EUROPEES
MATERIEEL
RECHT
Samenvatting tentamen
,Inhoudsopgave
Week 1: Het EU-burgerschap..............................................................................................2
Week 2: Vrij verkeer van personen & vrij verkeer van werknemers.....................................5
Week 3: Vrij verkeer van diensten, recht van vestigen........................................................8
Week 4: Vrij verkeer van goederen...................................................................................11
Week 5: Mededingingsrecht.............................................................................................14
Week 6: Staatssteun.........................................................................................................17
Stappenplan.....................................................................................................................19
1
, Week 1: Het EU-burgerschap
EU-burgers hebben een aantal rechten, deze zijn terug te vinden in de artikelen 20 tot en
met 24 VWEU. Deze rechten vloeien voort uit het Verdrag van Maastricht van 1992. In
principe zijn er drie groepen rechten: reis- en verblijfsrechten, politieke rechten en
diplomatieke bescherming. Burgers in de Unie mogen zich vrij verplaatsen en in
andere lidstaten verblijven. Burgers in de Unie genieten ook politieke rechten, hierbij hoort
het actief en passief stemmen en verzoekschriften tot het EU-parlement of een klacht bij de
Ombudsman. Burgers in de Unie hebben ook recht op diplomatieke bescherming, indien er
geen ambassade of consulaat is heb je het recht bij een andere ambassade aan te kloppen.
Burgerschappen
Volgens artikel 20 VWEU: Iedere burger in de EU heeft twee burgerschappen. Namelijk jouw
nationaliteit en het EU-burgerschap. Het EU-burgerschap verkrijg je indien jouw lidstaat lid is
van de Unie.
Rechten voor wie?
Alle EU-burgers hebben rechten, maar niet altijd alle burgers kunnen zich op de rechten
beroepen. Dit verschilt per situatie. Een belangrijk aspect is of de burger economisch actief
is. De EU is een economische Unie en wil daarom de economie bevorderen, dit gebeurd
bijvoorbeeld door burgers de mogelijkheid te geven om in andere EU-lidstaten te werken.
Dit is handig indien er in die lidstaat een hoge werkeloosheid heerst. Economisch actieve
burgers hebben meer rechten. Hierbij hoort het arrest Baumbast: De familie Baumbast is
een Colombiaanse familie die naar een ander land is verhuisd, omdat hun man daar een
baan had, hun mochten daar verblijven omdat hij economisch actief was. Nu heerst er de
vraag wat er gebeurt, indien hij stopt met werken. Hun waren inmiddels geen onderdaan
meer van een lidstaat van de EU. Het Hof heeft laten blijken dat de kinderen in het land
mochten blijven tot het einde van hun schoolperiode, de verzorgers van de kinderen
mochten voor diezelfde tijd blijven. Voor economisch niet actieve burgers geldt dat
hun minder rechten hebben. De student telt als economisch niet actief, ook al hebben veel
een bijbaan. Die criteria voor werknemers volgens het EU-recht staat in week 2 toegelicht.
Een arrest over een student is het arrest van Bidar. Bidar is een Franse onderdaan die al een
aantal jaren bij zijn grootmoeder verbleef in het VK en ging hier uiteindelijk economie
studeren. Toen hij geen studiefinanciering kreeg die de Britse studenten wel kregen, stapte
hij naar de rechter. De studiefinanciering werd hem geweigerd, omdat hij niet in het VK
gevestigd was. In het VK heeft een onderdaan van een andere EU-lidstaat recht op een
studielening indien hij in het VK is gevestigd en indien hij er in de drie jaar voorafgaand aan
het begin van zijn studie is verbleven. Maar volgens de Engelse regeling kan iemand niet
gevestigd worden, indien hij alleen in het VK verblijft om te studeren. Bidar kon dus
helemaal niet aan deze voorwaarden voldoen. Hij ging hierop in beroep op grond van artikel
21 jo. 18 VWEU (non-discriminatiebeginsel). Het Hof vond dat er sprake was van een
beperking van het non-discriminatiebeginsel. In plaats van het criterium gevestigd moest het
VK het criterium in zekere mate van integratie in de samenleving van het gastland
interpreteren. Bidar was in het VK inmiddels naar school gegaan en had hier vrienden
gemaakt: zekere mate van integratie. Hoelang je in een ander land moet wonen om zekere
mate van integratie te vertonen heeft het Hof verschillend geïnterpreteerd. Soms gaat het
