Uitgewerkte leerdoelen cursus 7
Zorg verlenen bij
circulatiestoornissen
Inhoudsopgave
Diagnostiek Sonografie........................................................................................... 2
Diagnostiek vaatdruk............................................................................................. 6
Anatomie/Fysiologie Hart en Circulatie...................................................................9
Bacteriële en Virale huidinfecties.........................................................................13
Pathologie Hart en Circulatie................................................................................ 17
Dermatologie Bacteriële en Virale huidinfecties...................................................21
Pathologie Hart en Circulatie................................................................................ 24
Diabetes Mellitus 1............................................................................................... 28
Diabetes Mellitus 2............................................................................................... 31
Dermatologie importziekten................................................................................. 36
Huidverschijnselen CVI......................................................................................... 39
Dermatologie Mycosen en parasitaire aandoeningen...........................................43
Dermatologie HIV en AIDS.................................................................................... 47
Dermatologie SOA................................................................................................ 50
Behandeling Wondrand Ulcus Cruris en Decubitus...............................................55
(Inleiding) Plastische Chirurgie............................................................................. 60
Corrigerende operaties en Brandwonden.............................................................64
Immunosuppressiva, penicillamine, sulfapyridine, synthetische
antimalariamiddelen............................................................................................. 67
,Diagnostiek Sonografie
1. De longitudinale eigenschap van geluidsgolven verduidelijken (met
tekening)
Eigenschappen van geluidsgolven:
o Geluidsgolven bewegen zich longitudinaal voort: dit betekent dat de
trillingen plaatsvinden in dezelfde richting als de
voortplantingsrichting van de golf.
o Verdichtingen en verdunningen: het medium (zoals lucht, water of
weefsel) wordt afwisselend dichter (verdichting) en minder dicht
(verdunning) in de voortplantingsrichting van de golf.
Visualisatie:
o Stel je een luidspreker voor die heen en weer beweegt. Bij elke
beweging naar voren duwt de luidspreker de luchtdeeltjes dichter bij
elkaar (verdichting), terwijl een beweging naar achteren zorgt voor
een "ruimte" (verdunning).
o Een schematische tekening zou een golf laten zien met
opeenvolgende gebieden van hoge druk (verdichting) en lage druk
(verdunning).
Belang voor sonografie:
o Het longitudinale karakter van geluidsgolven maakt het mogelijk om
door verschillende media (zoals weefsels) voort te bewegen en
reflecties te genereren bij overgangen tussen media met
verschillende dichtheden.
2. Begrippen rondom geluidsgolven omschrijven
Frequentie (F):
o Aantal trillingen per seconde, uitgedrukt in Hertz (Hz).
o Bepaalt de toonhoogte van geluid.
o Hoge frequentie = korte golven, meer energie; lage frequentie =
lange golven, minder energie.
o Voorbeeld in sonografie: frequenties van 1 tot 10 MHz worden vaak
gebruikt, afhankelijk van de diepte van het te onderzoeken weefsel.
Golflengte (λ):
o De afstand tussen twee opeenvolgende verdichtingen of
verdunningen.
o Invers evenredig aan de frequentie: hoe hoger de frequentie, hoe
kleiner de golflengte.
Snelheid:
, o Geluidsgolven hebben een medium nodig en bewegen zich met
verschillende snelheden:
Lucht: 330 m/s
Water/weefsel: 1540 m/s
Glas: 5640 m/s
Akoestische weerstand (impedantie):
o De mate waarin een medium de voortplanting van geluidsgolven
beïnvloedt.
o Weefsels met verschillende dichtheden hebben verschillende
akoestische weerstanden, wat reflectie en transmissie veroorzaakt.
Reflectie:
o Terugkaatsing van geluidsgolven bij een overgang tussen media met
verschillende akoestische weerstanden.
o Voorbeeld: Bij een overgang van huid naar bot ontstaat een
duidelijke echo.
Transmissie:
o Het deel van de geluidsgolven dat doorgaat in het volgende
medium.
Refractie:
o Verandering van richting van de geluidsgolf bij de overgang tussen
twee media met verschillende dichtheden.
