Etos Assistent drogist
1.1 De drogist en zelfzorg
Leerdoelen -> apart document met alle leerdoelen
Lesstof
4 De drogisterij
- Bij de apotheek & drogist verkrijgbare zelfzorggeneesmiddelen -> adviesplicht
- Alleen (assistent-)drogisten mogen adviseren over zelfzorggeneesmiddelen
- Soms geneesmiddelen niet beste beslissing, dan doorsturen naar huisarts
4.1 Hoe het begon
- 1865 mogelijkheid geneesmiddelen afleveren
- 2012 -> 75% zelfzorggeneesmiddelen verkocht in een drogisterij
4.2 Zelfzorg en zelfselectie
- Bv -> hoofdpijn, misselijk, insectenbeet… -> geneesmiddel kan verlichting geven
- 2002 -> toegestaan om zelfzorggeneesmiddelen in apotheken en drogisterijen aan te
bieden in een vorm van zelfbediening -> onder toezicht van apotheker/drogist =
zelfselectie.
5 Soorten geneesmiddelen
- 2 soorten -> UR-geneesmiddelen (uitsluitend recept) & zelfzorggeneesmiddelen
- UR -> voorgeschreven door arts/specialist -> afhalen in apotheek
- Soms UR middelen die ook in drogist verkocht worden
- Zelfzorggeneesmiddelen -> zonder recept -> 3 categorieen -> geven afleverstatus aan
UA = Uitsluitend apotheek
UAD = Uitsluitend apotheek en drogist
AV = algemene verkoop
5.1 Wat is zelfzorg?
- Zelfzorg = een persoon die op eigen initiatief en eigen verantwoordelijkheid, besteedt
aan het verminderen of opheffen van herkenbare, tijdelijke gezondheidsklachten.
- Verkoop zelfzorggeneesmiddelen -> (assistent-)drogist verplicht geven van goede
zelfzorgvoorlichting, belangrijk = veilig gebruik van zelfzorggeneesmiddelen -> risico’s
vermeden
5.2 Afleverstatus
- College ter beoordeling van geneesmiddelen (CBG) bepaalt afleverstatus van een
geneesmiddel. Stellen veiligheidsrisico vast op basis van:
Werkzame stof
Dosering
Verpakkingsgrootte
- Bv grote doosjes (50 stuks) alleen bij drogist (UAD), nog groter alleen UA
- Ook sterkte per tablet kan verschillen met apotheek/drogist
- Aan de hand van het vastgestelde veiligheidsrisico wordt bepaald welke afleverstatus
het product krijgt.
- Zelfzorggeneesmiddelen voor kinderen normaal gesproken niet in AV
- AV -> producten die een verwaarloosbaar risico hebben
5.3 Risico’s voorkomen
- Middelen werkzaam & veilig bij gebruik van bijsluiter.
, - Problemen bij -> verkeerd gebruik, misbruik, icm andere middelen
- Onderdosering = niet voldoende, overdosering = schadelijk
- Risico’s voorkomen door goede voorlichting te geven.
6. Verantwoorde zorg
- AV -> Geen advies nodig
- UAD (grootste groep) -> wel advies beschikbaar zijn en moet voldoende kwaliteit zijn.
- Is verplicht tenzij een consument hier geen behoefte aan heeft.
6.1 AV of UAD
- Fabrikant van geneesmiddel moet zelf AV aanvragen, doet ie dat niet -> UAD
6.2 Doel van verantwoorde zorg
- Verantwoorde zorg -> doel is dat consumenten geneesmiddelen op een
verantwoorde wijze gebruiken en de juiste keuzes maken, dit houdt in:
Mees geschikte geneesmiddel krijgt aangeboden
Hoogte moet zijn van juiste gebruik
Moet worden gewezen op relevante bijwerkingen en gezondheidswaarschuwingen
Gewezen op evt begeleidende maatregelen om de kwaal zo snel en effectief mogelijk
te genezen
Bij (aanhoudende) ernstige klachten contact op moet nemen met de huisarts.