2
MATERIEEL
RECHT
Samenvatting tentamen
,Inhoudsopgave
Week 1: Het EU-burgerschap..............................................................................................2
Week 2: Vrij verkeer van personen & vrij verkeer van werknemers.....................................5
Week 3: Vrij verkeer van diensten, recht van vestigen........................................................8
Week 4: Vrij verkeer van goederen...................................................................................11
Week 5: Mededingingsrecht.............................................................................................14
Week 6: Staatssteun.........................................................................................................17
Stappenplan.....................................................................................................................19
1
, Week 1: Het EU-burgerschap
EU-burgers hebben een aantal rechten, deze zijn terug te vinden in de artikelen 20 tot en
met 24 VWEU. Deze rechten vloeien voort uit het Verdrag van Maastricht van 1992. In
principe zijn er drie groepen rechten: reis- en verblijfsrechten, politieke rechten en
diplomatieke bescherming. Burgers in de Unie mogen zich vrij verplaatsen en in
andere lidstaten verblijven. Burgers in de Unie genieten ook politieke rechten, hierbij hoort
het actief en passief stemmen en verzoekschriften tot het EU-parlement of een klacht bij de
Ombudsman. Burgers in de Unie hebben ook recht op diplomatieke bescherming, indien er
geen ambassade of consulaat is heb je het recht bij een andere ambassade aan te kloppen.
Burgerschappen
Volgens artikel 20 VWEU: Iedere burger in de EU heeft twee burgerschappen. Namelijk jouw
nationaliteit en het EU-burgerschap. Het EU-burgerschap verkrijg je indien jouw lidstaat lid is
van de Unie.
Rechten voor wie?
Alle EU-burgers hebben rechten, maar niet altijd alle burgers kunnen zich op de rechten
beroepen. Dit verschilt per situatie. Een belangrijk aspect is of de burger economisch actief
is. De EU is een economische Unie en wil daarom de economie bevorderen, dit gebeurd
bijvoorbeeld door burgers de mogelijkheid te geven om in andere EU-lidstaten te werken.
Dit is handig indien er in die lidstaat een hoge werkeloosheid heerst. Economisch actieve
burgers hebben meer rechten. Hierbij hoort het arrest Baumbast: De familie Baumbast is
een Colombiaanse familie die naar een ander land is verhuisd, omdat hun man daar een
baan had, hun mochten daar verblijven omdat hij economisch actief was. Nu heerst er de
vraag wat er gebeurt, indien hij stopt met werken. Hun waren inmiddels geen onderdaan
meer van een lidstaat van de EU. Het Hof heeft laten blijken dat de kinderen in het land
mochten blijven tot het einde van hun schoolperiode, de verzorgers van de kinderen
mochten voor diezelfde tijd blijven. Voor economisch niet actieve burgers geldt dat
hun minder rechten hebben. De student telt als economisch niet actief, ook al hebben veel
een bijbaan. Die criteria voor werknemers volgens het EU-recht staat in week 2 toegelicht.
Een arrest over een student is het arrest van Bidar. Bidar is een Franse onderdaan die al een
aantal jaren bij zijn grootmoeder verbleef in het VK en ging hier uiteindelijk economie
studeren. Toen hij geen studiefinanciering kreeg die de Britse studenten wel kregen, stapte
hij naar de rechter. De studiefinanciering werd hem geweigerd, omdat hij niet in het VK
gevestigd was. In het VK heeft een onderdaan van een andere EU-lidstaat recht op een
studielening indien hij in het VK is gevestigd en indien hij er in de drie jaar voorafgaand aan
het begin van zijn studie is verbleven. Maar volgens de Engelse regeling kan iemand niet
gevestigd worden, indien hij alleen in het VK verblijft om te studeren. Bidar kon dus
helemaal niet aan deze voorwaarden voldoen. Hij ging hierop in beroep op grond van artikel
21 jo. 18 VWEU (non-discriminatiebeginsel). Het Hof vond dat er sprake was van een
beperking van het non-discriminatiebeginsel. In plaats van het criterium gevestigd moest het
VK het criterium in zekere mate van integratie in de samenleving van het gastland
interpreteren. Bidar was in het VK inmiddels naar school gegaan en had hier vrienden
gemaakt: zekere mate van integratie. Hoelang je in een ander land moet wonen om zekere
mate van integratie te vertonen heeft het Hof verschillend geïnterpreteerd. Soms gaat het
2
