Werkcolleges Burgerlijk recht II
Inhoudsopgave
WEEK 1.......................................................................................................................................................... 3
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................3
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................4
WEEK 2.......................................................................................................................................................... 6
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................6
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................6
AANTEKENINGEN.......................................................................................................................................................7
WEEK 3.......................................................................................................................................................... 8
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................8
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................8
AANTEKENINGEN.......................................................................................................................................................9
WEEK 4........................................................................................................................................................ 10
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................10
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................12
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................13
WEEK 5........................................................................................................................................................ 14
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................14
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................15
WEEK 6........................................................................................................................................................ 16
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................16
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................18
WEEK 7........................................................................................................................................................ 21
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................21
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................22
WEEK 8........................................................................................................................................................ 23
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................23
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................25
WEEK 9........................................................................................................................................................ 29
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................29
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................31
WEEK 10...................................................................................................................................................... 36
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................36
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................38
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................40
WEEK 11...................................................................................................................................................... 42
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................42
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................43
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................44
,
,Week 1
Opdracht 1
Medio augustus 2019 werd bij het Amerikaanse veilinghuis Sotheby’s een verre voorloper
van de Porsche 911 (een Porsche type 64) te koop aangeboden. De zeldzame Porsche is eind
jaren 30 door Ferdinand Porsche ontworpen, op basis van tekeningen van een auto (een
prestigeproject van de nazi's) die later bekend zou worden als de Volkswagen Kever. Van de
Porsche 64 zijn uiteindelijk maar drie modellen gebouwd. De auto die ter veiling werd
aangeboden, is het enige overgebleven exemplaar. De verkoper heeft met het veilinghuis
afgesproken dat het minimumbedrag voor de zeldzame Porsche twintig miljoen dollar zou
zijn.
Zoals u ziet, verloopt de veiling niet geheel zoals afgesproken. Geef aan in juridische termen
wat er hier gebeurt, met in gedachten de stof die u deze week heeft bestudeerd. Bekijk de
kwestie vanuit de verschillende posities van de betrokken partijen.
Het is de taak van een veilinghuis om een zo hoog mogelijke prijs te regelen. Het noemen
van een prijs door de veilingmeester is dus een uitnodiging tot het doen van een aanbod.
Indien iemand zijn hand opsteekt doet hij een aanbod. Zijn aanbod wordt pas aanvaard op
het einde van de veiling.
Soms staat er in de veilingvoorwaarden dat de hamerslag, dus het einde van de veiling,
wordt gedaan onder voorbehoud van gunning. Een voorbehoud van gunning is gebruikelijk
bij de verkoop van onroerende zaken. De verkoper moet het dan gunnen, anders is er geen
koopovereenkomst.
Maar nu spreekt de veilingmeester onduidelijk. Welk bedrag bedoelde de veilingmeester?
De wil en de verklaring stemmen niet overeen. Art. 3:33 is relevant, want een aanbod is een
rechtshandeling. Daarvoor is nodig een verklaring dat overeenstemt met het rechtsgevolg.
Doordat de situatie rommelig is en de veilingmeester onduidelijk praat, kan je zeggen dat als
je je hand opsteekt, je geen eenduidige verklaring doet en dus geen verklaring hebt gedaan.
Het gaat dus al mis bij de verklaring. Dit wordt ook wel een probleem in de handelingswil
genoemd. Vergelijkbaar is als je je verspreekt of verschrijft; het gaat dus mis in de handeling
van de verklaring.
Partijen die zijn betrokken bij de veiling:
- Eigenaar van de auto: bemiddelingsovereenkomst met het veilinghuis (7:425).
- Het veilinghuis
- Koper: koopovereenkomst met of het veilinghuis of met de eigenaar. Ligt eraan of
het veilinghuis in eigen naam of in naam van de eigenaar handelt.
De auto moest worden verkocht voor minimaal 20 miljoen euro. Stel dat de veilingmeester
een vergissing maakt en de auto verkoopt voor 17 miljoen euro.
- Dat gaat het veilinghuis zijn bevoegdheid te buiten. De volmacht geldt alleen vanaf
die 20 miljoen, dus het veilinghuis kan geen koopovereenkomst tot stand brengen
tussen de koper en de eigenaar.
, Drie soorten:
- Handelingswil = de handeling stemt niet overeen met de wil
- Duidingswil = beide partijen hebben een overeenstemmende wil en verklaring, maar
er ontstaat een misverstand.
- Rechtswil = je doet een verklaring die niet gericht is op een rechtsgevolg: ik koop
jouw fiets voor 10k.
Opdracht 2
Hans Venema is eigenaar van een grote vastgoedportefeuille. Venema wil deze portefeuille
verkopen en vraagt zijn advocaat mr. Bergen om in zijn netwerk naar gegadigden te zoeken.
Omdat Venema de nodige schulden moet aflossen, deelt hij mr. Bergen mee dat de
portefeuille minstens € 2 miljoen moet opbrengen. Mr. Bergen is door Venema in het
verleden al eens ingeschakeld voor een procedure over de vastgoedportefeuille, zodat mr.
