Taak 3: Taal
Taal
Oplossing: language: left or right?
Welke hersengebieden zijn betrokken bij taal?
Wat zijn de verschillen tussen de linker- en rechterhemisfeer?
Taalproblemen
Zowel Jare als Lily hebben taalproblemen en verblijven in Adelante, een revalidatiecentrum.
Lily heeft spraakproblemen. In het bijzonder is ze niet in staat om complexe zinnen te begrijpen, en ze
slaagt er vaak niet in het juiste woord te vinden. Ze weet wat ze probeert te zeggen, maar de
juiste woorden komen niet of alleen met grote moeite. Lily spreekt in korte, onvolledige zinnen en
raakt gefrustreerd wanneer mensen haar niet begrijpen. Broca’s afasie
Jare spreekt vloeiend en snel. Ze maakt complexe zinnen, maar ze betekenen niets. Als haar een
vraag wordt gesteld, wacht ze nauwelijks op het einde van de zin. Als gevolg van haar slechte
luisteren en begrip corrigeert ze zichzelf niet en blijft ze praten zonder een echte boodschap te
presenteren. Wernicke’s afasie
Hoewel beide patiënten uitgebreide revalidatietraining krijgen, lijkt Jare niet in dezelfde mate van
haar revalidatieprogramma te profiteren als Lily
Welke verschillende soorten afasie zijn er? Ook koppelen aan de hersengebieden
Welke behandelingen voor afasie zijn er?
Hoe stel je een diagnose voor afasie?
Wat is de etiologie en de herstelfactoren voor afasie?
Welke modellen bestaan er voor afasie?
Kalat. (2019). Chapter 13: Cognitive functions
Lateralisatie en taal
De linker- en rechterhemisferen
De linkerhemisfeer van de cerebrale cortex verbindt zich voornamelijk met de huidreceptoren en
spieren aan de rechterkant van het lichaam, en de rechterhemisfeer verbindt zich voornamelijk met
de huidreceptoren en spieren aan de linkerkant. De uitzondering is dat beide hemisferen de
rompspieren en gezichtsspieren regelen. De linkerhemisfeer ziet alleen de rechterhelft van de wereld
en de rechterhemisfeer ziet alleen de linkerhelft van de wereld. Elke hemisfeer krijgt auditieve
informatie van beide oren, maar iets sterkere van het contralaterale oor. Elke hemisfeer krijgt
smaakinformatie van beide kanten van de tong en geurinformatie van het neusgat aan zijn eigen
kant. De linkerhemisfeer is dominant voor spraakproductie (95% van de rechtshandigen, 80% van de
linkshandigen). Hoewel de rechterhemisfeer geen spraak produceert, kan het betekenisvolle zinnen
begrijpen. De rechterhemisfeer heeft andere functies. De taakverdeling tussen de twee hemisferen
wordt lateralisatie genoemd. Dit is altijd relatief en niet absoluut. De linker- en rechterhemisferen
wisselen informatie uit via een set axonen die het corpus callosum worden genoemd en via de
anterieure commissuur, de hippocampus commissuur en een paar andere kleine commissuren.