6.3 Bieden van verantwoorde zorg
- 2 belangrijke taken
1. verkopen van het juiste zelfzorggeneesmiddel aan de klant
2. Voorlichting geven over het gebruik van deze geneesmiddelen.
- (assistent-)drogist taak van ‘nuldelijns’-gezondheidszorg -> fase vooraf aan huisarts
- Moeilijke discussie tussen verantwoord adviseurschap en commercieel
ondernemerschap -> je wilt ook winst maken -> klant staat centraal
7. Registratie geneesmiddelen
- CBG (college ter beoordeling van geneesmiddelen) -> toets middelen op
werkzaamheid, kwaliteit en veiligheid -> afleverstatus
- Bij homeopathisch allen getoetst op kwaliteit en veiligheid (niet werkzaamheid).
7.1 Registratienummer
- Geneesmiddelen met handelsvergunning worden in registers vermeld
- Reguliere geneesmiddelen -> RVG-nummer = register verpakte geneesmiddelen
- Homeopathisch -> RVH-nummer = registratie voor homeopathische geneesmiddelen
7.2 Homeopathie
- Sinds 2012 verboden indicatie op homeopathische middelen -> omdat werkzaamheid
niet wetenschappelijk is aangetoond.
- Bij traditioneel kruidengeneesmiddel werking wel gevonden vanwege het lange
gebruik, dus wel met indicatie.
- TKG (traditioneel kruiden geneesmiddel) -> met RVG-registratie -> wel indicatie
8. Wetten en regelgeving
Belangrijkste elementen van verantwoorde zorg:
- Toezicht drogist op terhandstelling van UAD-geneesmiddelen en verplichte advisering
over UAD-geneesmiddelen door de (assistent-)drogist.
- De onderneming waar de UAD-geneesmiddelen worden verkocht is verantwoordelijk
voor het organiseren van verantwoorde zorg in de winkel waar de UAD-
geneesmiddelen verkocht worden
, - Drogist is verantwoordelijk voor en moet toezicht houden op UAD-geneesmiddelen
- Alleen (assistent-) drogisten mogen advies geven
- Als de klant niet vraagt om advies moet er actief gecontroleerd worden of de klant
daar behoefte aan heeft.
8 Wetten en regelgeving
8.1 Terhandstellen UAD-geneesmiddel
- Presenteren van geneesmiddelen zodat de klant een keuze kant maken
- Geven van voorlichting (tenzij de klant dat niet wenst)
- Afrekenen en overhandigen van het UAD-geneesmiddel
- Verlenen van nazorg in de vorm van klachtenbehandeling
- Niet verkopen als klanten het onverstandig zouden kunnen gebruiken, ook de
hoeveelheid (1 aankoop en vaker losse achter elkaar).
8.2 Wetten en regels
- Wetten over reclame en bewaren van geneesmiddelen -> verschillende dingen
- Wettelijke reclame -> keuringsraad openlijke aanprijzing geneesmiddelen (KOAG)
- Worden getoetst op de SmPC-tekst
8.3 Certificering
- Centraal bureau drogisterijbedrijven (CBD) -> afspraken over kwaliteitszorg in winkels
Nascholing en certificering -> streeft voor zo hoog mogelijke certificeringsgraad
8.4 Nederlandse drogistennorm
- 2013 door CBD opgesteld samen met -> vertegenwoordigers patienten, deskundigen
kwaliteitszorg en farmaceutische zorgverlening
- Norm voor minimale standaard kwaliteitszorg in winkels, ook reclame wetten.
- 8 aspecten -> algemene eisen toezicht, voorkomen risico’s, advies en communicatie,
reclame geneesmiddelen, personeel, winkelinrichting, controle en
klachtenbehandeling, administratie.
8.5 Zelfzorgvoorlichting
- Doel -> verantwoord gebruik van zelfzorggeneesmiddelen en voorkomen risico’s
- Verwacht dat -> hoogte van belangrijke eigenschappen van geneesmiddel,
begrijpelijke manier kan uitleggen (zonder medische termen).
