Onderwijspedagogiek B1
Inhoudsopgave
Meer dan onderwijs....................................................................................................................................... 1
3.6 Hoe komt de mens aan kennis?.....................................................................................................................1
3.7 Concepten voor de basisschool......................................................................................................................3
Praktijkonderzoek in de school...................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1..........................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 3..........................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 5 en 6..................................................................................................................................................7
Overige begrippen......................................................................................................................................... 8
Meer dan onderwijs
3.6 Hoe komt de mens aan kennis?
Behaviorisme
Een reactie op de manier waarop psychologie werd bedreven rond 1900.
De stroming die de psychologie beschouwt als de wetenschap van het zintuigelijk
waarneembare.
Bewustzijnspsychologie
Leren wordt in de bewustzijnspsychologie gezien als het leggen van verbanden tussen
bewustzijnsinhouden.
Klassiek conditioneren
Er wordt een verband gelegd tussen een nieuwe stimulus (prikkel) en een bestaande respons
(reactie)
Operant conditioneren
Spontane gedrag
Positieve versterker
Belonen van deelhandelingen volgens Skinner
Geprogrammeerde instructie
- Leerstof is opgedeeld in stappen, van enkele woorden tot enkele zinnen (schakels)
- Elke schakel eindigt met een vraag, leerling moet hier antwoord op geven (actieve
participatie)
- Na het antwoord krijgen de leerlingen direct het goede antwoord (onmiddellijke
versterking)
- Schakels sluiten goed op elkaar aan
- Lineaire programma
- Het vertakte programma
- Programma met differentiatiemogelijkheden
- Programma met uitleg bij fouten
- Programma met verwijzingen naar de media
Russische leerpsychologie
Twee belangrijke principes
- Het activiteits- of handelingsprincipe
- Het ontwikkelingsprincipe
, Sociale context of cultuur
Het denken wordt bepaald door de maatschappelijke realiteit, of anders gezegd, door de
sociale context of cultuur waarin we leven.
Ontwikkelend onderwijs
Een meer sturende rol voor het onderwijs, waardoor de ontwikkeling wordt bevorderd.
Interiorisatie
Zone van actuele ontwikkeling
Kun je achterhalen door het kind zelfstandig opdrachten te laten maken, zodat je kunt zien
wat het kind aankan zonder hulp
Zone van naaste ontwikkeling
Het kind sturen richting het verwerven van oplossingsmethoden die het zelfstandig nog niet
zou hanteren.
Scaffolding
Steiger om het kind heen bouwen om hem te steunen wanneer dat nodig is
Inleiden in betekenissen
Bijvoorbeeld het leren van een taal, een baby spreekt Nederlands omdat de volwassene dat
voordoen.
Betekenissystemen
- Vormsysteem
- Sociale tekensysteem
Vormsystemen
Taal, klank, beeld en beweging als middelen tussen mens en wereld om greep te krijgen op
de wereld
Humanistische psychologie
Legt het accent op de zelfverwerkelijking: de mens streeft naar een stabiele eenheid waarin
alle aspecten van de persoonlijkheid zijn ontwikkeld.
Kindgericht onderwijs
Het kind staat met zijn belevings- en ervaringswereld centraal
Zelfverwerkelijking
Onderwijs dat kindgericht is schept voorwaarden voor optimale ontwikkeling door
zelfontplooiing of zelfverwerkelijking.
Mens als totaliteit
Behoeftehiërarchie
‘Lagere’ behoeften moeten vervuld zijn voordat de persoonlijkheid aandacht kan schenken
aan de ‘hogere’ behoeften.
Inhoudsopgave
Meer dan onderwijs....................................................................................................................................... 1
3.6 Hoe komt de mens aan kennis?.....................................................................................................................1
3.7 Concepten voor de basisschool......................................................................................................................3
Praktijkonderzoek in de school...................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1..........................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 3..........................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 5 en 6..................................................................................................................................................7
Overige begrippen......................................................................................................................................... 8
Meer dan onderwijs
3.6 Hoe komt de mens aan kennis?
Behaviorisme
Een reactie op de manier waarop psychologie werd bedreven rond 1900.
De stroming die de psychologie beschouwt als de wetenschap van het zintuigelijk
waarneembare.
Bewustzijnspsychologie
Leren wordt in de bewustzijnspsychologie gezien als het leggen van verbanden tussen
bewustzijnsinhouden.
Klassiek conditioneren
Er wordt een verband gelegd tussen een nieuwe stimulus (prikkel) en een bestaande respons
(reactie)
Operant conditioneren
Spontane gedrag
Positieve versterker
Belonen van deelhandelingen volgens Skinner
Geprogrammeerde instructie
- Leerstof is opgedeeld in stappen, van enkele woorden tot enkele zinnen (schakels)
- Elke schakel eindigt met een vraag, leerling moet hier antwoord op geven (actieve
participatie)
- Na het antwoord krijgen de leerlingen direct het goede antwoord (onmiddellijke
versterking)
- Schakels sluiten goed op elkaar aan
- Lineaire programma
- Het vertakte programma
- Programma met differentiatiemogelijkheden
- Programma met uitleg bij fouten
- Programma met verwijzingen naar de media
Russische leerpsychologie
Twee belangrijke principes
- Het activiteits- of handelingsprincipe
- Het ontwikkelingsprincipe
, Sociale context of cultuur
Het denken wordt bepaald door de maatschappelijke realiteit, of anders gezegd, door de
sociale context of cultuur waarin we leven.
Ontwikkelend onderwijs
Een meer sturende rol voor het onderwijs, waardoor de ontwikkeling wordt bevorderd.
Interiorisatie
Zone van actuele ontwikkeling
Kun je achterhalen door het kind zelfstandig opdrachten te laten maken, zodat je kunt zien
wat het kind aankan zonder hulp
Zone van naaste ontwikkeling
Het kind sturen richting het verwerven van oplossingsmethoden die het zelfstandig nog niet
zou hanteren.
Scaffolding
Steiger om het kind heen bouwen om hem te steunen wanneer dat nodig is
Inleiden in betekenissen
Bijvoorbeeld het leren van een taal, een baby spreekt Nederlands omdat de volwassene dat
voordoen.
Betekenissystemen
- Vormsysteem
- Sociale tekensysteem
Vormsystemen
Taal, klank, beeld en beweging als middelen tussen mens en wereld om greep te krijgen op
de wereld
Humanistische psychologie
Legt het accent op de zelfverwerkelijking: de mens streeft naar een stabiele eenheid waarin
alle aspecten van de persoonlijkheid zijn ontwikkeld.
Kindgericht onderwijs
Het kind staat met zijn belevings- en ervaringswereld centraal
Zelfverwerkelijking
Onderwijs dat kindgericht is schept voorwaarden voor optimale ontwikkeling door
zelfontplooiing of zelfverwerkelijking.
Mens als totaliteit
Behoeftehiërarchie
‘Lagere’ behoeften moeten vervuld zijn voordat de persoonlijkheid aandacht kan schenken
aan de ‘hogere’ behoeften.