Bergen bekend is met de portefeuille en al beschikt over alle voor verkoop en levering van
de vastgoedportefeuille relevante documenten. Mr. Bergen raakt vervolgens in gesprek met
potentiële koper Max Bloemberg en vertelt hem dat hij voor Venema in zijn eigen netwerk
naar een potentiële koper voor de vastgoedportefeuille zoekt. Bloemberg weet dat mr.
Bergen Venema al eerder als advocaat had bijgestaan in een procedure. Bloemberg heeft
interesse in de portefeuille. De onderhandelingen tussen Venema en adspirant-koper
Bloemberg vinden niet in persoon tussen hen plaats, maar tussen reeds genoemde advocaat
mr. Bergen (die Venema in diens naam vertegenwoordigt) en vastgoedhandelaar Gerrits (die
handelt in naam van Bloemberg).
Na de nodige onderhandelingen bevestigt mr. Bergen op 11 juni 2018 aan Gerrits dat de
vastgoedportefeuille voor de prijs van € 2 miljoen aan Bloemberg is verkocht. Twee dagen
daarna verspreidt de notaris de conceptovereenkomst onder partijen, met daarbij de
bevestiging dat die middag de overeenkomst zal worden ondertekend. Diezelfde dag
verzoekt Venema aan mr. Bergen om de koop geen doorgang te laten vinden, omdat hij een
andere gegadigde heeft gevonden waarmee hij een financieel gunstiger koopovereenkomst
kan sluiten.
Als mr. Bergen namens Venema meldt dat de aankoop van de vastgoedportefeuille geen
doorgang vindt, vordert Bloemberg nakoming van de overeenkomst die volgens hem op 11
juni 2018 tot stand is gekomen.
Venema ontkent het bestaan van een overeenkomst: hij zou zijn advocaat geen bevoegdheid
hebben gegeven om de vastgoedportefeuille te verkopen en dus is sprake geweest van
onbevoegde vertegenwoordiging.
Hoe beoordeelt u de stellingen van partijen?
Rechtsverhoudingen tussen partijen:
- Veenema -> Bergen = overeenkomst van opdracht om kopers te gaan zoeken
- Bloemberg -> Gerrits = overeenkomst van opdracht
Als er een overeenkomst tot stand is gekomen, dat zou dat tussen Gerrits en Bergen zijn, zij
zouden namelijk met een volmacht handelen.
Inhoudsopgave
WEEK 1.......................................................................................................................................................... 3
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................3
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................4
WEEK 2.......................................................................................................................................................... 6
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................6
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................6
AANTEKENINGEN.......................................................................................................................................................7
WEEK 3.......................................................................................................................................................... 8
OPDRACHT 1............................................................................................................................................................8
OPDRACHT 2............................................................................................................................................................8
AANTEKENINGEN.......................................................................................................................................................9
WEEK 4........................................................................................................................................................ 10
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................10
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................12
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................13
WEEK 5........................................................................................................................................................ 14
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................14
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................15
WEEK 6........................................................................................................................................................ 16
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................16
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................18
WEEK 7........................................................................................................................................................ 21
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................21
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................22
WEEK 8........................................................................................................................................................ 23
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................23
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................25
WEEK 9........................................................................................................................................................ 29
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................29
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................31
WEEK 10...................................................................................................................................................... 36
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................36
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................38
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................40
WEEK 11...................................................................................................................................................... 42
OPDRACHT 1..........................................................................................................................................................42
OPDRACHT 2..........................................................................................................................................................43
AANTEKENINGEN.....................................................................................................................................................44
,
,Week 1
Opdracht 1
Medio augustus 2019 werd bij het Amerikaanse veilinghuis Sotheby’s een verre voorloper
van de Porsche 911 (een Porsche type 64) te koop aangeboden. De zeldzame Porsche is eind
jaren 30 door Ferdinand Porsche ontworpen, op basis van tekeningen van een auto (een
prestigeproject van de nazi's) die later bekend zou worden als de Volkswagen Kever. Van de
Porsche 64 zijn uiteindelijk maar drie modellen gebouwd. De auto die ter veiling werd
aangeboden, is het enige overgebleven exemplaar. De verkoper heeft met het veilinghuis
afgesproken dat het minimumbedrag voor de zeldzame Porsche twintig miljoen dollar zou
zijn.
Zoals u ziet, verloopt de veiling niet geheel zoals afgesproken. Geef aan in juridische termen
wat er hier gebeurt, met in gedachten de stof die u deze week heeft bestudeerd. Bekijk de
kwestie vanuit de verschillende posities van de betrokken partijen.
Het is de taak van een veilinghuis om een zo hoog mogelijke prijs te regelen. Het noemen
van een prijs door de veilingmeester is dus een uitnodiging tot het doen van een aanbod.
Indien iemand zijn hand opsteekt doet hij een aanbod. Zijn aanbod wordt pas aanvaard op
het einde van de veiling.
