H2: Tijd van Grieken en Romeinen, 3000 v.C. – 500 n.C.
Kenmerkend aspect: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken
over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat
Er is nog steeds een hiërarchische samenleving in Griekenland (deze neemt zelfs alleen
maar toe, want vrouwen, kinderen en slaven krijgen minder te zeggen). Ook komen er
steeds meer specialisten bij. Denk aan kunstenaars, filosofen, sofisten en artsen. De Agora
zorgt voor een sterke groei van de economie en politiek in Athene. Het denken over dingen
veranderd ook heel erg. Door de nieuwe opgeleide artsen en de filosofen wordt de oorzaak
van bijvoorbeeld ziekten niet meer gewijd aan de goden, maar aan een natuurlijk
verschijnsel. In Athene is er een democratie, met burgers in de volksvergadering. Deze
wordt gekozen door te loten, want anders kon één iemand te veel macht krijgen. Als burger
moet je wel actief meedoen in de politiek en de stemmingen. Je bent burger als je een
Atheense zoon bent, vrij man en ouder dan 18 jaar. Vrijheid en gelijkheid staan centraal.
Athene had de strijd tegen de Perzen gewonnen en de beelden van de Tirannendoders
teruggeplaatst om te laten zien hoe blij ze waren met de teruggekeerde vrijheid.
De Grieken waren politiek verdeeld: in veel verschillende stadstaatjes, de poleis, met elk hun
eigen bestuursvorm. Athene en sparta waren 2 belangrijkste poleis. Cultureel waren de
Grieken wel één; dezelfde taal, godsdienst, kunst enz.
In Athene ontstaat er in de zesde eeuw v. C. een nieuwe bestuursvorm; de democratie,
waarin het volk inspraak heeft op het bestuur. Deze ontwikkeling werd veroorzaakt doordat
de bevolkingsgroei leidde tot kolonisatie waarbij handelaren inspraak eisten in het bestuur
dat geregeld werd door adellijke families. In 509 v. C. werd de (directe) democratie
ingevoerd. Burgers (man, 18 jaar, vrij, geboren uit Atheense ouders) mochten deelnemen
aan de volksvergadering waarin zij beslisten over allerlei wetten. Burgerschap voor de
Atheners betekende dat je actief moet zijn in de politiek. (bestuur van de polis). Vrijheid en
gelijkheid waren de belangrijkste woorden; vrijheid om politiek actief te zijn, vrij te kunnen
spreken in de vergadering. Gelijkheid betekende dat iedereen, rijk of arm, politiek actief kon
zijn. Loting vormde daarom een belangrijk onderdeel in de democratie omdat hierdoor
iedereen een bestuursfunctie kon vervullen. Pericles voegde nog een vergoeding voor
aanwezigheid toe, zodat iedereen naar de volksvergadering kon komen. Sofisten konden
veel invloed uitoefenen op de Atheense democratie omdat zij de kinderen van rijke Atheense
families onderwezen in het spreken in het openbaar. te leren hoe je iemand moest
overtuigen, je verdedigen voor een rechtbank. Hierdoor bleven de rijke families veel politieke
invloed behouden.
De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken begon in de 6e eeuw v. C. natuurfilosofen
gingen nadenken over allerlei verschijnselen die zin niet meer verklaarden door de
aanwezigheid van de goden. Zij gingen de natuur onderzoeken. Voorbeelden zijn: Thales
van Milete, Pythagoras en Hippocrates. Hippocrates is een voorbeeld van een
Kenmerkend aspect: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken
over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat
Er is nog steeds een hiërarchische samenleving in Griekenland (deze neemt zelfs alleen
maar toe, want vrouwen, kinderen en slaven krijgen minder te zeggen). Ook komen er
steeds meer specialisten bij. Denk aan kunstenaars, filosofen, sofisten en artsen. De Agora
zorgt voor een sterke groei van de economie en politiek in Athene. Het denken over dingen
veranderd ook heel erg. Door de nieuwe opgeleide artsen en de filosofen wordt de oorzaak
van bijvoorbeeld ziekten niet meer gewijd aan de goden, maar aan een natuurlijk
verschijnsel. In Athene is er een democratie, met burgers in de volksvergadering. Deze
wordt gekozen door te loten, want anders kon één iemand te veel macht krijgen. Als burger
moet je wel actief meedoen in de politiek en de stemmingen. Je bent burger als je een
Atheense zoon bent, vrij man en ouder dan 18 jaar. Vrijheid en gelijkheid staan centraal.
Athene had de strijd tegen de Perzen gewonnen en de beelden van de Tirannendoders
teruggeplaatst om te laten zien hoe blij ze waren met de teruggekeerde vrijheid.
De Grieken waren politiek verdeeld: in veel verschillende stadstaatjes, de poleis, met elk hun
eigen bestuursvorm. Athene en sparta waren 2 belangrijkste poleis. Cultureel waren de
Grieken wel één; dezelfde taal, godsdienst, kunst enz.
In Athene ontstaat er in de zesde eeuw v. C. een nieuwe bestuursvorm; de democratie,
waarin het volk inspraak heeft op het bestuur. Deze ontwikkeling werd veroorzaakt doordat
de bevolkingsgroei leidde tot kolonisatie waarbij handelaren inspraak eisten in het bestuur
dat geregeld werd door adellijke families. In 509 v. C. werd de (directe) democratie
ingevoerd. Burgers (man, 18 jaar, vrij, geboren uit Atheense ouders) mochten deelnemen
aan de volksvergadering waarin zij beslisten over allerlei wetten. Burgerschap voor de
Atheners betekende dat je actief moet zijn in de politiek. (bestuur van de polis). Vrijheid en
gelijkheid waren de belangrijkste woorden; vrijheid om politiek actief te zijn, vrij te kunnen
spreken in de vergadering. Gelijkheid betekende dat iedereen, rijk of arm, politiek actief kon
zijn. Loting vormde daarom een belangrijk onderdeel in de democratie omdat hierdoor
iedereen een bestuursfunctie kon vervullen. Pericles voegde nog een vergoeding voor
aanwezigheid toe, zodat iedereen naar de volksvergadering kon komen. Sofisten konden
veel invloed uitoefenen op de Atheense democratie omdat zij de kinderen van rijke Atheense
families onderwezen in het spreken in het openbaar. te leren hoe je iemand moest
overtuigen, je verdedigen voor een rechtbank. Hierdoor bleven de rijke families veel politieke
invloed behouden.
De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken begon in de 6e eeuw v. C. natuurfilosofen
gingen nadenken over allerlei verschijnselen die zin niet meer verklaarden door de
aanwezigheid van de goden. Zij gingen de natuur onderzoeken. Voorbeelden zijn: Thales
van Milete, Pythagoras en Hippocrates. Hippocrates is een voorbeeld van een