9 Zelfzorgproducten
- Alle producten die door de consument -> eigen initiatief & eigen rekening
- Om gezondheidsklachten -> vast te stellen, bestrijden en voorkomen
9.1 Wat verstaan we daaronder?
- Reguliere zelfzorggeneesmiddelen (paracetamol), homeopathische middelen,
fytotherapeutisch (kruiden), diagnostica (thermometer), anticonceptie,
lichaamshygiene, pleisters, vit. & Min.
9.2 Welke moet ik leren?
- Criteria -> Registratie UAD-geneesmiddel.
- Omzet -> werkzame stoffen
- Eigen merk -> bv paracetamol = paracetamol = generiek middle
- Homeophatie & fytotherapie -> UAD met indicatie -> RVG zonder indicatie
10 De bijsluiter
- Beschrijvingen werkzame stoffen en producten afgeleid van bijsluitertekst ->
aangevuld met SmPC-tekst (SPC) of FK (farmaceutisch kompas)
- SmPC = summary of product characteristics -> samenvatting kenmerken
, 10.1 Zelfzorgstandaard
- Voor elke indicatie -> drogsiten zelfzorgstandaard -> belangrijkste elementen uit
bijsluiter
10.2 De SmPC-tekst
- Staat in het registratiedossier van geneesmiddel, door CBG goedgekeurd
- Gedetailleerd (specifieke vraag)
10.3 Meer info
- SmPC verplicht onderdeel handelsvergunning (Europa), basis voor consument
- Gekeken naar -> lettertype, lettergrootte, kleurgebruik, papierformaat
- Belangrijk voor -> informatie wijze en snelheid opname, distributie, chemische
omzetting, uitscheiding geneesmiddel lichaam, gegevens onderzoek geneesmiddel,
gevallen van onverenigbaarheid, houdbaarheid, speciale voorzorgsmaatregelen.
10.4 Eisen aan de bijsluiter
- Wel -> Nederlands (mag meetalig), in bijsluiter naar andere sterkte of
toedieningsvorm verwijzen, vermelden adressen voor inlichtingen bijsluiter
- Niet -> vermelden adressen op buitenverpakking, vermelden van drogisten op
handelsverpakking.
- Bijsluiter -> bijwerkingen aard en frequentie, vergunningshouder vast aan standaard
voorgeschreven zinnen, bijsluiter verplicht, buitenverpakking, primaire verpakking
(bv etiket op fles).
- Geregistreerd geneesmiddel -> naam, sterkte, toedieningsvorm verplicht braille en
Nationale Bijsluiter Telefoon
11 Rubrieken en inhoud van de bijsluiter
- Bijsluiter informatie over -> benaming, samenstelling met hoeveelheid,
farmaceutische vorm en inhoud, producent het registratienummer.
11.1 Standaardinhoud bijsluiter
- Wat is het? Waarvoor is het? Wanner innemen? Hoe innemen? Bijwerkingen? Hoe
bewaren? Inhoud verpakking?
11.2 Wat is dit middel en waarvoor wordt dit middel gebruikt?
Werking
Geneesmiddelengroep -> bv maagzuurremmers
Therapeutische indicaties -> aandoeningen waarbij het zelfzorggeneesmiddel kan worden
toegepast -> de klachten hiervan.