Soms staat er in de veilingvoorwaarden dat de hamerslag, dus het einde van de veiling,
wordt gedaan onder voorbehoud van gunning. Een voorbehoud van gunning is gebruikelijk
bij de verkoop van onroerende zaken. De verkoper moet het dan gunnen, anders is er geen
koopovereenkomst.
Maar nu spreekt de veilingmeester onduidelijk. Welk bedrag bedoelde de veilingmeester?
De wil en de verklaring stemmen niet overeen. Art. 3:33 is relevant, want een aanbod is een
rechtshandeling. Daarvoor is nodig een verklaring dat overeenstemt met het rechtsgevolg.
Doordat de situatie rommelig is en de veilingmeester onduidelijk praat, kan je zeggen dat als
je je hand opsteekt, je geen eenduidige verklaring doet en dus geen verklaring hebt gedaan.
Het gaat dus al mis bij de verklaring. Dit wordt ook wel een probleem in de handelingswil
genoemd. Vergelijkbaar is als je je verspreekt of verschrijft; het gaat dus mis in de handeling
van de verklaring.
Partijen die zijn betrokken bij de veiling:
- Eigenaar van de auto: bemiddelingsovereenkomst met het veilinghuis (7:425).
- Het veilinghuis
- Koper: koopovereenkomst met of het veilinghuis of met de eigenaar. Ligt eraan of
het veilinghuis in eigen naam of in naam van de eigenaar handelt.
De auto moest worden verkocht voor minimaal 20 miljoen euro. Stel dat de veilingmeester
een vergissing maakt en de auto verkoopt voor 17 miljoen euro.
- Dat gaat het veilinghuis zijn bevoegdheid te buiten. De volmacht geldt alleen vanaf
die 20 miljoen, dus het veilinghuis kan geen koopovereenkomst tot stand brengen
tussen de koper en de eigenaar.
, Drie soorten:
- Handelingswil = de handeling stemt niet overeen met de wil
- Duidingswil = beide partijen hebben een overeenstemmende wil en verklaring, maar
er ontstaat een misverstand.
- Rechtswil = je doet een verklaring die niet gericht is op een rechtsgevolg: ik koop
jouw fiets voor 10k.
Opdracht 2
Hans Venema is eigenaar van een grote vastgoedportefeuille. Venema wil deze portefeuille
verkopen en vraagt zijn advocaat mr. Bergen om in zijn netwerk naar gegadigden te zoeken.
Omdat Venema de nodige schulden moet aflossen, deelt hij mr. Bergen mee dat de
portefeuille minstens € 2 miljoen moet opbrengen. Mr. Bergen is door Venema in het
verleden al eens ingeschakeld voor een procedure over de vastgoedportefeuille, zodat mr.
Bergen bekend is met de portefeuille en al beschikt over alle voor verkoop en levering van
de vastgoedportefeuille relevante documenten. Mr. Bergen raakt vervolgens in gesprek met
potentiële koper Max Bloemberg en vertelt hem dat hij voor Venema in zijn eigen netwerk
naar een potentiële koper voor de vastgoedportefeuille zoekt. Bloemberg weet dat mr.
Bergen Venema al eerder als advocaat had bijgestaan in een procedure. Bloemberg heeft
interesse in de portefeuille. De onderhandelingen tussen Venema en adspirant-koper
Bloemberg vinden niet in persoon tussen hen plaats, maar tussen reeds genoemde advocaat
mr. Bergen (die Venema in diens naam vertegenwoordigt) en vastgoedhandelaar Gerrits (die
handelt in naam van Bloemberg).
Na de nodige onderhandelingen bevestigt mr. Bergen op 11 juni 2018 aan Gerrits dat de
vastgoedportefeuille voor de prijs van € 2 miljoen aan Bloemberg is verkocht. Twee dagen
daarna verspreidt de notaris de conceptovereenkomst onder partijen, met daarbij de
bevestiging dat die middag de overeenkomst zal worden ondertekend. Diezelfde dag
verzoekt Venema aan mr. Bergen om de koop geen doorgang te laten vinden, omdat hij een
andere gegadigde heeft gevonden waarmee hij een financieel gunstiger koopovereenkomst
kan sluiten.
Als mr. Bergen namens Venema meldt dat de aankoop van de vastgoedportefeuille geen
doorgang vindt, vordert Bloemberg nakoming van de overeenkomst die volgens hem op 11
juni 2018 tot stand is gekomen.
Venema ontkent het bestaan van een overeenkomst: hij zou zijn advocaat geen bevoegdheid
hebben gegeven om de vastgoedportefeuille te verkopen en dus is sprake geweest van
onbevoegde vertegenwoordiging.
Hoe beoordeelt u de stellingen van partijen?
Rechtsverhoudingen tussen partijen:
- Veenema -> Bergen = overeenkomst van opdracht om kopers te gaan zoeken
- Bloemberg -> Gerrits = overeenkomst van opdracht
Als er een overeenkomst tot stand is gekomen, dat zou dat tussen Gerrits en Bergen zijn, zij
zouden namelijk met een volmacht handelen.
