Hoorcollege 1
Scheidslijnen in de Nederlandse samenleving
Pedagogische vraagstukken staan niet los van maatschappelijke vraagstukken → komen
voort uit wat er in de maatschappij gebeurt.
Ratificeren = officiële bekrachtiging van een internationaal verdrag of overeenkomst door
een staat (zoals het Verdrag inzake de Rechten van het Kind)
Algemene rechten zijn niet gemakkelijk te vertalen naar individuele gevallen
Polarisatie als maatschappelijk vraagstuk
- Polarisatie = vorming van tegenstellingen, van uitersten, van tegengestelde polen.
- Politiek: tegenstellingen lijken te vergroten
- Poldermodel: Nederlandse consensusmodel waarin verschillende partners
(werkgevers, vakbonden en overheid) met elkaar aan tafel gaan zitten om te
onderhandelen over arbeidsvoorwaarden en lonen.
- Pim Fortuyn: drastische verandering politieke klimaat in Nederland → politieke debat
over integratie laaide op → vanaf dit moment multiculturalisme centraal punt in het
debat.
- Focusing event: ingrijpende, plotselinge gebeurtenis die het debat over een bepaalde
onderwerp sterk aanwakkert.
➔ 9/11
➔ Moord Pim Fortuyn
➔ Moord Theo van Gogh
- Er komt een steeds grotere kloof tussen verschillende groepen:
➔ Hoog- en laagopgeleid: niet alleen verschil in kennis, ook in cultureel kapitaal,
gezondheid, huisvesting (huisvesting heeft ook weer invloed op scholing van
kinderen).
➔ Jong en oud: pensioenfonds.
➔ Nederlandse & migratieachtergrond: zwarte piet
- Hoe waar zijn deze tegenstellingen nou?
Waar komt het gevoel dat er kloof is tussen verschillende bevolkingsgroepen en dat deze
steeds groter wordt vandaan? Hier kan op verschillende dimensies naar gekeken worden:
1. Differentiatie (objectieve/feitelijke verschillen?)
2. Identificatie (mate van identificatie met de groep)
- Tot welke groep/groepen behoor ik?
- Hoe fanatieker mensen zich tot een bepaalde groep identificeren, hoe groter
de kloof wordt.
3. Representatie (mate van representatie van onderscheid tussen groepen in de media)
- Wanneer de media van bepaalde verschillen een taboe maakt
- Worden zaken op een goede manier gerepresenteerd in de media?
- Overdeterminering: zaken worden opgeblazen/uitvergroot → er wordt
gesproken van ‘wij’ tegen ‘zij’.
, - Polarisatie wordt groter wanneer de verschillen overgedetermineerd worden
in de media (en de overeenkomsten verhuld).
Van scheidslijn naar onderscheid
Verzuiling
- Tot jaren 60 verzuiling in Nederland, maar dit was geen probleem → groepen
hadden niks met elkaar te maken: het feit dat er verschillen bestaan hoeft niet te
leiden tot problemen.
- Huidige samenleving: groepen moeten samenleven en men kan zich niet meer
terugtrekken tot een bepaalde zuil.
Wat is er mis met maatschappelijke scheidslijnen?
- Deontologisch bezwaar: het is principieel onjuist/het deugt niet dat er op die manier
verschillen tussen groepen bestaan, in strijd met ultieme waarden.
- Utilitaristisch bezwaar: het heeft negatieve consequenties, het bestaan van
maatschappelijke scheidslijnen zorgt ervoor dat het land uit elkaar valt.
“Het is in strijd met ultieme waarden (= vrijheid, gelijkheid, broederschap)” → scheidslijnen
betekenen ongelijkheid en beperken de vrijheid.
“Dan valt het land uit elkaar” → bij sprake van polarisatie is er geen sprake meer van
saamhorigheid en cohesie, dit kan leiden tot een conflictueuze samenleving en wantrouwen
→ verschillende groepen hebben verschillende doelstellingen en deze zijn niet verenigbaar
→ verlies van solidariteit en verbondenheid.
Onderwijssegregatie
- Pedagogisch dilemma: vrijheid in schoolkeuze vs. kansengelijkheid voor alle
kinderen.
- Artikel Bakker: gemengde scholen zijn de beste oplossing op sociale cohesie te
vergroten.
- Artikel Driessen: gemengde scholen zijn niet per se de enige en beste manier om het
ideaal van gelijke kansen te bewerkstelligen.
- Andere 2 artikelen zijn betogend: onderbouwen het standpunt.
Hoorcollege 2
Pedagogische vraagstukken rond polarisatie in de Utrechtse politiek
Uitgangspunt: VN verdrag (1990) inzake op de rechten van het kind → elk kind heeft recht
om gezond en kansrijk op te groeien.
- Participation (deelname)
- Provision (kansrijk)
- Protection (veiligheid)
Hoe ziet dit er in de praktijk uit?
- Vanaf het moment van de zwangerschap: begeleiding, interventies
- Vanaf geboorte: consultatiebureau, advies, voorschool
, Vraagstuk consultatiebureau: in hoeverre mag informatie gedeeld worden, wanneer mag er
ingegrepen worden?
