Samenvatting Gezonde Ziekte Cellen II (GZCII)
Geneeskunde Universiteit Utrecht
Bachelor Jaar 2
2023-2024
1
,Inhoudsopgave
Hoorcolleges………………………………………………………………………………………………..p.3-424
Interactief colleges………………………………………………………………………………………..p.425-561
Werkgroepen………………………………………………………………………………………………..p.562-654
2
,Hoorcolleges
Introductiecollege 06/11/2023
Typen huidkanker
Basaalcelcarcinoom
Plaveiselcelcarcinoom
Melanoom
Wat is een tumor?
- Tumor = zwelling
o Vroeger werd een tumor vaak gebruikt voor een ontsteking maar nu wordt het
vooral gebruikt in de oncologie.
- Onco = Grieks voor tumor
- Vormen van groei
o Gecontroleerde normale groei: groei van kinderen naar volwassen,
wondgenezing (fibroblastenproliferatie), bloeding (aanmaak van rode
bloedcellen), verbranding (epidermis regeneratie) darmepitheel (regeneratie)
o Ongecontroleerde groeistoornissen
▪ Aangepaste groei: adaptatie van cellen door omgevingsfactoren van de
cel
• Grootte
• Aantal
• Fenotype
• Metabole activiteit
• Functie
▪ Autonome groei: tumorgroei
3
, Groeistoornissen
Gecontroleerde aangepaste groeistoornissen: adaptatie
- Kwantitatief → meer of minder worden van cellen: hypertrofie, hyperplasie en atrofie
- Kwalitatief → betekent dat cellen veranderen: metaplasie en dysplasie
Ongecontroleerde groei = tumorgroei
Kwantitatieve adaptatie (gecontroleerd)
Toename van weefsel
- Hypertrofie: orgaan wordt groter doordat de individuele cellen groter worden, hypertrofie
treedt vaak op in cellen die niet meer delen zoals zenuwcellen en spiercellen. Deze zijn
vaak post-mitotisch, de cel wordt groter ofwel het volume van de cel neemt toe:
o Fysiologisch
▪ Baarmoedergroei bij zwangerschap
▪ Spiergroei bij sporten
o Pathologisch
▪ Linker ventrikel hypertrofie: stel er is een pathologische hoge bloeddruk of
er zijn klepafwijkingen dan moeten de myocyten harder werken en worden
4
Geneeskunde Universiteit Utrecht
Bachelor Jaar 2
2023-2024
1
,Inhoudsopgave
Hoorcolleges………………………………………………………………………………………………..p.3-424
Interactief colleges………………………………………………………………………………………..p.425-561
Werkgroepen………………………………………………………………………………………………..p.562-654
2
,Hoorcolleges
Introductiecollege 06/11/2023
Typen huidkanker
Basaalcelcarcinoom
Plaveiselcelcarcinoom
Melanoom
Wat is een tumor?
- Tumor = zwelling
o Vroeger werd een tumor vaak gebruikt voor een ontsteking maar nu wordt het
vooral gebruikt in de oncologie.
- Onco = Grieks voor tumor
- Vormen van groei
o Gecontroleerde normale groei: groei van kinderen naar volwassen,
wondgenezing (fibroblastenproliferatie), bloeding (aanmaak van rode
bloedcellen), verbranding (epidermis regeneratie) darmepitheel (regeneratie)
o Ongecontroleerde groeistoornissen
▪ Aangepaste groei: adaptatie van cellen door omgevingsfactoren van de
cel
• Grootte
• Aantal
• Fenotype
• Metabole activiteit
• Functie
▪ Autonome groei: tumorgroei
3
, Groeistoornissen
Gecontroleerde aangepaste groeistoornissen: adaptatie
- Kwantitatief → meer of minder worden van cellen: hypertrofie, hyperplasie en atrofie
- Kwalitatief → betekent dat cellen veranderen: metaplasie en dysplasie
Ongecontroleerde groei = tumorgroei
Kwantitatieve adaptatie (gecontroleerd)
Toename van weefsel
- Hypertrofie: orgaan wordt groter doordat de individuele cellen groter worden, hypertrofie
treedt vaak op in cellen die niet meer delen zoals zenuwcellen en spiercellen. Deze zijn
vaak post-mitotisch, de cel wordt groter ofwel het volume van de cel neemt toe:
o Fysiologisch
▪ Baarmoedergroei bij zwangerschap
▪ Spiergroei bij sporten
o Pathologisch
▪ Linker ventrikel hypertrofie: stel er is een pathologische hoge bloeddruk of
er zijn klepafwijkingen dan moeten de myocyten harder werken en worden
4
