BMZ2022: SCHAARSTE IN DE
ZORG
Beleid, Management en Evaluatie van de zorg
Faculty of Health Medicine and Life Sciences (FHML)
Bachelor Health Sciences
,Inhoudsopgave
1. Economie als wetenschappelijke discipline.......................................................................................................3
1.1 Neoklassieke economie...................................................................................................................................8
1.2 Gezondheidseconomie..................................................................................................................................11
1.3 Toets aspecten casus 01...............................................................................................................................18
2. Consumenten, zorgvragers, verzekerden en schaarste..................................................................................21
2.1 Vraag............................................................................................................................................................21
2.2 Verzekeringen...............................................................................................................................................28
2.3 Toets aspecten casus 02...............................................................................................................................39
3. Zorgverzekeringswet.........................................................................................................................................41
4. Producenten, zorgaanbieders en schaarste.....................................................................................................42
4.1 Neoklassieke micro-economische aanbodtheorie........................................................................................42
4.2 Productie van gezondheid............................................................................................................................44
4.3 Productie van gezondheidszorg...................................................................................................................49
4.4 Financiering van zorgaanbieders................................................................................................................53
4.5 Honoreringssystemen...................................................................................................................................54
4.6 Toets aspecten casus 03...............................................................................................................................60
5. Jegers et al., 2002...............................................................................................................................................61
5.1 Neoklassieke theorie vs. productie en aanbod van zorg..............................................................................66
5.2 Kritisch Lezen...............................................................................................................................................69
6. Overheid en beleid.............................................................................................................................................71
7. Marktwering en marktvormen........................................................................................................................89
7.1 Concurrentie................................................................................................................................................92
7.2 Marktvormen................................................................................................................................................95
7.3 Efficiëntie...................................................................................................................................................100
7.4 Marktwerking in de gezondheidszorg........................................................................................................102
8. Marktfalen, overheidsingrijpen en overheidsbeleid.....................................................................................110
8.1 Marktfalen..................................................................................................................................................112
8.2 Overheidsingrijpen en overheidsbeleid......................................................................................................116
9. Overheidsfalen.................................................................................................................................................117
9.1 Toets aspecten casus 06.............................................................................................................................122
Studiereis..............................................................................................................................................................123
1
,Oefentoetsvragen Rode Lijn College I...............................................................................................................124
Oefentoetsvragen Rode Lijn College II.............................................................................................................126
Oefentoetsvragen Rode Lijn College III...........................................................................................................128
Overig...................................................................................................................................................................129
Begrippen.............................................................................................................................................................132
2
, 1. Economie als wetenschappelijke discipline
Economie
Economie een wetenschappelijk discipline waarin schaarste centraal staat. Het bestaat sinds 1776
door de publicatie van Adam Smith in “The Wealth of Nations”. Het begrip ‘economie’ refereert naar
alle economische activiteiten en instituties in een bepaald gebied. Bronnen zijn hierbij items in de
economie die gebruikt kunnen worden op producten/goederen te produceren en distribueren.
Macro-economie (economie als geheel)
Betrekking op de gezamenlijke vraag (totale hoeveelheid van uitgaven in de economie, bij
consumenten, consumenten uit een ander land, overheid, firma’s, etc.) en het gezamenlijke aanbod
(totale nationale output van goederen en diensten). Het bestudeert de bepaling van nationale output
en zijn groei over tijd, problemen van recessie, werkloosheid, inflatie, balans van internationale
betalingen.
- Gezamenlijke vraag te hoog: inflatie en balans van betalingen tekorten. (Er wordt meer in het
buitenland gekocht en mensen uit het buitenland kopen minder in ons land)
- Gezamenlijke vraag te laag: werkloosheid en recessie. (Negatieve groei, mensen besteden
weinig geld)
Het CBS heeft elk jaar de taak de waarden van de macro-economische grootheden uit te rekenen. Te
berekenen valt:
- Nationaal consumptie
- Nationale besparingen
- Nationaal product
- Nationaal inkomen
Het beleid moet zich focussen op de balans tussen gezamenlijke vraag en het gezamenlijke aanbod.
