HOORCOLLEGE 1
Introductie en Geschiedenis
Pedagoog = professional op het gebied van opvoeding en educatie
- beroepscode
- cultuursensitief werken
- gedeelde besluitvorming
- interventies toetsen
De complexe pedagogische praktijk
4 schijven:
1. onderwijs
2. jeugdhulp
3. onderzoek en beleid
4. gehandicaptenzorg
Pijlers voor professionaliteit
- vertrouwelijkheid
- subjectiviteit
- empathie
- communicatiegrenzen
Geschiedenis van de jeugdzorg
Jeugdzorg:
1. jeugdbescherming
2. jeugdhulp
3. jeugdreclassering
Weeshuizen
= kraamkamers van de jeugdzorg
- eerste weeshuis in Florence
- In de meeste steden “burgerweeshuizen” (initiatief vanuit de gegoede burgerij)
- niet centraal of landelijk georganiseerd, vaak initiatieven van maatschappelijk
betrokken individuen
,Kritiek op weeshuizen
→ toename kritiek op weeshuizen in 19e eeuw
- Oliver Twist
- gebrek aan persoonlijke aandacht
- harde discipline
→ alternatieven
- Wezendorp Neerbosch Nijmegen
- Maatschappij tot Opvoeding van Wezen in het Huisgezin
Pleegzorg
<1850: vooral weeshuizen
1850-1950: belang kind meer voorop
>1950: professionalisering pleegzorg
1874: Begin georganiseerde pleegzorg in Nederland
Scheltema: “Maatschappij tot opvoeding van Wezen in het Huisgezin”
Ontstaan kinderbescherming
1905: kinderwetten → hierdoor werden kinderen uit huis geplaatst
1922: eerste kinderrechter
1922: Ondertoezichtstelling → niet meteen uit huis, maar onder toezicht
Eerste helft 20e eeuw: pleegzorg heeft justitieel / permanent karakter → rechter bepaalde
of het kind uit huis werd geplaatst, was geen opvoedkundig idee en weinig mogelijkheid
tot terugkeer
→ later werd pleegzorg steeds meer een hulpverlening en steeds meer thuis in gezinnen
en tijdelijk → steeds meer een opvoedkundige kant
1953: Pleegkinderenwet
Jaren ‘70: vrijwillige pleegzorg en centrales voor pleegzorg
Jaren ‘80: voorkeur voor pleegzorg
Vanaf de jaren ‘90 kwam er steeds meer professionalisering
Jeugdzorg en justitie
Vanaf de 19e eeuw ging men nadenken over dat kinderen anders zijn dan volwassenen,
kinderen moeten dus ook op een andere manier benaderd worden.
- 1809-1811: 12 minners geen straf, max. 2 maanden straf
- 1811: Code Pénal = rechter bepaalt of er is gehandeld met ‘oordeel des onderscheids’
( = kan iemand zelf verantwoordelijk houden voor wat hij gedaan heeft? )
● gevangenis of verbeterhuis
- 1833: eerste jeugdgevangenis in Nederland
● jongens t/m 16 jaar
, ● Initiatief van Nederlandsch Genootschap tot Zedelijke Verbetering der
Gevangenen
- 1836: eerste meisjesgevangenis
- 1857: Huis van Verbetering en Opvoeding
→ Dit is in de tijd van de Verlichting
Heropvoeding
Kinderwetten in 1905
- gedwongen heropvoeding (Jeugd-tbr)
- berisping
- tuchtschool
1965: 12 jaar is de minimumleeftijd voor strafvervolging
Jeugdzorg en onderwijs
In de 19e eeuw waren klassen heel vol en als je niet mee kwam, viel je uit.
