THEMA 6 – ADOLESCENTIE
Hoorcollege – Seksuele ontwikkeling tot en met de adolescentie
_
Seksuele ontwikkelingsmodellen
Meeste theoriën zijn gebaseerd op ‘stadia’
- Iedereen loopt stadia door
- Kleine stapjes per stadia
- t/m adolescentie soms totale ontwikkelingsproces het hele leven lang
Voorbeeld: Freuds fasen ontwikkeling
1) Pre/genitale fase: orale, anale en oedipale fase (2-5 jaar)
2) Latentiefase (6-12 jaar)
3) Genitale fase (vanaf 12 jaar)
Ontwikkelingstheorie van Bancroft
- Ontwikkeling van
o Genderidentiteit
o Seksuele responsiviteit
o Vermogen tot intimiteit
- Deze 3 gebieden ontwikkelen zich onafhankelijk van elkaar integratie in
de adolescentie
- Alle 3 onder invloed van biologische, psychische, sociale en tijdsfactoren
- Leidend tot:
o Seksueel gedrag dat als ego syntoon en bevredigend wordt ervaren,
waardoor anderen geen schade aan wordt gedaan
Soorten onderzoek seksuele gevoelens en gedragingen in de kindertijd
- Observatieonderzoek
- Retrospectief onderzoek
- Interviews of focusgroepen
- Vragenlijst onder kinderen
Seksuele interesse bij kinderen begint rond
Prenatale ontwikkeling
Ontwikkeling van de genitalia begint vanaf 6 weken. Vanaf 26 weken erecties bij
mannelijke foetussen.
Baby (0-1 jaar)
“seksueel gedrag”
- Genitaal ‘spel’
o Jongens: 6-7 maanden
o Meisjes: 10-11 maanden
- (reflexmatige) erectie
- Onderscheid maken tussen mannen en vrouwen o.b.v. auditieve en later
visuele informatie
Peuter (1-3 jaar)
Seksuele kennis
- Geslachtsverschillen worden duidelijk
- Genderidentiteit
- Geleidelijk bewust van genderrol
Seksueel gedrag
- Ontdekking eigen lichaam/ander lichaam (vanaf 13 maanden)
, o Gerichte aanraking van de eigen genitaliën
Meer bij jongens, indirect bij meisjes
Uitzonderlijk: “compulsief masturberen”
o Kijken, manipuleren, bedekken + ontbloten, opmerkingen over
ander lichaam
-
Kleuter (3-6 jaar)
- Genderrol rond 5-6 jaar vrij rigide
- Seksueel gedrag;
o “doktertje spelen”
o Kijken, aanraken, zoenen, geslachtsgemeenschap nadoen
- Seksuele kennis
o Culturele aspecten
o Bv kleding
Basisschoolkind (6-12 jaar)
- Seksueel gedrag
o Verliefdheid
o Fysieke intimiteit
o Emoties (schaamte)
o Masturbatie
- Seksuele kennis
o Zwangerschap en functie geslachtsorganen
- Seksuele opvattingen
De leeftijd van de eerste geslachtsgemeenschap stijgt steeds verder, sinds vorig
jaar 18,7.
PP gegevens mannen vs vrouwen.