Vanwege het corpus callosum ontvangt elke hemisfeer informatie van beide kanten
,Anatomische verschillen tussen de hemisferen
Een deel van de temporale cortex, het planum temporaal, is groter op de linkerhemisfeer (65% van
de mensen). Vanaf de geboorte verschillen de hemisferen van elkaar
Visuele en auditieve verbindingen met de hemisferen
De hemisferen verbinden zich met de ogen zodat elke hemisfeer de tegenovergestelde helft van de
visuele wereld ziet. Allebei de ogen kijken naar voren en beiden zien beide helften van de wereld. Bij
mensen is elke hemisfeer verbonden met de helft van elk oog. Licht van de rechterhelft van het
visuele veld (wat op elk moment zichtbaar is) valt op de linkerhelft van het netvlies, dat aansluit op
de linkerhemisfeer, die daarom het rechter visuele veld ziet. Evenzo raakt het linker visuele veld de
rechterhelft van elk netvlies, dat aansluit op de rechterhemisfeer. Een kleine verticale strook in het
midden van elk netvlies verbindt met beide hemisferen. De helft van de axonen van elk oog kruisen
naar de tegenovergestelde kant van de hersenen bij het optisch chiasma. Het gehoorsysteem is
anders georganiseerd. Elk oor stuurt de informatie naar beide kanten van de hersenen, omdat elk
hersengebied dat bijdraagt aan het lokaliseren van geluiden de input van beide oren moet
vergelijken. Elke hemisfeer besteedt echter meer aandacht aan het oor aan de contralaterale kant
, Het corpus callosum en de gespleten hersenenoperatie
Schade aan het corpus callosum voorkomt dat de hemisferen informatie uitwisselen. Mensen die een
operatie aan het corpus callosum hebben ondergaan, aangeduid als mensen met gespleten hersenen
(split-brain), behouden hun intellect en motivatie, lopen en praten normaal en gebruiken hun
handen samen voor bekende taken zoals het strikken van schoenen. Ze worstelen echter om de
handen samen te gebruiken voor taken die ze nog niet eerder hebben uitgevoerd. Mensen met
gespleten hersenen kunnen de twee handen onafhankelijk gebruiken op manieren die andere
mensen niet kunnen. Ze kunnen bijvoorbeeld cirkels met beide handen tegelijkertijd tekenen met
verschillende snelheden. Andere mensen vinden dit moeilijk. Omdat het corpus callosum zich
langzaam ontwikkelt, lijken bepaalde gedragingen van jonge kinderen op die van volwassenen met
gespleten hersenen. Beide hemisferen zijn bij de geboorte in staat om spraak te ontwikkelen, maar
normaal gesproken remt de linkerhemisfeer de ontwikkeling van spraak in de rechterhemisfeer. Als
het corpus callosum is beschadigd, kan deze remming niet optreden
Gespleten hemisferen: competitie en coöperatie
In de eerste weken na een gespleten hersenoperatie gedragen de hemisferen zich als afzonderlijke
mensen die één lichaam delen. Naarmate de tijd verstrijkt worden conflicten tussen die twee
zeldzaam. Het corpus callosum geneest niet, maar de hersenen leren de kleinere verbindingen tussen
de linker- en rechterhemisferen te gebruiken. In sommige situaties leren de hemisferen
Taal
Oplossing: language: left or right?
Welke hersengebieden zijn betrokken bij taal?
Wat zijn de verschillen tussen de linker- en rechterhemisfeer?
Taalproblemen
Zowel Jare als Lily hebben taalproblemen en verblijven in Adelante, een revalidatiecentrum.
Lily heeft spraakproblemen. In het bijzonder is ze niet in staat om complexe zinnen te begrijpen, en ze
slaagt er vaak niet in het juiste woord te vinden. Ze weet wat ze probeert te zeggen, maar de
juiste woorden komen niet of alleen met grote moeite. Lily spreekt in korte, onvolledige zinnen en
raakt gefrustreerd wanneer mensen haar niet begrijpen. Broca’s afasie
Jare spreekt vloeiend en snel. Ze maakt complexe zinnen, maar ze betekenen niets. Als haar een
vraag wordt gesteld, wacht ze nauwelijks op het einde van de zin. Als gevolg van haar slechte
luisteren en begrip corrigeert ze zichzelf niet en blijft ze praten zonder een echte boodschap te
presenteren. Wernicke’s afasie
Hoewel beide patiënten uitgebreide revalidatietraining krijgen, lijkt Jare niet in dezelfde mate van
haar revalidatieprogramma te profiteren als Lily
Welke verschillende soorten afasie zijn er? Ook koppelen aan de hersengebieden
Welke behandelingen voor afasie zijn er?
Hoe stel je een diagnose voor afasie?
Wat is de etiologie en de herstelfactoren voor afasie?
Welke modellen bestaan er voor afasie?