3. Het principe van echografie verwoorden en een toepassing noemen
Definitie:
o Echografie maakt gebruik van ultrasone geluidsgolven (frequentie >
20 kHz) die door het lichaam worden gestuurd.
o De golven worden teruggekaatst bij overgangen tussen weefsels
met verschillende dichtheden en omgezet in beelden.
Toepassing:
o Diagnostiek van organen (zoals schildklier, longen, nieren,
bloedvaten).
o In huidtherapie: beoordeling van littekens, huidtumoren of
bloedvaten.
4. Het principe van de Doppler verwoorden en een toepassing noemen
Definitie:
, o Het Doppler-effect: verandering in frequentie en golflengte van
geluid door beweging van de zender of ontvanger.
o Voorbeeld: een voorbijrijdende trein heeft een hogere toon bij
nadering (hoge frequentie) en een lagere toon bij verwijdering (lage
frequentie).
Doppler in de medische context:
o Meet de snelheid en richting van de bloedstroom.
o Een zender (transducer) zendt geluidsgolven uit en ontvangt de
gereflecteerde golven.
o Veranderingen in frequentie (Doppler shift) geven informatie over de
stroomsnelheid en richting van het bloed.
Toepassing:
o Detectie van vernauwingen of verstoppingen in bloedvaten
(bijvoorbeeld in de halsslagader of beenaderen).
o Beoordeling van veneuze reflux bij spataderen.
5. De Duplex-scan methode omschrijven en een toepassing noemen
Definitie:
o Een Duplex-scan combineert echografie en Doppler-techniek in één
apparaat:
Echografie brengt anatomische structuren (zoals
bloedvaten) in beeld.
Doppler meet de snelheid en richting van de bloedstroom.
Proces:
o Transducer zendt geluidsgolven uit en ontvangt gereflecteerde
golven.
o Anatomische structuren worden als tweedimensionale beelden
weergegeven.
o Stroomsnelheid en richting worden grafisch weergegeven.
Toepassing:
o Diagnose van vaatproblemen:
Detecteren van vernauwingen in slagaders.
Beoordeling van de dikte van vaatwanden.
Opsporen van plaques en stroomsnelheid van bloed.
Zorg verlenen bij
circulatiestoornissen
Inhoudsopgave
Diagnostiek Sonografie........................................................................................... 2
Diagnostiek vaatdruk............................................................................................. 6
Anatomie/Fysiologie Hart en Circulatie...................................................................9
Bacteriële en Virale huidinfecties.........................................................................13
Pathologie Hart en Circulatie................................................................................ 17
Dermatologie Bacteriële en Virale huidinfecties...................................................21
Pathologie Hart en Circulatie................................................................................ 24
Diabetes Mellitus 1............................................................................................... 28
Diabetes Mellitus 2............................................................................................... 31
Dermatologie importziekten................................................................................. 36
Huidverschijnselen CVI......................................................................................... 39
Dermatologie Mycosen en parasitaire aandoeningen...........................................43
Dermatologie HIV en AIDS.................................................................................... 47
Dermatologie SOA................................................................................................ 50
Behandeling Wondrand Ulcus Cruris en Decubitus...............................................55
(Inleiding) Plastische Chirurgie............................................................................. 60
Corrigerende operaties en Brandwonden.............................................................64
Immunosuppressiva, penicillamine, sulfapyridine, synthetische
antimalariamiddelen............................................................................................. 67
,Diagnostiek Sonografie
1. De longitudinale eigenschap van geluidsgolven verduidelijken (met
tekening)
Eigenschappen van geluidsgolven:
o Geluidsgolven bewegen zich longitudinaal voort: dit betekent dat de
trillingen plaatsvinden in dezelfde richting als de
voortplantingsrichting van de golf.
o Verdichtingen en verdunningen: het medium (zoals lucht, water of
weefsel) wordt afwisselend dichter (verdichting) en minder dicht
(verdunning) in de voortplantingsrichting van de golf.
Visualisatie:
o Stel je een luidspreker voor die heen en weer beweegt. Bij elke
beweging naar voren duwt de luidspreker de luchtdeeltjes dichter bij
elkaar (verdichting), terwijl een beweging naar achteren zorgt voor
een "ruimte" (verdunning).
o Een schematische tekening zou een golf laten zien met
opeenvolgende gebieden van hoge druk (verdichting) en lage druk
(verdunning).