1900: scholen voor buitengewoon onderwijs
- criterium voor plaatsing eerder medisch dan pedagogisch
- particulier initiatief
- artsen namen intelligentietesten af om de mentale leeftijd te bepalen
Van Koetsveld: idiotenschool (1855) = voorloper gehandicaptenzorg
→ “door opleiding kun je idiotie genezen”
1920: nieuwe onderwijswet → buitengewoon lager onderwijs → steeds meer
differentiatie
1985: buitengewoon onderwijs wordt speciaal onderwijs
Vraagtekens bij aanpak
- explosieve groei
- stempel werk stigmatiseert
- medisch vs. pedagogisch
- overheid en kosten
Initiatieven zodat regulier onderwijs inclusiever wordt
- Weer Samen naar School
- Rugzakje / Leerlinggebonden budget
Passend onderwijs
Transitie naar nu
Jeugdwet
Tot de jaren 70 was jeugdzorg niet duidelijk georganiseerd in Nederland → veel
verzuiling
1989: Wet op de Jeugdhulpverlening
- provinciaal, zo-zo-zo-beleid
2005: Wet op de Jeugdzorg
- BJZ, afstemming
Introductie en Geschiedenis
Pedagoog = professional op het gebied van opvoeding en educatie
- beroepscode
- cultuursensitief werken
- gedeelde besluitvorming
- interventies toetsen
De complexe pedagogische praktijk
4 schijven:
1. onderwijs
2. jeugdhulp
3. onderzoek en beleid
4. gehandicaptenzorg
Pijlers voor professionaliteit
- vertrouwelijkheid
- subjectiviteit
- empathie
- communicatiegrenzen
Geschiedenis van de jeugdzorg
Jeugdzorg:
1. jeugdbescherming
2. jeugdhulp
3. jeugdreclassering
Weeshuizen
= kraamkamers van de jeugdzorg
- eerste weeshuis in Florence
- In de meeste steden “burgerweeshuizen” (initiatief vanuit de gegoede burgerij)
- niet centraal of landelijk georganiseerd, vaak initiatieven van maatschappelijk
betrokken individuen
,Kritiek op weeshuizen
→ toename kritiek op weeshuizen in 19e eeuw
- Oliver Twist
- gebrek aan persoonlijke aandacht
- harde discipline
→ alternatieven
- Wezendorp Neerbosch Nijmegen
- Maatschappij tot Opvoeding van Wezen in het Huisgezin
Pleegzorg
<1850: vooral weeshuizen
1850-1950: belang kind meer voorop
>1950: professionalisering pleegzorg
1874: Begin georganiseerde pleegzorg in Nederland
Scheltema: “Maatschappij tot opvoeding van Wezen in het Huisgezin”
Ontstaan kinderbescherming
1905: kinderwetten → hierdoor werden kinderen uit huis geplaatst
1922: eerste kinderrechter
1922: Ondertoezichtstelling → niet meteen uit huis, maar onder toezicht
Eerste helft 20e eeuw: pleegzorg heeft justitieel / permanent karakter → rechter bepaalde
of het kind uit huis werd geplaatst, was geen opvoedkundig idee en weinig mogelijkheid
tot terugkeer
→ later werd pleegzorg steeds meer een hulpverlening en steeds meer thuis in gezinnen
en tijdelijk → steeds meer een opvoedkundige kant
1953: Pleegkinderenwet
Jaren ‘70: vrijwillige pleegzorg en centrales voor pleegzorg
Jaren ‘80: voorkeur voor pleegzorg
Vanaf de jaren ‘90 kwam er steeds meer professionalisering
Jeugdzorg en justitie
Vanaf de 19e eeuw ging men nadenken over dat kinderen anders zijn dan volwassenen,
kinderen moeten dus ook op een andere manier benaderd worden.
- 1809-1811: 12 minners geen straf, max. 2 maanden straf
- 1811: Code Pénal = rechter bepaalt of er is gehandeld met ‘oordeel des onderscheids’
( = kan iemand zelf verantwoordelijk houden voor wat hij gedaan heeft? )
● gevangenis of verbeterhuis
- 1833: eerste jeugdgevangenis in Nederland
● jongens t/m 16 jaar
, ● Initiatief van Nederlandsch Genootschap tot Zedelijke Verbetering der
Gevangenen
- 1836: eerste meisjesgevangenis
- 1857: Huis van Verbetering en Opvoeding
→ Dit is in de tijd van de Verlichting
Heropvoeding
Kinderwetten in 1905
- gedwongen heropvoeding (Jeugd-tbr)
- berisping
- tuchtschool
1965: 12 jaar is de minimumleeftijd voor strafvervolging
Jeugdzorg en onderwijs
In de 19e eeuw waren klassen heel vol en als je niet mee kwam, viel je uit.
1900: scholen voor buitengewoon onderwijs
- criterium voor plaatsing eerder medisch dan pedagogisch
- particulier initiatief
- artsen namen intelligentietesten af om de mentale leeftijd te bepalen
Van Koetsveld: idiotenschool (1855) = voorloper gehandicaptenzorg
→ “door opleiding kun je idiotie genezen”
1920: nieuwe onderwijswet → buitengewoon lager onderwijs → steeds meer
differentiatie
1985: buitengewoon onderwijs wordt speciaal onderwijs
Vraagtekens bij aanpak
- explosieve groei
- stempel werk stigmatiseert
- medisch vs. pedagogisch
- overheid en kosten
Initiatieven zodat regulier onderwijs inclusiever wordt
- Weer Samen naar School
- Rugzakje / Leerlinggebonden budget
Passend onderwijs
Transitie naar nu
Jeugdwet
Tot de jaren 70 was jeugdzorg niet duidelijk georganiseerd in Nederland → veel
verzuiling
1989: Wet op de Jeugdhulpverlening
- provinciaal, zo-zo-zo-beleid
2005: Wet op de Jeugdzorg
- BJZ, afstemming