11.3 Wanneer gebruiken?
- Contra-indicatie = niet gebruiken bv overgevoeligheid
- Waarschuwing = extra voorzichtig bv voor zwangerschap
- Zwangerschap/borstvoeding = of de werkzame stof het kind kan bereiken
- Invloed rijvaardigheid -> beinvloeden rijvaardigheid bv coordinatie
- Wisselwerkingen (interacties) = geneesmiddelen tegelijkertijd
- Hulpstoffen -> bv suikers bij suikerziekte
11.4 Hoe gebruikt u dit middel?
- Gebruikelijke dosering -> aanbevolen, effectieve en maximale dosering
- Toedieningsinterval -> tijd tussen 2 innames
- Toedieningsfrequentie -> hoe vaak per 24u (dagdosering)
- Overdosering -> teveel van het middel -> contact opnemen huisarts
- Onderscheid overdosering en langdurig gebruik
- Vergeten/stoppen met inname
1.1 De drogist en zelfzorg
Leerdoelen -> apart document met alle leerdoelen
Lesstof
4 De drogisterij
- Bij de apotheek & drogist verkrijgbare zelfzorggeneesmiddelen -> adviesplicht
- Alleen (assistent-)drogisten mogen adviseren over zelfzorggeneesmiddelen
- Soms geneesmiddelen niet beste beslissing, dan doorsturen naar huisarts
4.1 Hoe het begon
- 1865 mogelijkheid geneesmiddelen afleveren
- 2012 -> 75% zelfzorggeneesmiddelen verkocht in een drogisterij
4.2 Zelfzorg en zelfselectie
- Bv -> hoofdpijn, misselijk, insectenbeet… -> geneesmiddel kan verlichting geven
- 2002 -> toegestaan om zelfzorggeneesmiddelen in apotheken en drogisterijen aan te
bieden in een vorm van zelfbediening -> onder toezicht van apotheker/drogist =
zelfselectie.
5 Soorten geneesmiddelen
- 2 soorten -> UR-geneesmiddelen (uitsluitend recept) & zelfzorggeneesmiddelen
- UR -> voorgeschreven door arts/specialist -> afhalen in apotheek
- Soms UR middelen die ook in drogist verkocht worden
- Zelfzorggeneesmiddelen -> zonder recept -> 3 categorieen -> geven afleverstatus aan
UA = Uitsluitend apotheek
UAD = Uitsluitend apotheek en drogist
AV = algemene verkoop
5.1 Wat is zelfzorg?
- Zelfzorg = een persoon die op eigen initiatief en eigen verantwoordelijkheid, besteedt
aan het verminderen of opheffen van herkenbare, tijdelijke gezondheidsklachten.
- Verkoop zelfzorggeneesmiddelen -> (assistent-)drogist verplicht geven van goede
zelfzorgvoorlichting, belangrijk = veilig gebruik van zelfzorggeneesmiddelen -> risico’s
vermeden
5.2 Afleverstatus
- College ter beoordeling van geneesmiddelen (CBG) bepaalt afleverstatus van een
geneesmiddel. Stellen veiligheidsrisico vast op basis van:
Werkzame stof
Dosering
Verpakkingsgrootte
- Bv grote doosjes (50 stuks) alleen bij drogist (UAD), nog groter alleen UA
- Ook sterkte per tablet kan verschillen met apotheek/drogist
- Aan de hand van het vastgestelde veiligheidsrisico wordt bepaald welke afleverstatus
het product krijgt.
- Zelfzorggeneesmiddelen voor kinderen normaal gesproken niet in AV
- AV -> producten die een verwaarloosbaar risico hebben
5.3 Risico’s voorkomen
- Middelen werkzaam & veilig bij gebruik van bijsluiter.
, - Problemen bij -> verkeerd gebruik, misbruik, icm andere middelen
- Onderdosering = niet voldoende, overdosering = schadelijk
- Risico’s voorkomen door goede voorlichting te geven.
6. Verantwoorde zorg
- AV -> Geen advies nodig
- UAD (grootste groep) -> wel advies beschikbaar zijn en moet voldoende kwaliteit zijn.
- Is verplicht tenzij een consument hier geen behoefte aan heeft.
6.1 AV of UAD
- Fabrikant van geneesmiddel moet zelf AV aanvragen, doet ie dat niet -> UAD
6.2 Doel van verantwoorde zorg
- Verantwoorde zorg -> doel is dat consumenten geneesmiddelen op een
verantwoorde wijze gebruiken en de juiste keuzes maken, dit houdt in:
Mees geschikte geneesmiddel krijgt aangeboden
Hoogte moet zijn van juiste gebruik
Moet worden gewezen op relevante bijwerkingen en gezondheidswaarschuwingen
Gewezen op evt begeleidende maatregelen om de kwaal zo snel en effectief mogelijk
te genezen
Bij (aanhoudende) ernstige klachten contact op moet nemen met de huisarts.
