Samenvatting gedragseconomie
Hoofdstuk 1
Klassieke economische theorie: keuze maken die ons het beste uitkomt
Normatief: wat de beste keuze zou moeten zijn
Beschrijvend/descriptief: de keuze die gemaakt is in werkelijkheid
De beste gemaakte keuze is normatief en descriptief
Een irrationele keuze is alleen beschrijvend
Bij economische labonderzoeken: altijd real incentives
Veldonderzoeken: observaties van keuzes in de werkelijkheid, onderzoekers oefenen geen
invloed uit op resultaten van het onderzoek.
Between-subjects onderzoek: deelnemers worden onderverdeeld in verschillende groepen
en vervolgens wordt elke groep blootgesteld aan 1 van de factoren of geen. Hiermee kunnen
onderzoekers bekijken hoe een bepaalde factor kan zorgen voor verschillen tussen mensen.
Within-subjects onderzoek: alle deelnemers doen mee aan alle onderzoeken, zo kan
onderzocht worden hoe factoren zorgen voor verschillen tussen individuen.
Hoofdstuk 2
Bij een keuze onder zekerheid krijg je altijd wat je kiest
Een preferentie is een voorkeur voor een bepaald alternatief ten opzichte van de rest
Alle verschillende keuzemogelijkheden samen worden in de gedragseconomie het
universum (u) genoemd. De volgorde waarin de opties staan maakt niets uit: U(1,2) of
U(2,1).
Zwakke preferentie ≥
Stel dat U=(x,y) dan geldt bij een zwakke preferentie x≥y of y≥x. of x≥y en y≥x dan is er
sprake van indifferentie.
Strikte preferentie ¿
Of x≥y of y≥x. Allebei is niet mogelijk. Een strikte preferentie is dus een zwakke preferentie
met een restrictie.
Een rationele preferentie voldoet aan transitiviteit en volledigheid.
Transitiviteit: als x≥y en y≥z dan moet x≥z
Volledigheid: als x≥y of y≥x of allebei dan moet dit gelden voor elke willekeurige U(x,y)
Een relatie kan reflexief en symmetrisch zijn.
Reflexief: een willekeurige optie x uit het universum kan gekozen worden en dan geldt (X R
X). Voorbeeld: stel je wilt wat weten over de relatie: ‘kennen’. Waarbij x jijzelf bent, dan
klopt de bewering want jij kent jezelf goed.
, Symmetrisch: (x R y) en (y R x). Voorbeeld: als je relatie familie is: als x familie is van y, dan is
y familie voor x.
Als een rangschikking rationeel is, dan moet er sprake zijn van transitiviteit en volledigheid.
Volledigheid zorgt ervoor dat elke persoon 1 lijst heeft, aangezien alle alternatieven met
elkaar te vergelijken zijn. Transitiviteit zorgt ervoor dat de lijst niet oneindig door gaat.
Rangschikking wordt weergegeven doormiddel van indifferentiekaarten. Op een
indifferentiekaart staan alle indifferentiecurves, alle punten op dezelfde indifferentiecurve
zijn gelijkwaardig aan elkaar.
Bij een keuze onder onzekerheid kies je een optie uit een menu. Een menu bevat alle
mogelijke optie, waaruit 1 optie gekozen moet worden, economen noemen dit een budget
set. De budgetline scheidt alle punten die binnen en buiten de budgetset liggen.
budgetlijn
budgetset
Een rationele keuze is waar de indifferentiecurve de budgetlijn raakt.
Nut is een numerieke uitdrukking van de waarde dat een optie geeft.
Middels een nutsfunctie kunnen we het nut berekenen dat een optie geeft.
Als geldt dat x≥y dan moet gelden dat het nut van x groter is dan het nut van y, voor elke x
en y die er bestaan.
Nutsfuncties worden ook wel index of maatstaf van preferenties genoemd.
Als de preferenties van een persoon rationeel zijn gerangschikt en aantal opties eindig, dan
kan er altijd een nutsfunctie worden opgesteld; representation theorie.
Kardinaal nut: een lineair stijgende functie, via kardinaal nut mogelijk om alle
consumptiebundels te rangschikken van beste tot slechtste en verschillen in nut met elkaar
vergelijken en je kan een getal aan nut verbinden.
Ordinaal nut: enkel mogelijk om nut te rangschikken van beste tot slechtste.
Hoofdstuk 3
Overzicht van symbolen
X U Y: x of y
X & Y: x en y
X -> Y: als x geldt, dan geldt y
X <-> y: als x geldt, alleen dan geldt y en alleen als y geldt, geldt x
In plaats van bewijzen dat een stelling klopt, kan je ook bewijzen dat indien een stelling niet
klopt, je in een onmogelijke situatie uitkomt: dit heet bewijs uit het ongerijmde.
