Samenvatting periode 1
Inhoud
CoCT1 – Inleiding ...................................................................................................................................................... 2
CoCT2 – HU............................................................................................................................................................... 3
CoCT3 – Abdomen Low dose .................................................................................................................................... 5
CoCT4 – SNR ............................................................................................................................................................. 7
CoCT5 – Backprojection............................................................................................................................................ 9
CoCT6 – Tractus Digestives ..................................................................................................................................... 14
CoEC1 – Intro .......................................................................................................................................................... 19
CoEC2 – Scanvlakken .............................................................................................................................................. 19
CoEC3 – Echofysica ................................................................................................................................................. 22
CoEC4 – Beeldherkenning ...................................................................................................................................... 24
CoEC5 – Transducers .............................................................................................................................................. 25
CoMRI1 – Magneten............................................................................................................................................... 28
CoMRI2 – Globale werking ..................................................................................................................................... 30
CoMRI3 – T1 & T2 ................................................................................................................................................... 32
CoRD1 – Straling ..................................................................................................................................................... 37
CoRD2 – PACS ......................................................................................................................................................... 38
CoRT1 – Route van de patiënt herkennen .............................................................................................................. 42
CoRT2 – Opwekken van straling ............................................................................................................................. 42
CoRT3 – Radiotherapeutische begrippen ............................................................................................................... 44
CoRT4 – IRCU richtlijnen ......................................................................................................................................... 46
CoRT5 – Dosisberekeningen ................................................................................................................................... 49
CoNG1 – Inleiding ................................................................................................................................................... 52
CoNG2 – Radioactiviteit ......................................................................................................................................... 53
CoNG3 – Statisch .................................................................................................................................................... 55
CoNG4 – Dynamisch ............................................................................................................................................... 58
CoNG5 – PET ........................................................................................................................................................... 58
,CoCT1 – Inleiding
• Radiografie is altijd in 2 richtingen. Je kan een breuk zo treffen dat je die van 1 richting niet ziet.
o Superpositie = Alles wordt over elkaar geprojecteerd
§ Summatie
o Daarom tomografie, in het draaipunt, van de bundel. Geeft een duidelijker beeld van wat je wilt zien.
Maar nog niet alles.
o Als je straling in een cirkel om het object laat draaien, draaien de detectoren mee. Je meet nu niet in
2 maar heel veel richtingen
o Waarom CT beter dan röntgen? Je kijkt bij CT door duizenden richtingen. Computer gaat hiermee
rekenen, waardoor er geen superpositie meer is van weefsels. De dosis van CT is echter wel 10x
groter als röntgen.
§ Maar CT is niet altijd nodig. Je moet dan goed gaan nadenken of je een CT wilt maken.
• Mogelijkheden
o CT scanner
o PET CT -> NG
o SPECT CT -> NG
• Diagnostiek
o Onmisbaar in ZH (alle in NL)
§ Algemeen, ontstekingen, obstructies
§ Angiografie
§ Oncologie
§ Traumatologie
§ 24/7 beschikbaar
• Nucleaire geneeskunde
o Veelal SPECT en PET
§ CT geeft ophelderingen van de nucleaire geneeskunde
§ Beide apparaten ontvangen straling maar CT corrigeert voor attenuatie
• Attenuatie = Verzwakken/absorptie door het lichaam, of straling valt buiten het FOV
van de detector.
• Bezetting
o Bediening
§ Team MBB, incidenteel radioloog
o Taken
§ Uitvoeren onderzoeken, injecteren, prikken
§ Bediening scanner, operate console, contrast injector, lasers
§ Soms ontwikkelen en optimaliseren van nieuwe scan-protocollen
§ Actief meedenken/werken aan een optimale patiëntenflow
o In America heet CT -> CAT
• CT is de enige modaliteit waarbij je gaat meten aan de hand van een foto. Je meet grijswaarden, daar mag je
een diagnostische uitspraak over doen. De Beatles, platenmaatschappij IMI, die bedachten de CT scanner.
• 3e generatie CT. Röntgenbuis met heleboel detectoren.
o 4e generatie, ontzettend duur, overal detectoren. Meeste detectoren zijn daarom ook 3e generatie
§ Pencil
§ Partial pencil
§ Fan beam
, • Principe
o Acquisitie = Nemen van miljoenen metingen
o Reconstructie = Vertalen van de acquisitie
§ Donker -> weinig
§ Wit -> Veel
o Tijdens het draaien meet de CT de transmissie. Hieruit wordt de absorptie berekend.
o Transmissie wordt in vele richtingen gemeten en is afhankelijk van:
§ De verzwakkingscoefficiënt. Alle stoffen verzwakken, behalve lucht.
