Portfoliobewijsmateriaal – Competentie 12a - Bewijs 3
“Lichamelijke sensaties tijdens een cliëntencontact”
Niveau van Miller: SHOWS HOW
7 februari 2024
Competentie 12: Empathisch vermogen
Indicator 12a: Het toelaten van eigen lichamelijke sensaties
Samenvatting: In dit bewijs zal ik beschrijven welke lichamelijke sensaties ik ervaarde tijdens een cliëntencontact waarin een cliënte aan
mij openbaarde dat ze met veel verschillende mensen vreemdging. Daarbij beschrijf ik door te associëren wat ik in mijn lichaam voelde,
en gebruik ik de VAS-schaal om de intensiteit van deze gevoelens te duiden.
Aan het begin van het tweede jaar van de opleiding tot psychosociaal counselor ontving ik een vrouwelijke cliënt van middelbare
leeftijd. Zij stemde ermee in om proefcliënt te zijn, zodat ik de werkwijzen uit het lesboek “Professioneel Hulpverlenen” (Slaats, 2017) zou
kunnen testen. Nadat ik voor de afspraak mijn lichaam en geest tot rust had gebracht met behulp van oefeningen uit de mindfulness, die
ik vanuit het boek “No Mud No Lotus” (Hanh, 2014) had leren kennen, ontving ik haar in de praktijkruimte. De keuze om mindfulness
oefeningen toe te passen kwam voort uit iets dat ik vanuit het Hupper-college “Professioneel Hulpverlenen” (Hupper, 2020) had geleerd.
Daarin werd mij duidelijk dat een zekere “leegte” voor mij als psychosociaal hulpverlener essentieel is om het verhaal van de cliënt na te
kunnen bouwen op basis van de zeven basisemoties waarover ieder mens beschikt. Daartoe zorgde ik ervoor dat ik goed rapport met de
cliënt opbouwde, volgens de methoden die in Bewijs 68: “Welke basishouding neem ik als counselor aan?” zijn omschreven. Zo trachtte ik
met haar toe te werken naar een concrete hulpvraag, gebaseerd op haar probleemstelling en verhaal. In dat proces merkte ik op gegeven
moment dat bepaalde opmerkingen van de cliënt hevige lichamelijke sensaties veroorzaakten. Uit het boek “Interpersonal
Communication” (Gamble & Gamble, 2013) heb ik geleerd dat zulke ervaringen voor sterke interne interferentie kunnen zorgen. Daarom
wilde ik deze ervaring graag onderzoeken. In dit bewijs zal ik toelichten welke sensaties ik op welke plekken in mijn lichaam voelde, en
hoe intens zij waren. Daarvoor gebruik ik de VAS-score, zoals ik ook deed in Bewijs 78: “Lichamelijke sensaties in een prettige persoonlijke
situatie”.
In de eerste fase van ons gesprek vertelde deze cliënt dat zij haar man maar een saaie vent vond. Ze gaf al gauw een waslijst aan
redenen waarom deze man niet bij haar zou passen. Aangezien ik geleerd had dat deze fase nog niet draait om het ophelderen van blinde
vlekken of patronen (dat komt pas in Fase 1B van de gespreksmethodiek (Egan, 2012)), wilde ik ervoor zorgen dat ik het verhaal van de
cliënt en de gevoelens en overtuigingen die daarbij horen goed zou begrijpen. Vanuit die niet-wetende houding stelde ik daarom vragen,
zodat ik cognitief, emotioneel en perspectivisch zou kunnen ervaren hoe de cliënt zich voelde alsof ik de cliënt zelf was. Doordat ik
oordelen, tips en adviezen terzijde schoof, merkte ik dat de cliënt steeds meer de vrijheid voelde om te vertellen wat er in haar omging. Zo
vertelde ze in groot detail wat ze voelde, en waar ze van overtuigd was. Op gegeven moment benoemde zij dat haar overtuiging dat haar
man saai zou zijn voortkomt uit het feit dat zij zich op seksueel vlak niet genoeg voldoening in haar relatie kan vinden. Ze maakte daarna
1
“Lichamelijke sensaties tijdens een cliëntencontact”
Niveau van Miller: SHOWS HOW
7 februari 2024
Competentie 12: Empathisch vermogen
Indicator 12a: Het toelaten van eigen lichamelijke sensaties
Samenvatting: In dit bewijs zal ik beschrijven welke lichamelijke sensaties ik ervaarde tijdens een cliëntencontact waarin een cliënte aan
mij openbaarde dat ze met veel verschillende mensen vreemdging. Daarbij beschrijf ik door te associëren wat ik in mijn lichaam voelde,
en gebruik ik de VAS-schaal om de intensiteit van deze gevoelens te duiden.