Wetten van Morgan
Hoofdstuk 1
Klassieke economische theorie: keuze maken die ons het beste uitkomt
Normatief: wat de beste keuze zou moeten zijn
Beschrijvend/descriptief: de keuze die gemaakt is in werkelijkheid
De beste gemaakte keuze is normatief en descriptief
Een irrationele keuze is alleen beschrijvend
Bij economische labonderzoeken: altijd real incentives
Veldonderzoeken: observaties van keuzes in de werkelijkheid, onderzoekers oefenen geen
invloed uit op resultaten van het onderzoek.
Between-subjects onderzoek: deelnemers worden onderverdeeld in verschillende groepen
en vervolgens wordt elke groep blootgesteld aan 1 van de factoren of geen. Hiermee kunnen
onderzoekers bekijken hoe een bepaalde factor kan zorgen voor verschillen tussen mensen.
Within-subjects onderzoek: alle deelnemers doen mee aan alle onderzoeken, zo kan
onderzocht worden hoe factoren zorgen voor verschillen tussen individuen.
Hoofdstuk 2
Bij een keuze onder zekerheid krijg je altijd wat je kiest
Een preferentie is een voorkeur voor een bepaald alternatief ten opzichte van de rest
Alle verschillende keuzemogelijkheden samen worden in de gedragseconomie het
universum (u) genoemd. De volgorde waarin de opties staan maakt niets uit: U(1,2) of
U(2,1).
Zwakke preferentie ≥
Stel dat U=(x,y) dan geldt bij een zwakke preferentie x≥y of y≥x. of x≥y en y≥x dan is er
sprake van indifferentie.
Strikte preferentie ¿
Of x≥y of y≥x. Allebei is niet mogelijk. Een strikte preferentie is dus een zwakke preferentie
met een restrictie.
Een rationele preferentie voldoet aan transitiviteit en volledigheid.
Transitiviteit: als x≥y en y≥z dan moet x≥z
Volledigheid: als x≥y of y≥x of allebei dan moet dit gelden voor elke willekeurige U(x,y)
Een relatie kan reflexief en symmetrisch zijn.
Reflexief: een willekeurige optie x uit het universum kan gekozen worden en dan geldt (X R
X). Voorbeeld: stel je wilt wat weten over de relatie: ‘kennen’. Waarbij x jijzelf bent, dan
klopt de bewering want jij kent jezelf goed.
, Symmetrisch: (x R y) en (y R x). Voorbeeld: als je relatie familie is: als x familie is van y, dan is
y familie voor x.
Als een rangschikking rationeel is, dan moet er sprake zijn van transitiviteit en volledigheid.
Volledigheid zorgt ervoor dat elke persoon 1 lijst heeft, aangezien alle alternatieven met
elkaar te vergelijken zijn. Transitiviteit zorgt ervoor dat de lijst niet oneindig door gaat.
Rangschikking wordt weergegeven doormiddel van indifferentiekaarten. Op een
indifferentiekaart staan alle indifferentiecurves, alle punten op dezelfde indifferentiecurve
zijn gelijkwaardig aan elkaar.
Bij een keuze onder onzekerheid kies je een optie uit een menu. Een menu bevat alle
mogelijke optie, waaruit 1 optie gekozen moet worden, economen noemen dit een budget
set. De budgetline scheidt alle punten die binnen en buiten de budgetset liggen.
budgetlijn
budgetset
Een rationele keuze is waar de indifferentiecurve de budgetlijn raakt.
Nut is een numerieke uitdrukking van de waarde dat een optie geeft.
Middels een nutsfunctie kunnen we het nut berekenen dat een optie geeft.
Als geldt dat x≥y dan moet gelden dat het nut van x groter is dan het nut van y, voor elke x
en y die er bestaan.
Nutsfuncties worden ook wel index of maatstaf van preferenties genoemd.
Als de preferenties van een persoon rationeel zijn gerangschikt en aantal opties eindig, dan
kan er altijd een nutsfunctie worden opgesteld; representation theorie.
Kardinaal nut: een lineair stijgende functie, via kardinaal nut mogelijk om alle
consumptiebundels te rangschikken van beste tot slechtste en verschillen in nut met elkaar
vergelijken en je kan een getal aan nut verbinden.
Ordinaal nut: enkel mogelijk om nut te rangschikken van beste tot slechtste.
Hoofdstuk 3
Overzicht van symbolen
X U Y: x of y
X & Y: x en y
X -> Y: als x geldt, dan geldt y
X <-> y: als x geldt, alleen dan geldt y en alleen als y geldt, geldt x
In plaats van bewijzen dat een stelling klopt, kan je ook bewijzen dat indien een stelling niet
klopt, je in een onmogelijke situatie uitkomt: dit heet bewijs uit het ongerijmde.
Wetten van Morgan
