B1K1 Kind in ontwikkeling
MB T1 Methodisch handelen en doelgericht
werken
1.1 Methodisch handelen
Als je methodisch handelt werk je samen met alle betrokkenen bewust en volgens een plan
naar een doel toe. Dit doe je in een methodische cyclus. Planmatig wil zeggen dat je volgens
een bepaalde aanpak toewerkt naar het bereiken van een doel. Bij systematisch handelen
draait het om ordelijk werken volgens een bepaalde systematiek. Doelgericht wil zeggen dat je
je richt op het bereiken van een doel.
1.2 Cyclisch proces binnen methodisch handelen
Begeleiden is een cirkelvormig proces aka cyclisch proces, dit betekent dat je werk niet klaar is
na een begeleidingsactiviteit. De methodische cyclus bestaat uit 5 fasen:
1. Begin situatie vaststellen info verzamelen over de groep of het kind niet focussen op
problemen maar op mogelijkheden.
2. Ondersteuningsvraag beschrijven samen met alle betrokkenen. Duidelijke concrete
ondersteuningsvraag
3. Doel formuleren wat je wil bereiken hoe jij kan ondersteunen.
4. Plannen maken en uitvoeren pva wie wat waar wanneer en welke middelen
5. Uitvoering evalueren en doelen bijstellen van te voren afgesproken, behaald -> nieuw doel
maken. Niet behaald -> doel bijstellen
Activiteiten en begeleiding die je inzet om je doel te bereiken noem je middelen. Een activiteit of
begeleiding is geen doel.
1.3 SMART doelen
Specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden
1.4 Verschillende soorten doelen
Algemeen doel: is breed en na lange tijd haalbaar. Onderverdeeld in kleineren subdoelen. Niet
meer dan 3 doelen tegelijkertijd anders te stressvol voor kind.
Korte termijn doel: binnen 4 week haalbaar
Lange termijndoel: na 3 maand of langer
,MB T4 signaleren en observeren
4.1 waarnemen, signaleren en interpreteren
Waarnemen: is het opnemen van prikkels om je heen.
Signaleren: het opnemen van bijzonder gedrag
Interpreteren: aan verzamelde informatie betekenis geven
Wanneer je iets signaleert, betekent dit vaak een aanpassing in begeleiding.
4.2 observeren
Stappen plan:
- Reden van observatie
- Observatiedoel
- Observatievraag
- Deelvragen
- Observatiemethode
- Plan van Aanpak
- Evaluatie punten
4.3 observatietechnieken
Manier Voordeel Nadeel
Participerend Actief in de groep Goede keuze als je vraagstelling Valkuil makkelijk invloed
en observeren nog niet concreet is uitoefenen op de situatie
Niet- Ookwel extern, Als je een complexe Iemand anders moet jouw
participerend wel aanwezig observatievraag hebt taken overnemen.
maar niet actief
4.4 Observatiemethoden
Vrije observatie
- Je werkt met een doel
- Observatievragen zijn niet concreet.
- Wordt vaak gebruikt als vooronderzoek.
- Continue en legt objectief vast (alleen wat je ziet)
Gestructureerde observatie
- Je werkt met een exact doel.
- Duidelijke observatievraag.
- De resultaten worden vaak uitgedrukt in getallen.
- Vooral om te tellen hoe vaak of hoe lang iets voorkomt.
- Gaat vaak samen met niet participerend observeren.
Intervalobservatie
- Observeren op verschillende tijden.
- Je legt vooraf vast wanneer je gaat observeren
- Je gebruikt dezelfde middelen en begeleiding
- Je kunt vaststellen of het moment invloed heeft op het gedrag
Contextuele observatie
- Is niet het middelpunt
- Gericht op de omgeving
- Complex door hoeveelheid dingen die tegelijkertijd gebeuren
- Goed idee om op te nemen op video
, Protocollaire observatie
- Je maakt gebruik van observatieprotocol of schema
- Protocol is opgenomen hoe vaak, wat en wanneer er minimaal geobserveerd moet
worden.