Belang voor sonografie:
o Het longitudinale karakter van geluidsgolven maakt het mogelijk om
door verschillende media (zoals weefsels) voort te bewegen en
reflecties te genereren bij overgangen tussen media met
verschillende dichtheden.
2. Begrippen rondom geluidsgolven omschrijven
Frequentie (F):
o Aantal trillingen per seconde, uitgedrukt in Hertz (Hz).
o Bepaalt de toonhoogte van geluid.
o Hoge frequentie = korte golven, meer energie; lage frequentie =
lange golven, minder energie.
o Voorbeeld in sonografie: frequenties van 1 tot 10 MHz worden vaak
gebruikt, afhankelijk van de diepte van het te onderzoeken weefsel.
Golflengte (λ):
o De afstand tussen twee opeenvolgende verdichtingen of
verdunningen.
o Invers evenredig aan de frequentie: hoe hoger de frequentie, hoe
kleiner de golflengte.
Snelheid:
, o Geluidsgolven hebben een medium nodig en bewegen zich met
verschillende snelheden:
Lucht: 330 m/s
Water/weefsel: 1540 m/s
Glas: 5640 m/s
Akoestische weerstand (impedantie):
o De mate waarin een medium de voortplanting van geluidsgolven
beïnvloedt.
o Weefsels met verschillende dichtheden hebben verschillende
akoestische weerstanden, wat reflectie en transmissie veroorzaakt.
Reflectie:
o Terugkaatsing van geluidsgolven bij een overgang tussen media met
verschillende akoestische weerstanden.
o Voorbeeld: Bij een overgang van huid naar bot ontstaat een
duidelijke echo.
Transmissie:
o Het deel van de geluidsgolven dat doorgaat in het volgende
medium.
Refractie:
o Verandering van richting van de geluidsgolf bij de overgang tussen
twee media met verschillende dichtheden.
3. Het principe van echografie verwoorden en een toepassing noemen
Definitie:
o Echografie maakt gebruik van ultrasone geluidsgolven (frequentie >
20 kHz) die door het lichaam worden gestuurd.
o De golven worden teruggekaatst bij overgangen tussen weefsels
met verschillende dichtheden en omgezet in beelden.
Toepassing:
o Diagnostiek van organen (zoals schildklier, longen, nieren,
bloedvaten).
o In huidtherapie: beoordeling van littekens, huidtumoren of
bloedvaten.
4. Het principe van de Doppler verwoorden en een toepassing noemen
Definitie:
, o Het Doppler-effect: verandering in frequentie en golflengte van
geluid door beweging van de zender of ontvanger.
o Voorbeeld: een voorbijrijdende trein heeft een hogere toon bij
nadering (hoge frequentie) en een lagere toon bij verwijdering (lage
frequentie).
Doppler in de medische context:
o Meet de snelheid en richting van de bloedstroom.
o Een zender (transducer) zendt geluidsgolven uit en ontvangt de
gereflecteerde golven.
o Veranderingen in frequentie (Doppler shift) geven informatie over de
stroomsnelheid en richting van het bloed.
Toepassing:
o Detectie van vernauwingen of verstoppingen in bloedvaten
(bijvoorbeeld in de halsslagader of beenaderen).
o Beoordeling van veneuze reflux bij spataderen.
5. De Duplex-scan methode omschrijven en een toepassing noemen
Definitie:
o Een Duplex-scan combineert echografie en Doppler-techniek in één
apparaat:
Echografie brengt anatomische structuren (zoals
bloedvaten) in beeld.
Doppler meet de snelheid en richting van de bloedstroom.
Proces:
o Transducer zendt geluidsgolven uit en ontvangt gereflecteerde
golven.
o Anatomische structuren worden als tweedimensionale beelden
weergegeven.
o Stroomsnelheid en richting worden grafisch weergegeven.
Toepassing:
o Diagnose van vaatproblemen:
Detecteren van vernauwingen in slagaders.
Beoordeling van de dikte van vaatwanden.
Opsporen van plaques en stroomsnelheid van bloed.
