5.1 Communicatieve vaardigheden
1
,Inhoudsopgave
Inleiding……………………………..….3
Leeruitkomst 1………………………….4
Leeruitkomst 2………………………….6
Leeruitkomst 3………………………….8
Bibliografie…………………………….13
Bijlagen………………………………...14
2
,Inleiding
In dit verslag wil ik laten zien dat ik de leeruitkomsten van de module 5.1 goed beheers. In
het eerste onderdeel ga ik voorbeelden van communicatieve situaties uit het dagelijks leven
beschrijven en alle begrippen uit de communicatietheorie toelichten. In het tweede onderdeel
ga ik drie verschillende situaties beschrijven waarin een storing in de communicatie ontstond.
In het derde onderdeel verwerk ik de bevindingen van drie personen aan wie ik een
feedbackformulier heb gestuurd, in een reflectie op mijn beheersing van de vaardigheden.
Hierbij benoem ik zowel mijn sterke kanten als mijn leerdoelen op het gebied van
communicatie.
3
, Deel 1
Leeruitkomst 1
Beschrijf voorbeelden van het verloop van communicatieve situaties uit het dagelijks leven. De
voorbeelden mogen zowel betrekking hebben op situaties in je privéleven als in werksituaties. Zorg
voor afwisseling dus kies voor verschillende situaties. Licht toe hoe in deze situaties de begrippen uit
de communicatietheorie (zie de lijst met begrippen bij leeruitkomst 1) naar voren komen. Zorg ervoor
dat je ieder begrip tenminste 1 keer toepast en uitlegt in het totaal van de voorbeelden. Kies zoveel
voorbeelden als je nodig hebt om alle begrippen toe te lichten.
Voorbeeld 1:
Dit jaar word ik 39 jaar. Normaliter als ik jarig bent, nodig ik de vrienden en/of
familie uit om dit samen te vieren. Dit jaar wil ik liever met mijn vriend of met een vriendin
een weekendje weggaan en in de natuur uitrusten om mijn batterijen op te laden.
Ik heb mijn gedachten, ideeën en gevoelens hierover omgezet in symbolen (zoals woorden,
gebaren of beelden) en tegen iedereen gezegd dat ik dus dit jaar heb besloten om geen feestje
te geven waarbij ik deze redenen heb genoemd. Dat was dus coderen (Oomkes, 2013, p. 39)
en ik was de zender. Mijn vrienden en familie, dus de ontvangers, hebben deze boodschap
goed gedecodeerd. Ze hebben allemaal de informatie goed geïnterpreteerd en ze hebben het
inhoudsniveau (Kennisclips Psychologie Social Work, 2020), dus de feitelijke inhoud, de
letterlijke betekenis van wat er gezegd wordt, goed begrepen. Ze hebben ook het
betrekkingsniveau correct gezien. Ze snapten dat ik rust nodig heb en dat ze mij niet lastig
moeten vallen, omdat ik dit jaar te veel op mijn bord heb liggen. Ze dachten niet dat ik ze niet
meer leuk vind of dat ik moe van ze ben. Hun interpretatie van de expliciete informatie was
goed.
Voorbeeld 2:
Mijn zevenjarige zoon mocht gisteren van mij een waterijsje eten. Toen hij er niet in
slaagde om de verpakking open te krijgen, riep hij enigszins geïrriteerd: "Ik kan het niet
openen!" Op het eerste gezicht leek dit een simpele mededeling op inhoudsniveau: hij kon
de verpakking niet openen. Toen ik voor deze opdracht nadacht over het communicatieproces
werd duidelijk dat er meer speelde. In het communicatieproces speelt het coderen en
decoderen van boodschappen een cruciale rol. Mijn zoon codeerde zijn boodschap door
verbaal uit te drukken dat hij het ijsje niet kon openen. Als ontvanger van deze boodschap
decodeerde ik niet alleen de letterlijke woorden, maar ook de onderliggende emotie en
context. Ik interpreteerde zijn irritatie en vermoeidheid na een lange schooldag, wat
betekende dat hij niet alleen hulp nodig had bij het openen van het ijsje, maar ook een vorm
van emotionele steun zocht. Naast de verbale communicatie was er ook een belangrijk non-
verbaal aspect (Michels, 2019). Zijn lichaamstaal, het fronsen van zijn wenkbrauwen, de
manier waarop hij het ijsje vasthield en zijn toon van stem, gaf mij extra informatie over zijn
gevoelstoestand. Deze non-verbale signalen versterkten de boodschap dat hij meer behoefte
had aan ondersteuning dan normaal. Op betrekkingsniveau lag de boodschap dieper: "Ik ben
moe na school, kun je mij helpen om het ijsje open te krijgen?" Normaal gesproken vindt hij
het makkelijk om het zelf te doen, hij is ook best zelfredzaam voor zijn leeftijd, dus ik heb
4
1
,Inhoudsopgave
Inleiding……………………………..….3
Leeruitkomst 1………………………….4
Leeruitkomst 2………………………….6
Leeruitkomst 3………………………….8
Bibliografie…………………………….13
Bijlagen………………………………...14
2
,Inleiding
In dit verslag wil ik laten zien dat ik de leeruitkomsten van de module 5.1 goed beheers. In
het eerste onderdeel ga ik voorbeelden van communicatieve situaties uit het dagelijks leven
beschrijven en alle begrippen uit de communicatietheorie toelichten. In het tweede onderdeel
ga ik drie verschillende situaties beschrijven waarin een storing in de communicatie ontstond.