- In het schema staan de observatiepunten
- Alle collega’s kijken dus bij alle kinderen naar dezelfde onderwerpen
- Kan ook nadeel zijn want je kunt informatie missen
4.5 factoren die observatie kunnen beïnvloeden
Factoren:
- Persoonlijke factoren
- Gezondheid van het kind
- Veranderingen in de werksituatie
- Veranderingen in de omgeving
- Gebeurtenissen en sfeer in de groep
4.6 het verwerken van informatie
Beschrijven
+ zelf bepalen wat je noteert of niet op basis van observatiedoel
-heel tijdrovend
Tellen en turven
+ gestructureerde manier om info te verwerken
+ makkelijk en kost weinig tijd
+ meerdere collega’s kunnen zich met deze observatie bezig houden
-je houd alleen bij wat je vooraf hebt vastgesteld
-informatie kan daar door verloren gaan
Evt toevoegen van opmerkingen kolom kan helpen
Verbanden leggen
Je kunt info ook verwerken door verbanden te leggen tussen gegevens die je hebt verzameld.
4.7 vastleggen van informatie
Rapporteren is het vast leggen van info. Kan handig zijn voor het terugkijken hoe de situatie in
het verleden was. Rapporteren kan mondeling en schriftelijk.
Het kind mag de gegevens altijd inzien, ouders van een minderjarig kind ook. Alleen gegevens
van het kind nooit van een ander. Audio of video opnames mag je alleen maken als je
toestemming hebt van kind en/of ouders. Je mag ook niet gegevens delen met derden zonder
toestemming.
4.8 Valkuilen bij observatie
Halo effect: positief waarderen van de ander op basis van één positieve eigenschap
Horn effect: negatief waarderen van de ander op basis van één negatieve eigenschap
Selffulfilling prophecy: het hebben van een vooroordeel en omdat je daar in geloofd komt die
ook uit.
MB T1 Methodisch handelen en doelgericht
werken
1.1 Methodisch handelen
Als je methodisch handelt werk je samen met alle betrokkenen bewust en volgens een plan
naar een doel toe. Dit doe je in een methodische cyclus. Planmatig wil zeggen dat je volgens
een bepaalde aanpak toewerkt naar het bereiken van een doel. Bij systematisch handelen
draait het om ordelijk werken volgens een bepaalde systematiek. Doelgericht wil zeggen dat je
je richt op het bereiken van een doel.
1.2 Cyclisch proces binnen methodisch handelen
Begeleiden is een cirkelvormig proces aka cyclisch proces, dit betekent dat je werk niet klaar is
na een begeleidingsactiviteit. De methodische cyclus bestaat uit 5 fasen:
1. Begin situatie vaststellen info verzamelen over de groep of het kind niet focussen op
problemen maar op mogelijkheden.
2. Ondersteuningsvraag beschrijven samen met alle betrokkenen. Duidelijke concrete
ondersteuningsvraag
3. Doel formuleren wat je wil bereiken hoe jij kan ondersteunen.
4. Plannen maken en uitvoeren pva wie wat waar wanneer en welke middelen
5. Uitvoering evalueren en doelen bijstellen van te voren afgesproken, behaald -> nieuw doel
maken. Niet behaald -> doel bijstellen
Activiteiten en begeleiding die je inzet om je doel te bereiken noem je middelen. Een activiteit of
begeleiding is geen doel.
1.3 SMART doelen
Specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden
1.4 Verschillende soorten doelen
Algemeen doel: is breed en na lange tijd haalbaar. Onderverdeeld in kleineren subdoelen. Niet
meer dan 3 doelen tegelijkertijd anders te stressvol voor kind.
Korte termijn doel: binnen 4 week haalbaar
Lange termijndoel: na 3 maand of langer
,MB T4 signaleren en observeren
4.1 waarnemen, signaleren en interpreteren
Waarnemen: is het opnemen van prikkels om je heen.