§ Dikte van de stof
§ Gebruikte buisspanning. Hoe hoger, hoe lager de verzwakking
o Houndsfield units
§ Je kunt rekenen met de beelden. Alleen mu is moeilijk met rekenen
• Je vergroot met een factor van duizend.
§ Omgerekende verzwakkingscoefficiënt
• Weke delen, liggen allemaal dicht bij elkaar.
§ Lage waarde van houndsfield, geeft een donkere afbeelding
§ Hoge waarde geeft lichtere afbeelding.
§ Houndsfield waardesm kun je grijswaardes aanhangen
§ Hoe hoger de dichtheid, hoe hoger de houndsfield waarde
CoCT2 – HU
Doel = Interpretatie van de beelden
• CT weet wat er ingaat en doorgelaten wordt. De detector registreert wat er doorgelaten wordt.
• Meten = Transmissie
o Hieruit ontstaat een verzwakkingsprofiel.
o CT meet dus de transmissie
§ Wat is nou doorgelaten vergeleken met wat er verzonden is.
o M.b.v. transmissie kan een absorptie per foxel berekend worden.
§ Foxel = 3D pixel. Soort blokje in de patiënt.
1. Meten transmissie (verzwakkingsprofiel)
2. Berekenen absorptie per foxel
3. Middels formule wordt de absorptie per foxel omgezet in houndsfieldunits.
a. Op basis van absorptie per foxel, m.b.v. formule komen daar HU uit.
Paar spelregels:
• Verzwakkingsprofiel per foxel is afhankelijk van de buisspanning
o Lage buisspanning -> beter absorptie
o Hogere buisspanning -> meer doorgelaten. Dus andere verzwakking, dus ook andere HU.
o HU zijn dus afhankelijk ban de buisspanning.
• Met HU wordt absorptie vertegenwoordigd in de voxel. Hierdoor krijgen de beelden diagnostische waarde.
, Mu’s:
• Verzwakkingscoëfficiënten lopen vanaf nul en omhoog
o Nul is bij lucht/vacuüm
• Verzwakkingcoëfficiënt omzetten naar HU.
o HUstof = (ustof – uwater)/uwater x 1000
§ Invullen met lucht geeft -1000
§ Invullen met water geeft 0
• Aan deze eerste 2 waardes wordt de rest aan berekend.
§ Invullen met vet geeft -100
• Vet is minder compact/dens dan water. Dus HU moet lager zijn dan 0.
o Stoffen met een hoog atoomnummer zijn gevoeliger voor veranderingen in de buisspanning.
o De gegeven u’s gelden maar bij één specifieke buisspanning. Dus HU ook.
HU
• Diagnostische waarde
• Vaststellen kwaadaardig/goedaardige tumor
• Vertellen iets over het ziektebeeld
• Lever normaal HU 55, maar blijkt 40. Dan is er waarschijnlijk sprake van leververvetting.
o Lage HU -> wordt donkerder
o Hoge HU -> wordt lichter
• Op een monitor kunnen maak 256 grijstinten weergegeven worden. Mens kan ook maar 50 grijswaarden
onderscheiden. (HU loopt in z’n geheel van -1000 tot +3095)
o Daarom moet je een selectie maken:
§ Window width
§ Window level
• Alle grijstinten in beeld geeft geen onderlinge contrasten.
o Meeste gebieden van interesse liggen in een klein gebied. Bijv. 0-80
o Dus nieuwe verdeling in het hele spectrum is nodig. Dus een nieuwe window. Nu kun je het verloop
binnen de grijstinten wel zien op je beelscherm.
• Window-width (WW) = Venster waarbinnen je kijkt.
o Kan nooit negatief zijn.
• Window-level (WL) = Het middel van de window-width
o Lager dan de (WL – 1/2WW) wordt zwart afgebeeld
o Hoger dan de (WL – 1/2WW) wordt wit afgebeeld
Beslissing WW/WL
1. Gebied van interesse
2. Level is het gemiddelde van gebied van interesse
3. Hersenen zijn bijzonder. Ligt heel dicht bij elkaar. Dan is het niet raar dat de WW heel klein is. Er is bijna geen
ander onderzoek waarbij je zo’n klein window neemt. 80/40
4. Longen hebben ook -1000 inbegrepen omdat er lucht in de longen zit.
5. Door WW te veranderen kunnen er ook dingen zichtbaar worden die dat eerst niet waren.
Invloed op beeldkwaliteit
• Veranderingen van WW heeft invloed op zichtbaarheid van het ruis in beeld.
o Betere SNR nodig, dus extra dosis geven
o SNR = Signaal ruis verhouding
o Beeldruis manifesteert zich op een CT-beeld door een verminderde betrouwbaarheid van de HU’s.
§ Een breed window laat veel ruis toe in het beeld.
