN PSYCHOSOCIAAL FUNCTIONEREN

 Individuele personen
- Speelt zich in individu af; gedachten, gevoelens, individuele waarden
- Vb. verslaving, relatie problemen

 Groepen
- Iedereen in de groep kent elkaar, weet wie er in de groep hoort
- Groep blijft lange tijd gelijk
- Vb. team waarin je werkt, klasgroep, familie

 Organisaties
- Individuen en groepen die samen tot een organisatie behoren
- Anoniemer, je kent niet iedereen
- Vb. school, bedrijf (met meerdere vestigingen)

 Grotere samenleving
- Wisselende groep