Vroege adolescentie: seksuele dwang
- Jongeren die voor hun 14e geslachtsgemeenschap worden 2x zo vaak
hiertoe overgehaald of gedwongen dan oudere jongeren
- Vroeg-adolescenten voelen zich bij het vrijen vaker slechter op hun gemak
en laten minder vaak merken wat ze fijn vinden of vragen wat de partner
fijn vindt
- Op internet: 12-14 jarige vormen een kwetsbare groep
Midden adolescentie: seksuele ontwikkeling
- Uiterlijk belangrijk minder onzeker
- Relaties worden persoonlijk en intiemer
- Ontdekken/bewustzijn seksuele oriëntatie
- Seks gaat stapje voor stapje verder
Late adolescentie: seksuele ontwikkeling
- Tevreden over uiterlijk
- Seksueel actief
- Positieve kijk op seks
- Abortussen, soa, seksueel geweld
- Seksuele problemen
Problemen naar sekse
Tabel pp
Hoorcollege – Seksuele ontwikkeling tot en met de adolescentie
_
Seksuele ontwikkelingsmodellen
Meeste theoriën zijn gebaseerd op ‘stadia’
- Iedereen loopt stadia door
- Kleine stapjes per stadia
- t/m adolescentie soms totale ontwikkelingsproces het hele leven lang
Voorbeeld: Freuds fasen ontwikkeling
1) Pre/genitale fase: orale, anale en oedipale fase (2-5 jaar)
2) Latentiefase (6-12 jaar)
3) Genitale fase (vanaf 12 jaar)
Ontwikkelingstheorie van Bancroft
- Ontwikkeling van
o Genderidentiteit
o Seksuele responsiviteit
o Vermogen tot intimiteit
- Deze 3 gebieden ontwikkelen zich onafhankelijk van elkaar integratie in
de adolescentie
- Alle 3 onder invloed van biologische, psychische, sociale en tijdsfactoren
- Leidend tot:
o Seksueel gedrag dat als ego syntoon en bevredigend wordt ervaren,
waardoor anderen geen schade aan wordt gedaan
Soorten onderzoek seksuele gevoelens en gedragingen in de kindertijd
- Observatieonderzoek
- Retrospectief onderzoek
- Interviews of focusgroepen
- Vragenlijst onder kinderen
Seksuele interesse bij kinderen begint rond
Prenatale ontwikkeling
Ontwikkeling van de genitalia begint vanaf 6 weken. Vanaf 26 weken erecties bij
mannelijke foetussen.
Baby (0-1 jaar)
“seksueel gedrag”
- Genitaal ‘spel’
o Jongens: 6-7 maanden
o Meisjes: 10-11 maanden
- (reflexmatige) erectie
- Onderscheid maken tussen mannen en vrouwen o.b.v. auditieve en later
visuele informatie
Peuter (1-3 jaar)
Seksuele kennis
- Geslachtsverschillen worden duidelijk
- Genderidentiteit
- Geleidelijk bewust van genderrol
Seksueel gedrag
- Ontdekking eigen lichaam/ander lichaam (vanaf 13 maanden)
, o Gerichte aanraking van de eigen genitaliën
Meer bij jongens, indirect bij meisjes
Uitzonderlijk: “compulsief masturberen”
o Kijken, manipuleren, bedekken + ontbloten, opmerkingen over
ander lichaam
-
Kleuter (3-6 jaar)
- Genderrol rond 5-6 jaar vrij rigide
- Seksueel gedrag;
o “doktertje spelen”
o Kijken, aanraken, zoenen, geslachtsgemeenschap nadoen
- Seksuele kennis
o Culturele aspecten
o Bv kleding
Basisschoolkind (6-12 jaar)
- Seksueel gedrag
o Verliefdheid
o Fysieke intimiteit
o Emoties (schaamte)
o Masturbatie
- Seksuele kennis
o Zwangerschap en functie geslachtsorganen
- Seksuele opvattingen
De leeftijd van de eerste geslachtsgemeenschap stijgt steeds verder, sinds vorig
jaar 18,7.
PP gegevens mannen vs vrouwen.
Vroege adolescentie: seksuele dwang
- Jongeren die voor hun 14e geslachtsgemeenschap worden 2x zo vaak
hiertoe overgehaald of gedwongen dan oudere jongeren
- Vroeg-adolescenten voelen zich bij het vrijen vaker slechter op hun gemak
en laten minder vaak merken wat ze fijn vinden of vragen wat de partner
fijn vindt
- Op internet: 12-14 jarige vormen een kwetsbare groep
Midden adolescentie: seksuele ontwikkeling
- Uiterlijk belangrijk minder onzeker
- Relaties worden persoonlijk en intiemer
- Ontdekken/bewustzijn seksuele oriëntatie
- Seks gaat stapje voor stapje verder
Late adolescentie: seksuele ontwikkeling
- Tevreden over uiterlijk
- Seksueel actief
- Positieve kijk op seks
- Abortussen, soa, seksueel geweld
- Seksuele problemen
Problemen naar sekse
Tabel pp