Signaleren: het opnemen van bijzonder gedrag
Interpreteren: aan verzamelde informatie betekenis geven
Wanneer je iets signaleert, betekent dit vaak een aanpassing in begeleiding.
4.2 observeren
Stappen plan:
- Reden van observatie
- Observatiedoel
- Observatievraag
- Deelvragen
- Observatiemethode
- Plan van Aanpak
- Evaluatie punten
4.3 observatietechnieken
Manier Voordeel Nadeel
Participerend Actief in de groep Goede keuze als je vraagstelling Valkuil makkelijk invloed
en observeren nog niet concreet is uitoefenen op de situatie
Niet- Ookwel extern, Als je een complexe Iemand anders moet jouw
participerend wel aanwezig observatievraag hebt taken overnemen.
maar niet actief
4.4 Observatiemethoden
Vrije observatie
- Je werkt met een doel
- Observatievragen zijn niet concreet.
- Wordt vaak gebruikt als vooronderzoek.
- Continue en legt objectief vast (alleen wat je ziet)
Gestructureerde observatie
- Je werkt met een exact doel.
- Duidelijke observatievraag.
- De resultaten worden vaak uitgedrukt in getallen.
- Vooral om te tellen hoe vaak of hoe lang iets voorkomt.
- Gaat vaak samen met niet participerend observeren.
Intervalobservatie
- Observeren op verschillende tijden.
- Je legt vooraf vast wanneer je gaat observeren
- Je gebruikt dezelfde middelen en begeleiding
- Je kunt vaststellen of het moment invloed heeft op het gedrag
Contextuele observatie
- Is niet het middelpunt
- Gericht op de omgeving
- Complex door hoeveelheid dingen die tegelijkertijd gebeuren
- Goed idee om op te nemen op video
, Protocollaire observatie
- Je maakt gebruik van observatieprotocol of schema
- Protocol is opgenomen hoe vaak, wat en wanneer er minimaal geobserveerd moet
worden.
- In het schema staan de observatiepunten
- Alle collega’s kijken dus bij alle kinderen naar dezelfde onderwerpen
- Kan ook nadeel zijn want je kunt informatie missen
4.5 factoren die observatie kunnen beïnvloeden
Factoren:
- Persoonlijke factoren
- Gezondheid van het kind
- Veranderingen in de werksituatie
- Veranderingen in de omgeving
- Gebeurtenissen en sfeer in de groep
4.6 het verwerken van informatie
Beschrijven
+ zelf bepalen wat je noteert of niet op basis van observatiedoel
-heel tijdrovend
Tellen en turven
+ gestructureerde manier om info te verwerken
+ makkelijk en kost weinig tijd
+ meerdere collega’s kunnen zich met deze observatie bezig houden
-je houd alleen bij wat je vooraf hebt vastgesteld
-informatie kan daar door verloren gaan
Evt toevoegen van opmerkingen kolom kan helpen
Verbanden leggen
Je kunt info ook verwerken door verbanden te leggen tussen gegevens die je hebt verzameld.
4.7 vastleggen van informatie
Rapporteren is het vast leggen van info. Kan handig zijn voor het terugkijken hoe de situatie in
het verleden was. Rapporteren kan mondeling en schriftelijk.
Het kind mag de gegevens altijd inzien, ouders van een minderjarig kind ook. Alleen gegevens
van het kind nooit van een ander. Audio of video opnames mag je alleen maken als je
toestemming hebt van kind en/of ouders. Je mag ook niet gegevens delen met derden zonder
toestemming.
4.8 Valkuilen bij observatie
Halo effect: positief waarderen van de ander op basis van één positieve eigenschap
Horn effect: negatief waarderen van de ander op basis van één negatieve eigenschap
Selffulfilling prophecy: het hebben van een vooroordeel en omdat je daar in geloofd komt die
ook uit.