Inhoud
CoCT1 – Inleiding ...................................................................................................................................................... 2
CoCT2 – HU............................................................................................................................................................... 3
CoCT3 – Abdomen Low dose .................................................................................................................................... 5
CoCT4 – SNR ............................................................................................................................................................. 7
CoCT5 – Backprojection............................................................................................................................................ 9
CoCT6 – Tractus Digestives ..................................................................................................................................... 14
CoEC1 – Intro .......................................................................................................................................................... 19
CoEC2 – Scanvlakken .............................................................................................................................................. 19
CoEC3 – Echofysica ................................................................................................................................................. 22
CoEC4 – Beeldherkenning ...................................................................................................................................... 24
CoEC5 – Transducers .............................................................................................................................................. 25
CoMRI1 – Magneten............................................................................................................................................... 28
CoMRI2 – Globale werking ..................................................................................................................................... 30
CoMRI3 – T1 & T2 ................................................................................................................................................... 32
CoRD1 – Straling ..................................................................................................................................................... 37
CoRD2 – PACS ......................................................................................................................................................... 38
CoRT1 – Route van de patiënt herkennen .............................................................................................................. 42
CoRT2 – Opwekken van straling ............................................................................................................................. 42
CoRT3 – Radiotherapeutische begrippen ............................................................................................................... 44
CoRT4 – IRCU richtlijnen ......................................................................................................................................... 46
CoRT5 – Dosisberekeningen ................................................................................................................................... 49
CoNG1 – Inleiding ................................................................................................................................................... 52
CoNG2 – Radioactiviteit ......................................................................................................................................... 53
CoNG3 – Statisch .................................................................................................................................................... 55
CoNG4 – Dynamisch ............................................................................................................................................... 58
CoNG5 – PET ........................................................................................................................................................... 58
,CoCT1 – Inleiding
• Radiografie is altijd in 2 richtingen. Je kan een breuk zo treffen dat je die van 1 richting niet ziet.
o Superpositie = Alles wordt over elkaar geprojecteerd
§ Summatie
o Daarom tomografie, in het draaipunt, van de bundel. Geeft een duidelijker beeld van wat je wilt zien.
Maar nog niet alles.
o Als je straling in een cirkel om het object laat draaien, draaien de detectoren mee. Je meet nu niet in
2 maar heel veel richtingen
o Waarom CT beter dan röntgen? Je kijkt bij CT door duizenden richtingen. Computer gaat hiermee
rekenen, waardoor er geen superpositie meer is van weefsels. De dosis van CT is echter wel 10x
groter als röntgen.
§ Maar CT is niet altijd nodig. Je moet dan goed gaan nadenken of je een CT wilt maken.
• Mogelijkheden
o CT scanner
o PET CT -> NG
o SPECT CT -> NG
• Diagnostiek
o Onmisbaar in ZH (alle in NL)
§ Algemeen, ontstekingen, obstructies
§ Angiografie
§ Oncologie
§ Traumatologie
§ 24/7 beschikbaar
• Nucleaire geneeskunde
o Veelal SPECT en PET
§ CT geeft ophelderingen van de nucleaire geneeskunde
§ Beide apparaten ontvangen straling maar CT corrigeert voor attenuatie
• Attenuatie = Verzwakken/absorptie door het lichaam, of straling valt buiten het FOV
van de detector.
• Bezetting
o Bediening
§ Team MBB, incidenteel radioloog
o Taken
§ Uitvoeren onderzoeken, injecteren, prikken
§ Bediening scanner, operate console, contrast injector, lasers
§ Soms ontwikkelen en optimaliseren van nieuwe scan-protocollen
§ Actief meedenken/werken aan een optimale patiëntenflow
o In America heet CT -> CAT
• CT is de enige modaliteit waarbij je gaat meten aan de hand van een foto. Je meet grijswaarden, daar mag je
een diagnostische uitspraak over doen. De Beatles, platenmaatschappij IMI, die bedachten de CT scanner.
• 3e generatie CT. Röntgenbuis met heleboel detectoren.
o 4e generatie, ontzettend duur, overal detectoren. Meeste detectoren zijn daarom ook 3e generatie
§ Pencil
§ Partial pencil
§ Fan beam
, • Principe
o Acquisitie = Nemen van miljoenen metingen
o Reconstructie = Vertalen van de acquisitie
§ Donker -> weinig
§ Wit -> Veel
o Tijdens het draaien meet de CT de transmissie. Hieruit wordt de absorptie berekend.
o Transmissie wordt in vele richtingen gemeten en is afhankelijk van:
§ De verzwakkingscoefficiënt. Alle stoffen verzwakken, behalve lucht.
