Integrale toets 3
(Mackenbach et al., 2017)
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Docent CGO:
Docent OO4:
Versie: Eerste poging
0
,Inhoudsopgave
Opdracht 1...............................................................................................................................2
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem ......................................2
Data verzameling; opzet van interview en topiclijst .....................................................2
Data analyse: coderen .................................................................................................3
Resultaten.....................................................................................................................4
Opdracht 2 ..............................................................................................................................5
Gezondheidsprobleem .................................................................................................5
Gedragsanalyse............................................................................................................8
Resultatentabel ............................................................................................................9
Gedragsdoelen............................................................................................................10
Shared-Decision Making (SDM) .................................................................................10
Opdracht 3.............................................................................................................................10
Fases van gedragsverandering en gezondheidsbevorderaar.....................................10
Fases van gedragsverandering ..................................................................................11
Gezondheidsbevorderaar............................................................................................11
Opdracht 4............................................................................................................................12
Gedragsdoelen en interventies ..................................................................................12
Methode en theorie ....................................................................................................13
Opdracht 5.............................................................................................................................14
Gezondheidsbevorderaar ...........................................................................................14
Ethische afweging.......................................................................................................14
Literatuurlijst...........................................................................................................................16
Bijlage 1 Topiclijst...................................................................................................................19
1
, Opdracht 1
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem
De respondent wordt wegens de waarborging van de privacy in dit verslag ‘Danny’ genoemd
en dit is niet zijn officiële naam. Danny is 38 jaar en zijn ongezonde gezondheidsgedrag is
roken. Toen hij twaalf was, is begonnen met roken en afgelopen jaar is hij vier maanden
gestopt geweest. Danny geeft aan ongeveer zes sigaretten per dag te roken. Tijdens het
interview geeft Danny aan blij te zijn als hij gestopt is, maar het stoppen zelf lastig te vinden.
Dit omdat hij nu geen lichamelijke klachten ervan ondervindt, alleen de klachten van zijn
vriendin en financieel. Danny weet wel dat als hij stopt hij meer geur en smaak zal hebben
en na een weekend veel roken hij minder kortademig zal zijn. Hij vertelde dat hij een
Transient Ischemic Attack (TIA) heeft gehad toen hij 26 jaar was, maar denkt zelf niet dat het
door het roken komt.
Volgens het Rijksinstituut van Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is roken veruit de
belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of overlijden. Jaarlijks overlijden
bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Roken verhoogd vooral het risico op
allerlei vormen van kanker, maar ook op andere ernstige aandoeningen, zoals
longaandoeningen, hart- en vaatziekten, maagzweren en de ziekte van Crohn (RIVM, z.d.).
Danny heeft op jonge leeftijd een TIA gehad. Bij een TIA loopt een stolsel vast in een
bloedvat van de hersenen en zorgt voor een tijdelijke afsluiting van een hersenvat. Vooral
roken en een hoge bloeddruk verhogen het risico op een nieuwe TIA of beroerte
(Hartstichting, z.d.). Daarnaast geeft Danny aan dat als hij veel gerookt heeft, hij wel merkt
dat hij meer kortademig is. Roken zorgt voor een ontsteking in de longen die niet overgaat en
dan raken de kleinste longbuisjes en longblaasjes beschadigd. Schadelijke stoffen als
tabaksrook zorgen voor minder zuurstof in het bloed en omdat de longblaasjes beschadigd
raken, kan er een tekort komen aan zuurstof, waardoor je sneller gaat ademen (Trimbos
instituut, z.d.-c).
Roken is verslavend, zowel lichamelijk als geestelijk en dat komt door de stof nicotine.
Nicotine wordt opgenomen in het bloed en gaat snel naar de hersenen. Dit geeft een fijn
gevoel, maar om dit gevoel te blijven behouden, wordt er elke keer een nieuwe sigaret
aangestoken (RIVM, z.d.; Trimbos instituut, z.d.-b). De lichamelijke verslaving is dat er
ontwenningsverschijnselen komen wanneer nicotine gestopt wordt, zoals bijvoorbeeld
slapeloosheid, drang tot roken, chagrijnig zijn, concentratieproblemen en geïrriteerd of boos
zijn. De geestelijke verslaving is dat er een sterke drang is om te willen roken en dan vaak
gekoppeld aan bepaalde situaties die herinneren aan de gewoonte om te roken. Daarnaast
is er nog de tolerantie, dat er steeds een beetje meer nodig is om hetzelfde effect te krijgen
(Trimbos instituut, z.d.-b). De verslaving maakt het Danny lastig om met het
gezondheidsprobleem roken te stoppen.
Data verzameling; opzet van interview en topiclijst
Het doel van het interview was om een beter beeld te krijgen van het gezondheidsprobleem
roken en de intentie ervan om te willen stoppen met roken. Het Theory of Planned Behavior
(TPB) model is hiervoor gebruikt en deze is te zien in Afbeelding 1. Boom (z.d.) beschrijft dat
het model in 1991 is ontwikkeld door sociaal psycholoog Icek Ajzen. Het TPB model is
gericht op het verklaren en veranderen van bewust gedrag. Bewust gedrag dat voortkomt uit
de intentie om het gedrag te vertonen. De intentie wordt onderverdeeld in drie elementen:
attitude, subjectieve normen en waargenomen gedragscontrole. Attitude gaat over de
houding van persoon ten opzichte van het gedrag. Subjectieve normen gaat over datgene
wat de persoon denkt dat zijn omgeving vindt van het gedrag. Waargenomen
gedragscontrole gaat over de mate waarin de persoon gelooft dat het gedrag eenvoudig uit
te voeren is. Wanneer deze alle drie positief zijn, is de kans groter dat de persoon het gedrag
bewust zal vertonen (Boom, z.d.).