Aan het begin van het tweede jaar van de opleiding tot psychosociaal counselor ontving ik een vrouwelijke cliënt van middelbare
leeftijd. Zij stemde ermee in om proefcliënt te zijn, zodat ik de werkwijzen uit het lesboek “Professioneel Hulpverlenen” (Slaats, 2017) zou
kunnen testen. Nadat ik voor de afspraak mijn lichaam en geest tot rust had gebracht met behulp van oefeningen uit de mindfulness, die
ik vanuit het boek “No Mud No Lotus” (Hanh, 2014) had leren kennen, ontving ik haar in de praktijkruimte. De keuze om mindfulness
oefeningen toe te passen kwam voort uit iets dat ik vanuit het Hupper-college “Professioneel Hulpverlenen” (Hupper, 2020) had geleerd.
Daarin werd mij duidelijk dat een zekere “leegte” voor mij als psychosociaal hulpverlener essentieel is om het verhaal van de cliënt na te
kunnen bouwen op basis van de zeven basisemoties waarover ieder mens beschikt. Daartoe zorgde ik ervoor dat ik goed rapport met de
cliënt opbouwde, volgens de methoden die in Bewijs 68: “Welke basishouding neem ik als counselor aan?” zijn omschreven. Zo trachtte ik
met haar toe te werken naar een concrete hulpvraag, gebaseerd op haar probleemstelling en verhaal. In dat proces merkte ik op gegeven
moment dat bepaalde opmerkingen van de cliënt hevige lichamelijke sensaties veroorzaakten. Uit het boek “Interpersonal
Communication” (Gamble & Gamble, 2013) heb ik geleerd dat zulke ervaringen voor sterke interne interferentie kunnen zorgen. Daarom
wilde ik deze ervaring graag onderzoeken. In dit bewijs zal ik toelichten welke sensaties ik op welke plekken in mijn lichaam voelde, en
hoe intens zij waren. Daarvoor gebruik ik de VAS-score, zoals ik ook deed in Bewijs 78: “Lichamelijke sensaties in een prettige persoonlijke
situatie”.
In de eerste fase van ons gesprek vertelde deze cliënt dat zij haar man maar een saaie vent vond. Ze gaf al gauw een waslijst aan
redenen waarom deze man niet bij haar zou passen. Aangezien ik geleerd had dat deze fase nog niet draait om het ophelderen van blinde
vlekken of patronen (dat komt pas in Fase 1B van de gespreksmethodiek (Egan, 2012)), wilde ik ervoor zorgen dat ik het verhaal van de
cliënt en de gevoelens en overtuigingen die daarbij horen goed zou begrijpen. Vanuit die niet-wetende houding stelde ik daarom vragen,
zodat ik cognitief, emotioneel en perspectivisch zou kunnen ervaren hoe de cliënt zich voelde alsof ik de cliënt zelf was. Doordat ik
oordelen, tips en adviezen terzijde schoof, merkte ik dat de cliënt steeds meer de vrijheid voelde om te vertellen wat er in haar omging. Zo
vertelde ze in groot detail wat ze voelde, en waar ze van overtuigd was. Op gegeven moment benoemde zij dat haar overtuiging dat haar
man saai zou zijn voortkomt uit het feit dat zij zich op seksueel vlak niet genoeg voldoening in haar relatie kan vinden. Ze maakte daarna
1