§ Dikte van de stof
§ Gebruikte buisspanning. Hoe hoger, hoe lager de verzwakking
o Houndsfield units
§ Je kunt rekenen met de beelden. Alleen mu is moeilijk met rekenen
• Je vergroot met een factor van duizend.
§ Omgerekende verzwakkingscoefficiënt
• Weke delen, liggen allemaal dicht bij elkaar.
§ Lage waarde van houndsfield, geeft een donkere afbeelding
§ Hoge waarde geeft lichtere afbeelding.
§ Houndsfield waardesm kun je grijswaardes aanhangen
§ Hoe hoger de dichtheid, hoe hoger de houndsfield waarde
CoCT2 – HU
Doel = Interpretatie van de beelden
• CT weet wat er ingaat en doorgelaten wordt. De detector registreert wat er doorgelaten wordt.
• Meten = Transmissie
o Hieruit ontstaat een verzwakkingsprofiel.
o CT meet dus de transmissie
§ Wat is nou doorgelaten vergeleken met wat er verzonden is.
o M.b.v. transmissie kan een absorptie per foxel berekend worden.
§ Foxel = 3D pixel. Soort blokje in de patiënt.
1. Meten transmissie (verzwakkingsprofiel)
2. Berekenen absorptie per foxel
3. Middels formule wordt de absorptie per foxel omgezet in houndsfieldunits.
a. Op basis van absorptie per foxel, m.b.v. formule komen daar HU uit.
Paar spelregels:
• Verzwakkingsprofiel per foxel is afhankelijk van de buisspanning
o Lage buisspanning -> beter absorptie
o Hogere buisspanning -> meer doorgelaten. Dus andere verzwakking, dus ook andere HU.
o HU zijn dus afhankelijk ban de buisspanning.
• Met HU wordt absorptie vertegenwoordigd in de voxel. Hierdoor krijgen de beelden diagnostische waarde.
, Mu’s:
• Verzwakkingscoëfficiënten lopen vanaf nul en omhoog
o Nul is bij lucht/vacuüm
• Verzwakkingcoëfficiënt omzetten naar HU.
o HUstof = (ustof – uwater)/uwater x 1000
§ Invullen met lucht geeft -1000
§ Invullen met water geeft 0
• Aan deze eerste 2 waardes wordt de rest aan berekend.
§ Invullen met vet geeft -100
• Vet is minder compact/dens dan water. Dus HU moet lager zijn dan 0.
o Stoffen met een hoog atoomnummer zijn gevoeliger voor veranderingen in de buisspanning.
o De gegeven u’s gelden maar bij één specifieke buisspanning. Dus HU ook.
HU
• Diagnostische waarde
• Vaststellen kwaadaardig/goedaardige tumor
• Vertellen iets over het ziektebeeld
• Lever normaal HU 55, maar blijkt 40. Dan is er waarschijnlijk sprake van leververvetting.
o Lage HU -> wordt donkerder
o Hoge HU -> wordt lichter
• Op een monitor kunnen maak 256 grijstinten weergegeven worden. Mens kan ook maar 50 grijswaarden
onderscheiden. (HU loopt in z’n geheel van -1000 tot +3095)
o Daarom moet je een selectie maken:
§ Window width
§ Window level
• Alle grijstinten in beeld geeft geen onderlinge contrasten.
o Meeste gebieden van interesse liggen in een klein gebied. Bijv. 0-80
o Dus nieuwe verdeling in het hele spectrum is nodig. Dus een nieuwe window. Nu kun je het verloop
binnen de grijstinten wel zien op je beelscherm.
• Window-width (WW) = Venster waarbinnen je kijkt.
o Kan nooit negatief zijn.
• Window-level (WL) = Het middel van de window-width
o Lager dan de (WL – 1/2WW) wordt zwart afgebeeld
o Hoger dan de (WL – 1/2WW) wordt wit afgebeeld
Beslissing WW/WL
1. Gebied van interesse
2. Level is het gemiddelde van gebied van interesse
3. Hersenen zijn bijzonder. Ligt heel dicht bij elkaar. Dan is het niet raar dat de WW heel klein is. Er is bijna geen
ander onderzoek waarbij je zo’n klein window neemt. 80/40
4. Longen hebben ook -1000 inbegrepen omdat er lucht in de longen zit.
5. Door WW te veranderen kunnen er ook dingen zichtbaar worden die dat eerst niet waren.
Invloed op beeldkwaliteit
• Veranderingen van WW heeft invloed op zichtbaarheid van het ruis in beeld.
o Betere SNR nodig, dus extra dosis geven
o SNR = Signaal ruis verhouding
o Beeldruis manifesteert zich op een CT-beeld door een verminderde betrouwbaarheid van de HU’s.
§ Een breed window laat veel ruis toe in het beeld.