In het derde onderdeel verwerk ik de bevindingen van drie personen aan wie ik een
feedbackformulier heb gestuurd, in een reflectie op mijn beheersing van de vaardigheden.
Hierbij benoem ik zowel mijn sterke kanten als mijn leerdoelen op het gebied van
communicatie.
3
, Deel 1
Leeruitkomst 1
Beschrijf voorbeelden van het verloop van communicatieve situaties uit het dagelijks leven. De
voorbeelden mogen zowel betrekking hebben op situaties in je privéleven als in werksituaties. Zorg
voor afwisseling dus kies voor verschillende situaties. Licht toe hoe in deze situaties de begrippen uit
de communicatietheorie (zie de lijst met begrippen bij leeruitkomst 1) naar voren komen. Zorg ervoor
dat je ieder begrip tenminste 1 keer toepast en uitlegt in het totaal van de voorbeelden. Kies zoveel
voorbeelden als je nodig hebt om alle begrippen toe te lichten.
Voorbeeld 1:
Dit jaar word ik 39 jaar. Normaliter als ik jarig bent, nodig ik de vrienden en/of
familie uit om dit samen te vieren. Dit jaar wil ik liever met mijn vriend of met een vriendin
een weekendje weggaan en in de natuur uitrusten om mijn batterijen op te laden.
Ik heb mijn gedachten, ideeën en gevoelens hierover omgezet in symbolen (zoals woorden,
gebaren of beelden) en tegen iedereen gezegd dat ik dus dit jaar heb besloten om geen feestje
te geven waarbij ik deze redenen heb genoemd. Dat was dus coderen (Oomkes, 2013, p. 39)
en ik was de zender. Mijn vrienden en familie, dus de ontvangers, hebben deze boodschap
goed gedecodeerd. Ze hebben allemaal de informatie goed geïnterpreteerd en ze hebben het
inhoudsniveau (Kennisclips Psychologie Social Work, 2020), dus de feitelijke inhoud, de
letterlijke betekenis van wat er gezegd wordt, goed begrepen. Ze hebben ook het
betrekkingsniveau correct gezien. Ze snapten dat ik rust nodig heb en dat ze mij niet lastig
moeten vallen, omdat ik dit jaar te veel op mijn bord heb liggen. Ze dachten niet dat ik ze niet
meer leuk vind of dat ik moe van ze ben. Hun interpretatie van de expliciete informatie was
goed.
Voorbeeld 2:
Mijn zevenjarige zoon mocht gisteren van mij een waterijsje eten. Toen hij er niet in
slaagde om de verpakking open te krijgen, riep hij enigszins geïrriteerd: "Ik kan het niet
openen!" Op het eerste gezicht leek dit een simpele mededeling op inhoudsniveau: hij kon
de verpakking niet openen. Toen ik voor deze opdracht nadacht over het communicatieproces
werd duidelijk dat er meer speelde. In het communicatieproces speelt het coderen en
decoderen van boodschappen een cruciale rol. Mijn zoon codeerde zijn boodschap door
verbaal uit te drukken dat hij het ijsje niet kon openen. Als ontvanger van deze boodschap
decodeerde ik niet alleen de letterlijke woorden, maar ook de onderliggende emotie en
context. Ik interpreteerde zijn irritatie en vermoeidheid na een lange schooldag, wat
betekende dat hij niet alleen hulp nodig had bij het openen van het ijsje, maar ook een vorm
van emotionele steun zocht. Naast de verbale communicatie was er ook een belangrijk non-
verbaal aspect (Michels, 2019). Zijn lichaamstaal, het fronsen van zijn wenkbrauwen, de
manier waarop hij het ijsje vasthield en zijn toon van stem, gaf mij extra informatie over zijn
gevoelstoestand. Deze non-verbale signalen versterkten de boodschap dat hij meer behoefte
had aan ondersteuning dan normaal. Op betrekkingsniveau lag de boodschap dieper: "Ik ben
moe na school, kun je mij helpen om het ijsje open te krijgen?" Normaal gesproken vindt hij
het makkelijk om het zelf te doen, hij is ook best zelfredzaam voor zijn leeftijd, dus ik heb
4