Nederlandse jeugd nog steeds gelukkig, maar schooldruk neemt toe.
Risicogroepen:
- VMBO
- migratieachtergrond
- weinig welvaart/armoede
- gescheiden ouders
Deze groepen vinden het moeilijker om een plek te vinden in de samenleving, hebben meer
structuur en regulatie nodig.
Doel van jeugdhulp in Nederland
Kwetsbare kinderen en jongeren met opvoed- en opgroeiproblemen zoveel mogelijk
volwaardig laten participeren in de maatschappij. Voor vrijwel elke hulpvraag hebben
organisaties voor jeugd- en opvoedhulp een passend aanbod:
- Op school, de sportclub of op de kinderopvang of thuis.
- In een pleeggezin of een gezinshuis.
- In een kleinschalige behandelgroep of in een gesloten instelling (in deeltijd of 24 uur
per dag, individueel of als gezin).
De organisaties betrekken (indien nodig) andere partijen bij de zorg: scholen, politie,
(huis)artsen en/of maatschappelijk werkers.
Het is moeilijk om jeugdhulp vorm te geven:
- Jaren 70: jeugdhulp verdeeld in zuilen
➔ Gevolg hiervan: waar je terecht komt is afhankelijk van waar je woont
(willekeurig)
➔ Vernieuwingsbeweging (kritiek op dit stelsel) → uitkomst: werk niet per zuil,
maar regionaal en in samenhang, zorg dat jeugdhulp beschikbaar is voor
iedereen, zorg dat er een goede klachtenregeling is.
- 1984: stelsel jeugdhulp
➔ zo kort mogelijk (bespaart kosten)
➔ zo licht mogelijk (liever preventief dan heel zwaar)
➔ zo dichtbij mogelijk (op school, in de wijk)
➔ Decentralisatie van de jeugdhulp naar de regio
➔ Geen sprake van integratie of samenhang: jeugdhulp in Zeeland kon er
bijvoorbeeld heel anders uitzien dan in Friesland.
- 1996: bureau jeugdzorg
➔ Werkt overal op dezelfde manier voor meer integratie en samenhang.
➔ Zolang de politiek stuurt, zal de uitwerking van de organisatie heel
verschillend zijn.
➔ Bureau jeugdzorg in slecht daglicht (incidenten door te laat in te grijpen).
- 2015: nieuwe jeugdwet
➔ Uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur.
➔ Jeugdhulp in de praktijk verbeteren en vernieuwen.
Scheidslijnen in de Nederlandse samenleving
Pedagogische vraagstukken staan niet los van maatschappelijke vraagstukken → komen
voort uit wat er in de maatschappij gebeurt.
Ratificeren = officiële bekrachtiging van een internationaal verdrag of overeenkomst door
een staat (zoals het Verdrag inzake de Rechten van het Kind)
Algemene rechten zijn niet gemakkelijk te vertalen naar individuele gevallen
Polarisatie als maatschappelijk vraagstuk
- Polarisatie = vorming van tegenstellingen, van uitersten, van tegengestelde polen.
- Politiek: tegenstellingen lijken te vergroten
- Poldermodel: Nederlandse consensusmodel waarin verschillende partners
(werkgevers, vakbonden en overheid) met elkaar aan tafel gaan zitten om te
onderhandelen over arbeidsvoorwaarden en lonen.
- Pim Fortuyn: drastische verandering politieke klimaat in Nederland → politieke debat
over integratie laaide op → vanaf dit moment multiculturalisme centraal punt in het
debat.
- Focusing event: ingrijpende, plotselinge gebeurtenis die het debat over een bepaalde
onderwerp sterk aanwakkert.
➔ 9/11
➔ Moord Pim Fortuyn
➔ Moord Theo van Gogh
- Er komt een steeds grotere kloof tussen verschillende groepen:
➔ Hoog- en laagopgeleid: niet alleen verschil in kennis, ook in cultureel kapitaal,
gezondheid, huisvesting (huisvesting heeft ook weer invloed op scholing van
kinderen).
➔ Jong en oud: pensioenfonds.
➔ Nederlandse & migratieachtergrond: zwarte piet
- Hoe waar zijn deze tegenstellingen nou?
Waar komt het gevoel dat er kloof is tussen verschillende bevolkingsgroepen en dat deze
steeds groter wordt vandaan? Hier kan op verschillende dimensies naar gekeken worden:
1. Differentiatie (objectieve/feitelijke verschillen?)
2. Identificatie (mate van identificatie met de groep)
- Tot welke groep/groepen behoor ik?
- Hoe fanatieker mensen zich tot een bepaalde groep identificeren, hoe groter
de kloof wordt.
3. Representatie (mate van representatie van onderscheid tussen groepen in de media)
- Wanneer de media van bepaalde verschillen een taboe maakt
- Worden zaken op een goede manier gerepresenteerd in de media?
- Overdeterminering: zaken worden opgeblazen/uitvergroot → er wordt
gesproken van ‘wij’ tegen ‘zij’.