Kalat. (2019). Chapter 13: Cognitive functions
Lateralisatie en taal
De linker- en rechterhemisferen
De linkerhemisfeer van de cerebrale cortex verbindt zich voornamelijk met de huidreceptoren en
spieren aan de rechterkant van het lichaam, en de rechterhemisfeer verbindt zich voornamelijk met
de huidreceptoren en spieren aan de linkerkant. De uitzondering is dat beide hemisferen de
rompspieren en gezichtsspieren regelen. De linkerhemisfeer ziet alleen de rechterhelft van de wereld
en de rechterhemisfeer ziet alleen de linkerhelft van de wereld. Elke hemisfeer krijgt auditieve
informatie van beide oren, maar iets sterkere van het contralaterale oor. Elke hemisfeer krijgt
smaakinformatie van beide kanten van de tong en geurinformatie van het neusgat aan zijn eigen
kant. De linkerhemisfeer is dominant voor spraakproductie (95% van de rechtshandigen, 80% van de
linkshandigen). Hoewel de rechterhemisfeer geen spraak produceert, kan het betekenisvolle zinnen
begrijpen. De rechterhemisfeer heeft andere functies. De taakverdeling tussen de twee hemisferen
wordt lateralisatie genoemd. Dit is altijd relatief en niet absoluut. De linker- en rechterhemisferen
wisselen informatie uit via een set axonen die het corpus callosum worden genoemd en via de
anterieure commissuur, de hippocampus commissuur en een paar andere kleine commissuren.
Vanwege het corpus callosum ontvangt elke hemisfeer informatie van beide kanten
,Anatomische verschillen tussen de hemisferen
Een deel van de temporale cortex, het planum temporaal, is groter op de linkerhemisfeer (65% van
de mensen). Vanaf de geboorte verschillen de hemisferen van elkaar
Visuele en auditieve verbindingen met de hemisferen
De hemisferen verbinden zich met de ogen zodat elke hemisfeer de tegenovergestelde helft van de
visuele wereld ziet. Allebei de ogen kijken naar voren en beiden zien beide helften van de wereld. Bij
mensen is elke hemisfeer verbonden met de helft van elk oog. Licht van de rechterhelft van het
visuele veld (wat op elk moment zichtbaar is) valt op de linkerhelft van het netvlies, dat aansluit op
de linkerhemisfeer, die daarom het rechter visuele veld ziet. Evenzo raakt het linker visuele veld de
rechterhelft van elk netvlies, dat aansluit op de rechterhemisfeer. Een kleine verticale strook in het
midden van elk netvlies verbindt met beide hemisferen. De helft van de axonen van elk oog kruisen
naar de tegenovergestelde kant van de hersenen bij het optisch chiasma. Het gehoorsysteem is
anders georganiseerd. Elk oor stuurt de informatie naar beide kanten van de hersenen, omdat elk
hersengebied dat bijdraagt aan het lokaliseren van geluiden de input van beide oren moet
vergelijken. Elke hemisfeer besteedt echter meer aandacht aan het oor aan de contralaterale kant
, Het corpus callosum en de gespleten hersenenoperatie
Schade aan het corpus callosum voorkomt dat de hemisferen informatie uitwisselen. Mensen die een
operatie aan het corpus callosum hebben ondergaan, aangeduid als mensen met gespleten hersenen
(split-brain), behouden hun intellect en motivatie, lopen en praten normaal en gebruiken hun
handen samen voor bekende taken zoals het strikken van schoenen. Ze worstelen echter om de
handen samen te gebruiken voor taken die ze nog niet eerder hebben uitgevoerd. Mensen met
gespleten hersenen kunnen de twee handen onafhankelijk gebruiken op manieren die andere
mensen niet kunnen. Ze kunnen bijvoorbeeld cirkels met beide handen tegelijkertijd tekenen met
verschillende snelheden. Andere mensen vinden dit moeilijk. Omdat het corpus callosum zich
langzaam ontwikkelt, lijken bepaalde gedragingen van jonge kinderen op die van volwassenen met
gespleten hersenen. Beide hemisferen zijn bij de geboorte in staat om spraak te ontwikkelen, maar
normaal gesproken remt de linkerhemisfeer de ontwikkeling van spraak in de rechterhemisfeer. Als
het corpus callosum is beschadigd, kan deze remming niet optreden
Gespleten hemisferen: competitie en coöperatie
In de eerste weken na een gespleten hersenoperatie gedragen de hemisferen zich als afzonderlijke
mensen die één lichaam delen. Naarmate de tijd verstrijkt worden conflicten tussen die twee
zeldzaam. Het corpus callosum geneest niet, maar de hersenen leren de kleinere verbindingen tussen
de linker- en rechterhemisferen te gebruiken. In sommige situaties leren de hemisferen