6.3 Bieden van verantwoorde zorg
- 2 belangrijke taken
1. verkopen van het juiste zelfzorggeneesmiddel aan de klant
2. Voorlichting geven over het gebruik van deze geneesmiddelen.
- (assistent-)drogist taak van ‘nuldelijns’-gezondheidszorg -> fase vooraf aan huisarts
- Moeilijke discussie tussen verantwoord adviseurschap en commercieel
ondernemerschap -> je wilt ook winst maken -> klant staat centraal
7. Registratie geneesmiddelen
- CBG (college ter beoordeling van geneesmiddelen) -> toets middelen op
werkzaamheid, kwaliteit en veiligheid -> afleverstatus
- Bij homeopathisch allen getoetst op kwaliteit en veiligheid (niet werkzaamheid).
7.1 Registratienummer
- Geneesmiddelen met handelsvergunning worden in registers vermeld
- Reguliere geneesmiddelen -> RVG-nummer = register verpakte geneesmiddelen
- Homeopathisch -> RVH-nummer = registratie voor homeopathische geneesmiddelen
7.2 Homeopathie
- Sinds 2012 verboden indicatie op homeopathische middelen -> omdat werkzaamheid
niet wetenschappelijk is aangetoond.
- Bij traditioneel kruidengeneesmiddel werking wel gevonden vanwege het lange
gebruik, dus wel met indicatie.
- TKG (traditioneel kruiden geneesmiddel) -> met RVG-registratie -> wel indicatie
8. Wetten en regelgeving
Belangrijkste elementen van verantwoorde zorg:
- Toezicht drogist op terhandstelling van UAD-geneesmiddelen en verplichte advisering
over UAD-geneesmiddelen door de (assistent-)drogist.
- De onderneming waar de UAD-geneesmiddelen worden verkocht is verantwoordelijk
voor het organiseren van verantwoorde zorg in de winkel waar de UAD-
geneesmiddelen verkocht worden
, - Drogist is verantwoordelijk voor en moet toezicht houden op UAD-geneesmiddelen
- Alleen (assistent-) drogisten mogen advies geven
- Als de klant niet vraagt om advies moet er actief gecontroleerd worden of de klant
daar behoefte aan heeft.
8 Wetten en regelgeving
8.1 Terhandstellen UAD-geneesmiddel
- Presenteren van geneesmiddelen zodat de klant een keuze kant maken
- Geven van voorlichting (tenzij de klant dat niet wenst)
- Afrekenen en overhandigen van het UAD-geneesmiddel
- Verlenen van nazorg in de vorm van klachtenbehandeling
- Niet verkopen als klanten het onverstandig zouden kunnen gebruiken, ook de
hoeveelheid (1 aankoop en vaker losse achter elkaar).
8.2 Wetten en regels
- Wetten over reclame en bewaren van geneesmiddelen -> verschillende dingen
- Wettelijke reclame -> keuringsraad openlijke aanprijzing geneesmiddelen (KOAG)
- Worden getoetst op de SmPC-tekst
8.3 Certificering
- Centraal bureau drogisterijbedrijven (CBD) -> afspraken over kwaliteitszorg in winkels
Nascholing en certificering -> streeft voor zo hoog mogelijke certificeringsgraad
8.4 Nederlandse drogistennorm
- 2013 door CBD opgesteld samen met -> vertegenwoordigers patienten, deskundigen
kwaliteitszorg en farmaceutische zorgverlening
- Norm voor minimale standaard kwaliteitszorg in winkels, ook reclame wetten.
- 8 aspecten -> algemene eisen toezicht, voorkomen risico’s, advies en communicatie,
reclame geneesmiddelen, personeel, winkelinrichting, controle en
klachtenbehandeling, administratie.
8.5 Zelfzorgvoorlichting
- Doel -> verantwoord gebruik van zelfzorggeneesmiddelen en voorkomen risico’s
- Verwacht dat -> hoogte van belangrijke eigenschappen van geneesmiddel,
begrijpelijke manier kan uitleggen (zonder medische termen).
