Samenvatting - Rechtsstaat 2 - Taalvaardigheid

PowerPoint 1

Hoofdzin en bijzin
Hoofdzin: een zelfstandige zin, bijna altijd met een onderwerp en persoonsvorm. De persoonsvorm
staat meestal op de tweede plaats.
1. Jan loopt naar de bakker.
2. Morgen ga ik eens lekker uitslapen.
3. Ik heb ontzettend veel zin in croissants met kaas.

Bijzin: een afhankelijke zin (afhankelijk van de hoofdzin). De persoonsvorm staat vaak verder naar
achter.
1. Jan die morgen jarig is, loopt naar de bakker.
2. Ik weet dat ik morgen eens lekker ga uitslapen
3. Ik heb ontzettend veel zin in croissants met kaas die jij dan even bij de bakker hebt gehaald.

, PowerPoint 2

Grammaticale personen – vervoegingen-
Gram Werkwoord Werkwoord Werkwoord Toelichting
persoon
Lopen Maken Werken
1e persoon Ik Loop Maak Werk Ik- vorm
enkelvoud
2e persoon Jij/ je/ u Loopt Maakt Werkt Ik-vorm + t
e
3 persoon Hij/zij/het Loopt Maakt Werkt Ik- vorm + t
1e persoon Wij Lopen Maken Werken Hele
meervoud werkwoord
2e persoon Jullie Lopen Maken Werken Hele
meervoud werkwoord
3e persoon Zij Lopen Maken Werken Hele
meervoud werkwoord

Vervoeging van willen (tegenwoordige tijd): onregelmatig
- Ik wil
- Jij wil (t) jij wil = ‘spreektaal’ en informeler dan jij wilt
- Hij/ zij/ het wil
- Wij willen
- Jullie willen
- Zij willen
Willen is bijna regelmatig in de tegenwoordige tijd, maar de 3 de persoon enkelvoud is een
uitzondering.

Oefening uit het werkboek
Oefening 2.1
1. Gelooft (geloven) u dat nu zelf?
2. Houd (houden) de dief!
3. Houd (houden) je van de muziek van Martin Garrix?
4. Houdt (houden) je vader van bergbeklimmen?
5. In haar nieuwste televisieprogramma beantwoordt (beantwoorden) zij vragen van kijkers.

, Maak de vervoeging van het werkwoord
WW IK JIJ/U HIJ/ZIJ WIJ JULLIE ZIJ
Vertellen Vertel Vertelt Vertelt Vertellen Vertellen Vertellen
Praten Praat Praat Praat Praten Praten Praten
Zwemmen Zwem Zwemt Zwemt Zwemmen Zwemmen Zwemmen
Roeien Roei Roeit Roeit Roeien Roeien Roeien
Racen Race Racet Racet Racen Racen Racen
Voetballen Voetbal Voetbalt Voetbalt Voetballen Voetballen Voetballen
Proeven Proef Proeft Proeft Proeven Proeven Proeven
Reizen Reis Reist Reist Reizen Reizen Reizen
Omhelzen Omhels Omhelst Omhelst Omhelzen Omhelzen Omhelzen
Aanbieden Bied aan Biedt aan Biedt aan Bieden aan Bieden aan Bieden aan
Eten Eet Eet Eet Eten Eten Eten
Verhelpen Verhelp Verhelpt Verhelpt Verhelpen Verhelpen Verhelpen
Doen Doe Doet Doet Doen Doen Doen
Versturen Verstuur Verstuurt Verstuurt Versturen Versturen Versturen
Koken Kook Kookt Kookt Koken Koken Koken
Hardrennen Ren hard Rent hard Rent hard Rennen Rennen Rennen
hard hard hard
Monteren Monteer Monteert Monteert Monteren Monteren Monteren

Enkelvoud? → dan stam + t, behalve als IK voor of achter de PV staat en als JIJ achter de PV staat.
Zet de PV in de o.t.t.
1. De zending beantwoordt (beantwoorden) niet aan de verwachtingen.
2. (Vinden) Vind je de prijs niet te hoog?
3. Wat vindt (vinden) u ervan?
4. Hij belegt (beleggen) zijn geld in effecten.
5. Als je maar volhoudt (volhouden), (wennen) went het wel.
6. Hoeveel bedraagt (bedragen) de nettowinst?
7. Men betreurt (betreuren) het algemeen, dat de voorzitter (aftreden).
8. Je vergist (vergissen) je lelijk.
9. De gedupeerde winkelier (eisen) eist schadevergoeding.
10. Hij handelt (handelen) al jaren in dit artikel.
11. De haven biedt (bieden) ongeëvenaarde faciliteiten voor laden en lossen.
12. De toestand verbetert (verbeteren) geleidelijk.
13. Ik houd (houden) niet van deze dessins.
14. De firma (plaatsen) plaatst een grote order.
15. De reiziger (noteren) noteert de order.