Cursus EHBO en Verbandleer – Verpleegkunde / Zorgopleidingen – Academiejaar (samenvatting lesnotities en handboek)

Cursus EHBO en Verbandleer

,Noties lessen prof. Sabbe en prof. Nijs met aanvullingen uit handboek.


Handboek: Eerste hulp wegwijzer voor zorgberoepen

Hoofdstuk 1: De dringende geneeskundige hulpverlening
Hoofdstuk 2: Evaluatie van een noodsituatie
Hoofdstuk 3: Zuurstofvoorziening en zuurstofschuld
Hoofdstuk 4: Verbanden en spalken
Hoofdstuk 5: Wonden en wondzorg
Hoofdstuk 6: Wekedelenletsels en fracturen
Hoofdstuk 7: Houdingen en evacuatietechnieken
Hoofdstuk 8: Hoofd- en wervelzuilletsels
Hoofdstuk 9: Thoraxletsels
Hoofdstuk 10: Abdominale letsels
Hoofdstuk 11: Medische urgentie
Hoofdstuk 12: Urgenties door omgevingsfactoren
Hoofdstuk 13: Vergiftiging of intoxicatie
Hoofdstuk 14: Eerste hulp bij grootschalige incidenten en rampen
Hoofdstuk 15: Specifieke groepen




Notities:

Hoofdstuk 1-2-3 p. 3-9
Hoofdstuk 5 p. 10-15
Hoofdstuk 4-5 p. 16-28
Hoofdstuk 5-6 p. 28-34
Hoofdstuk 7-8-9-10 p. 35-43
Hoofdstuk 11 p. 44-50
Hoofdstuk 11-12-13-15 p. 51-59
Hoofdstuk 14 p. 60-68




2

,Hoofdstuk 1-2-3
Elk land van Europa: DGH = dringende geneeskundige hulpverlening of EMS system = emergency
medical service system  therapievrij interval zo kort mogelijk houden
Meeste landen 112 in gebruik, vaak nog naast bestaande nationale noodnummers.

Urgentiegeneeskunde: herkennen/hulp verlenen/hulp vragen:
- Acute pathologie
- Beperking van:
 Mortaliteit
 Morbiditeit
 Invaliditeit
- EHBO (First AID) = herkennen/hulp verlenen/hulp vragen
 Herkennen van urgentie
 Initiële zorg bv CPR= cardiopulmonale resuscitatie
 “bridge to” professionele hulp

Medische respons kan uit 1 niveau bestaan of getrapt zijn (tiered), dat kan bestaan uit meerdere
niveaus ziekenwagen/pit/mug (mobiele urgentiegroep).

EMS outcome research parameters
De regel van de 6D’s
- Death
- Desease
- Disability
- Discomfort
- Dissatisfaction
- Destitution (=armoede, cost-effectiveness)


Oorzaken weefsel schade:
- Rechtstreekse cellulaire schade
 Crush letsel, Fracturen, NBC-incidenten: nucleair (stralen)/biologisch (virus)/chemisch
(stof), CBRNe chemisch/biologisch/radiatie/nucleair/explosie
 Intracellulaire componenten induceren andere processen
 Snelle tussenkomst verbetert outcome
- Cumulatieve zuurstofschuld
 Balans: vraag en aanbod
 Zuurstofschuld: fysiologische reserve en anaeroob metabolisme: Hart en hersenen
kunnen NOOIT werken zonder zuurstof
 Integratie over tijd: totaal lichaam of specifiek orgaan
- Inflammatoire en immuun respons
 Respons over dagen
 Complexe systemen
 Vroegtijdig ingrijpen heeft gunstig effect
 Gedoseerd ingrijpen (damage control surgery)
- Endocriene respons
 Response over uren en dagen
 Complex gebeuren




3

, Zuurstoftransport in het lichaam: problemen en behandeling (zuurstofschuld 99% van urgenties,
langdurige zuurstofschuld = cumulatieve zuurstofschuld)

Mens kan minimaal 6 weken zonder eten voor het levensbedreigend is.
Mens kan één week zonder werkende nieren voor je overlijdt.
Mens kan 30-60 minuten zonder CO2 te elimineren door uit te ademen voor je overlijdt.
Mens kan maar enkele minuten zonder zuurstof, direct levensbedreigend.

 tijdelijk zuurstoftekort opgevangen door anaeroob metabolisme: maar dat niet mogelijk in hart en
hersenen!!!
 gemiddeld 250 mL zuurstof nodig per minuut. Bij maximale inspanning tot 3000 mL/min  maar
20-30 mL in bloed opgelost!
 bij te veel zuurstof ontstaan zuurstofradicalen, ook schadelijk. Of na harstilstand overmatig
zuurstof toedienen geeft “reperfusieschade” aan de hersenen.


- Zuurstof in de atmosfeer 21%/ 149mmHg op zeeniveau
 Hoogteverschil: zuurstofpercentage gelijk maar zuurstofspanning daalt. Bergen
(hoogteziekte of bij te snel afdalen), vliegtuig (atmosferische druk daalt): coronaire
stenose: kan problemen geven bv als je op een vliegtuig zit.
 Ander gas (wet van Dalton): de optelsom van partiële drukken is een constante. Bv als in
de lucht een ander gas zit, moet de druk van zuurstof dalen. Bv waterput uitkuisen, veel
modder en rottende bladen methaangas, komt vrij en zuurstofspanning in de put
daalt. Kan zo laag zijn dat het niet meer levensvatbaar is. Of mijngas: kanarie meenemen
in de mijn die gevoeliger dan mens aan zuurstofdaling, gaat eerst dood. Of in silo’s: bijna
leeg maar nog veel stof in, is ontplofbaar: zuurstof en brandstof is aanwezig enkel nog
ontsteking (bv zon). Stikstof in silo pompen daardoor zuurstof eruit. Om silo kuisen
stikstof er weer uit anders sterven mensen die erin komen.
 in lucht normaal: 78% stikstof, 21% zuurstof, 1% andere gassen

- Vrije luchtweg: vaak tong die achteruit valt (bv snurken), vreemde voorwerpen, tumoren,
infectie van de luchtweg (bv de valse kroep), tong opzwellen (allergie)
 behandeling kijken naar tong en zoeken naar vreemde voorwerpen
 Hyperstreking veroorzaken, niet bij nektrauma: hoofd helemaal achteruit bewegen. Ander
manier: onderkaak met beide handen naar voor duwen of onderkaak naar boven trekken

- Zuurstof in de alveolen (daalt van 150 mmHg naar 100 mmHg door twee andere gassen)
 Toevoegen CO2
 Toevoegen H2O damp

- Diffusie naar bloedvat
 Zuurstofspanning in alveolen, als te laag geen diffusie
 “verdikking” wand, langere diffusieweg, bv bij longoedeem
 Doorbloeding moet goed zijn, bv niet bij longembool

- Zuurstof in het bloed (250 mL O2 verbruikt per minuut)
 Zuurstof opgelost in plasma (veel minder dan 250 mL, 20-30 mL)
 Opgeloste hoeveelheid O2 + gebonden hoeveelheid O2 = (0,031 x PaO2) + (SaO2 x Hb x
1,39) met PaO2 de arteriële zuurstofspanning (O2 zonder H), SaO 2 de saturatiegraad en
Hb de hemoglobineconcentratie (O2 aan Hb).
 Gebonden aan hemoglobine (transportcapaciteit voor O 2, 4 ketens, 2 alpha en 2 bèta)


4