2
(Mackenbach et al., 2017)
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Docent CGO:
Docent OO4:
Versie: Eerste poging
0
,Inhoudsopgave
Opdracht 1...............................................................................................................................2
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem ......................................2
Data verzameling; opzet van interview en topiclijst .....................................................2
Data analyse: coderen .................................................................................................3
Resultaten.....................................................................................................................4
Opdracht 2 ..............................................................................................................................5
Gezondheidsprobleem .................................................................................................5
Gedragsanalyse............................................................................................................8
Resultatentabel ............................................................................................................9
Gedragsdoelen............................................................................................................10
Shared-Decision Making (SDM) .................................................................................10
Opdracht 3.............................................................................................................................10
Fases van gedragsverandering en gezondheidsbevorderaar.....................................10
Fases van gedragsverandering ..................................................................................11
Gezondheidsbevorderaar............................................................................................11
Opdracht 4............................................................................................................................12
Gedragsdoelen en interventies ..................................................................................12
Methode en theorie ....................................................................................................13
Opdracht 5.............................................................................................................................14
Gezondheidsbevorderaar ...........................................................................................14
Ethische afweging.......................................................................................................14
Literatuurlijst...........................................................................................................................16
Bijlage 1 Topiclijst...................................................................................................................19
1
, Opdracht 1
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem
De respondent wordt wegens de waarborging van de privacy in dit verslag ‘Danny’ genoemd
en dit is niet zijn officiële naam. Danny is 38 jaar en zijn ongezonde gezondheidsgedrag is
roken. Toen hij twaalf was, is begonnen met roken en afgelopen jaar is hij vier maanden
gestopt geweest. Danny geeft aan ongeveer zes sigaretten per dag te roken. Tijdens het
interview geeft Danny aan blij te zijn als hij gestopt is, maar het stoppen zelf lastig te vinden.
Dit omdat hij nu geen lichamelijke klachten ervan ondervindt, alleen de klachten van zijn
vriendin en financieel. Danny weet wel dat als hij stopt hij meer geur en smaak zal hebben
en na een weekend veel roken hij minder kortademig zal zijn. Hij vertelde dat hij een
Transient Ischemic Attack (TIA) heeft gehad toen hij 26 jaar was, maar denkt zelf niet dat het
door het roken komt.
Volgens het Rijksinstituut van Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is roken veruit de
belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of overlijden. Jaarlijks overlijden
bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Roken verhoogd vooral het risico op
allerlei vormen van kanker, maar ook op andere ernstige aandoeningen, zoals
longaandoeningen, hart- en vaatziekten, maagzweren en de ziekte van Crohn (RIVM, z.d.).
Danny heeft op jonge leeftijd een TIA gehad. Bij een TIA loopt een stolsel vast in een
bloedvat van de hersenen en zorgt voor een tijdelijke afsluiting van een hersenvat. Vooral
roken en een hoge bloeddruk verhogen het risico op een nieuwe TIA of beroerte
(Hartstichting, z.d.). Daarnaast geeft Danny aan dat als hij veel gerookt heeft, hij wel merkt
dat hij meer kortademig is. Roken zorgt voor een ontsteking in de longen die niet overgaat en
dan raken de kleinste longbuisjes en longblaasjes beschadigd. Schadelijke stoffen als
tabaksrook zorgen voor minder zuurstof in het bloed en omdat de longblaasjes beschadigd
raken, kan er een tekort komen aan zuurstof, waardoor je sneller gaat ademen (Trimbos
instituut, z.d.-c).
Roken is verslavend, zowel lichamelijk als geestelijk en dat komt door de stof nicotine.
Nicotine wordt opgenomen in het bloed en gaat snel naar de hersenen. Dit geeft een fijn
gevoel, maar om dit gevoel te blijven behouden, wordt er elke keer een nieuwe sigaret
aangestoken (RIVM, z.d.; Trimbos instituut, z.d.-b). De lichamelijke verslaving is dat er
ontwenningsverschijnselen komen wanneer nicotine gestopt wordt, zoals bijvoorbeeld
slapeloosheid, drang tot roken, chagrijnig zijn, concentratieproblemen en geïrriteerd of boos
zijn. De geestelijke verslaving is dat er een sterke drang is om te willen roken en dan vaak
gekoppeld aan bepaalde situaties die herinneren aan de gewoonte om te roken. Daarnaast
is er nog de tolerantie, dat er steeds een beetje meer nodig is om hetzelfde effect te krijgen
(Trimbos instituut, z.d.-b). De verslaving maakt het Danny lastig om met het
gezondheidsprobleem roken te stoppen.
Data verzameling; opzet van interview en topiclijst
Het doel van het interview was om een beter beeld te krijgen van het gezondheidsprobleem
roken en de intentie ervan om te willen stoppen met roken. Het Theory of Planned Behavior
(TPB) model is hiervoor gebruikt en deze is te zien in Afbeelding 1. Boom (z.d.) beschrijft dat
het model in 1991 is ontwikkeld door sociaal psycholoog Icek Ajzen. Het TPB model is
gericht op het verklaren en veranderen van bewust gedrag. Bewust gedrag dat voortkomt uit
de intentie om het gedrag te vertonen. De intentie wordt onderverdeeld in drie elementen:
attitude, subjectieve normen en waargenomen gedragscontrole. Attitude gaat over de
houding van persoon ten opzichte van het gedrag. Subjectieve normen gaat over datgene
wat de persoon denkt dat zijn omgeving vindt van het gedrag. Waargenomen
gedragscontrole gaat over de mate waarin de persoon gelooft dat het gedrag eenvoudig uit
te voeren is. Wanneer deze alle drie positief zijn, is de kans groter dat de persoon het gedrag
bewust zal vertonen (Boom, z.d.).
2