, - Polarisatie wordt groter wanneer de verschillen overgedetermineerd worden
in de media (en de overeenkomsten verhuld).
Van scheidslijn naar onderscheid
Verzuiling
- Tot jaren 60 verzuiling in Nederland, maar dit was geen probleem → groepen
hadden niks met elkaar te maken: het feit dat er verschillen bestaan hoeft niet te
leiden tot problemen.
- Huidige samenleving: groepen moeten samenleven en men kan zich niet meer
terugtrekken tot een bepaalde zuil.
Wat is er mis met maatschappelijke scheidslijnen?
- Deontologisch bezwaar: het is principieel onjuist/het deugt niet dat er op die manier
verschillen tussen groepen bestaan, in strijd met ultieme waarden.
- Utilitaristisch bezwaar: het heeft negatieve consequenties, het bestaan van
maatschappelijke scheidslijnen zorgt ervoor dat het land uit elkaar valt.
“Het is in strijd met ultieme waarden (= vrijheid, gelijkheid, broederschap)” → scheidslijnen
betekenen ongelijkheid en beperken de vrijheid.
“Dan valt het land uit elkaar” → bij sprake van polarisatie is er geen sprake meer van
saamhorigheid en cohesie, dit kan leiden tot een conflictueuze samenleving en wantrouwen
→ verschillende groepen hebben verschillende doelstellingen en deze zijn niet verenigbaar
→ verlies van solidariteit en verbondenheid.
Onderwijssegregatie
- Pedagogisch dilemma: vrijheid in schoolkeuze vs. kansengelijkheid voor alle
kinderen.
- Artikel Bakker: gemengde scholen zijn de beste oplossing op sociale cohesie te
vergroten.
- Artikel Driessen: gemengde scholen zijn niet per se de enige en beste manier om het
ideaal van gelijke kansen te bewerkstelligen.
- Andere 2 artikelen zijn betogend: onderbouwen het standpunt.
Hoorcollege 2
Pedagogische vraagstukken rond polarisatie in de Utrechtse politiek
Uitgangspunt: VN verdrag (1990) inzake op de rechten van het kind → elk kind heeft recht
om gezond en kansrijk op te groeien.
- Participation (deelname)
- Provision (kansrijk)
- Protection (veiligheid)
Hoe ziet dit er in de praktijk uit?
- Vanaf het moment van de zwangerschap: begeleiding, interventies
- Vanaf geboorte: consultatiebureau, advies, voorschool
, Vraagstuk consultatiebureau: in hoeverre mag informatie gedeeld worden, wanneer mag er
ingegrepen worden?
Nederlandse jeugd nog steeds gelukkig, maar schooldruk neemt toe.
Risicogroepen:
- VMBO
- migratieachtergrond
- weinig welvaart/armoede
- gescheiden ouders
Deze groepen vinden het moeilijker om een plek te vinden in de samenleving, hebben meer
structuur en regulatie nodig.
Doel van jeugdhulp in Nederland
Kwetsbare kinderen en jongeren met opvoed- en opgroeiproblemen zoveel mogelijk
volwaardig laten participeren in de maatschappij. Voor vrijwel elke hulpvraag hebben
organisaties voor jeugd- en opvoedhulp een passend aanbod:
- Op school, de sportclub of op de kinderopvang of thuis.
- In een pleeggezin of een gezinshuis.
- In een kleinschalige behandelgroep of in een gesloten instelling (in deeltijd of 24 uur
per dag, individueel of als gezin).
De organisaties betrekken (indien nodig) andere partijen bij de zorg: scholen, politie,
(huis)artsen en/of maatschappelijk werkers.
Het is moeilijk om jeugdhulp vorm te geven:
- Jaren 70: jeugdhulp verdeeld in zuilen
➔ Gevolg hiervan: waar je terecht komt is afhankelijk van waar je woont
(willekeurig)
➔ Vernieuwingsbeweging (kritiek op dit stelsel) → uitkomst: werk niet per zuil,
maar regionaal en in samenhang, zorg dat jeugdhulp beschikbaar is voor
iedereen, zorg dat er een goede klachtenregeling is.
- 1984: stelsel jeugdhulp
➔ zo kort mogelijk (bespaart kosten)
➔ zo licht mogelijk (liever preventief dan heel zwaar)
➔ zo dichtbij mogelijk (op school, in de wijk)
➔ Decentralisatie van de jeugdhulp naar de regio
➔ Geen sprake van integratie of samenhang: jeugdhulp in Zeeland kon er
bijvoorbeeld heel anders uitzien dan in Friesland.
- 1996: bureau jeugdzorg
➔ Werkt overal op dezelfde manier voor meer integratie en samenhang.
➔ Zolang de politiek stuurt, zal de uitwerking van de organisatie heel
verschillend zijn.
➔ Bureau jeugdzorg in slecht daglicht (incidenten door te laat in te grijpen).
- 2015: nieuwe jeugdwet
➔ Uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur.
➔ Jeugdhulp in de praktijk verbeteren en vernieuwen.