9 Zelfzorgproducten
- Alle producten die door de consument -> eigen initiatief & eigen rekening
- Om gezondheidsklachten -> vast te stellen, bestrijden en voorkomen
9.1 Wat verstaan we daaronder?
- Reguliere zelfzorggeneesmiddelen (paracetamol), homeopathische middelen,
fytotherapeutisch (kruiden), diagnostica (thermometer), anticonceptie,
lichaamshygiene, pleisters, vit. & Min.
9.2 Welke moet ik leren?
- Criteria -> Registratie UAD-geneesmiddel.
- Omzet -> werkzame stoffen
- Eigen merk -> bv paracetamol = paracetamol = generiek middle
- Homeophatie & fytotherapie -> UAD met indicatie -> RVG zonder indicatie
10 De bijsluiter
- Beschrijvingen werkzame stoffen en producten afgeleid van bijsluitertekst ->
aangevuld met SmPC-tekst (SPC) of FK (farmaceutisch kompas)
- SmPC = summary of product characteristics -> samenvatting kenmerken
, 10.1 Zelfzorgstandaard
- Voor elke indicatie -> drogsiten zelfzorgstandaard -> belangrijkste elementen uit
bijsluiter
10.2 De SmPC-tekst
- Staat in het registratiedossier van geneesmiddel, door CBG goedgekeurd
- Gedetailleerd (specifieke vraag)
10.3 Meer info
- SmPC verplicht onderdeel handelsvergunning (Europa), basis voor consument
- Gekeken naar -> lettertype, lettergrootte, kleurgebruik, papierformaat
- Belangrijk voor -> informatie wijze en snelheid opname, distributie, chemische
omzetting, uitscheiding geneesmiddel lichaam, gegevens onderzoek geneesmiddel,
gevallen van onverenigbaarheid, houdbaarheid, speciale voorzorgsmaatregelen.
10.4 Eisen aan de bijsluiter
- Wel -> Nederlands (mag meetalig), in bijsluiter naar andere sterkte of
toedieningsvorm verwijzen, vermelden adressen voor inlichtingen bijsluiter
- Niet -> vermelden adressen op buitenverpakking, vermelden van drogisten op
handelsverpakking.
- Bijsluiter -> bijwerkingen aard en frequentie, vergunningshouder vast aan standaard
voorgeschreven zinnen, bijsluiter verplicht, buitenverpakking, primaire verpakking
(bv etiket op fles).
- Geregistreerd geneesmiddel -> naam, sterkte, toedieningsvorm verplicht braille en
Nationale Bijsluiter Telefoon
11 Rubrieken en inhoud van de bijsluiter
- Bijsluiter informatie over -> benaming, samenstelling met hoeveelheid,
farmaceutische vorm en inhoud, producent het registratienummer.
11.1 Standaardinhoud bijsluiter
- Wat is het? Waarvoor is het? Wanner innemen? Hoe innemen? Bijwerkingen? Hoe
bewaren? Inhoud verpakking?
11.2 Wat is dit middel en waarvoor wordt dit middel gebruikt?
Werking
Geneesmiddelengroep -> bv maagzuurremmers
Therapeutische indicaties -> aandoeningen waarbij het zelfzorggeneesmiddel kan worden
toegepast -> de klachten hiervan.
11.3 Wanneer gebruiken?
- Contra-indicatie = niet gebruiken bv overgevoeligheid
- Waarschuwing = extra voorzichtig bv voor zwangerschap
- Zwangerschap/borstvoeding = of de werkzame stof het kind kan bereiken
- Invloed rijvaardigheid -> beinvloeden rijvaardigheid bv coordinatie
- Wisselwerkingen (interacties) = geneesmiddelen tegelijkertijd
- Hulpstoffen -> bv suikers bij suikerziekte
11.4 Hoe gebruikt u dit middel?
- Gebruikelijke dosering -> aanbevolen, effectieve en maximale dosering
- Toedieningsinterval -> tijd tussen 2 innames
- Toedieningsfrequentie -> hoe vaak per 24u (dagdosering)
- Overdosering -> teveel van het middel -> contact opnemen huisarts
- Onderscheid overdosering en langdurig gebruik
- Vergeten/stoppen met inname