- Vraagkant beleid: invloed uitoefenen op de uitgaven in de economie
- Aanbodkant beleid: directe invloed op het product level (bijvoorbeeld: meer stimulansen
voor werknemers)
Meso-economie (vele verschillende bedrijfstakken)
De economie binnen de meso-economie bestudeert het economisch handelen van o.a.:
- Groep bedrijven
- Economische sectoren
- Bedrijfstakken
Micro-economie (individuele delen van de economie)
Micro-economie is kleinschalige economie. Binnen de micro-economie staat het vraag en aanbod
centraal en bekijkt men het economisch handelen van o.a.:
- Afzonderlijke personen
- Gezinnen en huishoudens
- Ondernemingen
3
ZORG
Beleid, Management en Evaluatie van de zorg
Faculty of Health Medicine and Life Sciences (FHML)
Bachelor Health Sciences
,Inhoudsopgave
1. Economie als wetenschappelijke discipline.......................................................................................................3
1.1 Neoklassieke economie...................................................................................................................................8
1.2 Gezondheidseconomie..................................................................................................................................11
1.3 Toets aspecten casus 01...............................................................................................................................18
2. Consumenten, zorgvragers, verzekerden en schaarste..................................................................................21
2.1 Vraag............................................................................................................................................................21
2.2 Verzekeringen...............................................................................................................................................28
2.3 Toets aspecten casus 02...............................................................................................................................39
3. Zorgverzekeringswet.........................................................................................................................................41
4. Producenten, zorgaanbieders en schaarste.....................................................................................................42
4.1 Neoklassieke micro-economische aanbodtheorie........................................................................................42
4.2 Productie van gezondheid............................................................................................................................44
4.3 Productie van gezondheidszorg...................................................................................................................49
4.4 Financiering van zorgaanbieders................................................................................................................53
4.5 Honoreringssystemen...................................................................................................................................54
4.6 Toets aspecten casus 03...............................................................................................................................60
5. Jegers et al., 2002...............................................................................................................................................61
5.1 Neoklassieke theorie vs. productie en aanbod van zorg..............................................................................66
5.2 Kritisch Lezen...............................................................................................................................................69
6. Overheid en beleid.............................................................................................................................................71
7. Marktwering en marktvormen........................................................................................................................89
7.1 Concurrentie................................................................................................................................................92
7.2 Marktvormen................................................................................................................................................95
7.3 Efficiëntie...................................................................................................................................................100
7.4 Marktwerking in de gezondheidszorg........................................................................................................102
8. Marktfalen, overheidsingrijpen en overheidsbeleid.....................................................................................110
8.1 Marktfalen..................................................................................................................................................112
8.2 Overheidsingrijpen en overheidsbeleid......................................................................................................116
9. Overheidsfalen.................................................................................................................................................117
9.1 Toets aspecten casus 06.............................................................................................................................122
Studiereis..............................................................................................................................................................123
1
,Oefentoetsvragen Rode Lijn College I...............................................................................................................124
Oefentoetsvragen Rode Lijn College II.............................................................................................................126
Oefentoetsvragen Rode Lijn College III...........................................................................................................128
Overig...................................................................................................................................................................129
Begrippen.............................................................................................................................................................132
2
, 1. Economie als wetenschappelijke discipline
Economie
Economie een wetenschappelijk discipline waarin schaarste centraal staat. Het bestaat sinds 1776
door de publicatie van Adam Smith in “The Wealth of Nations”. Het begrip ‘economie’ refereert naar
alle economische activiteiten en instituties in een bepaald gebied. Bronnen zijn hierbij items in de
economie die gebruikt kunnen worden op producten/goederen te produceren en distribueren.
Macro-economie (economie als geheel)
Betrekking op de gezamenlijke vraag (totale hoeveelheid van uitgaven in de economie, bij
consumenten, consumenten uit een ander land, overheid, firma’s, etc.) en het gezamenlijke aanbod
(totale nationale output van goederen en diensten). Het bestudeert de bepaling van nationale output
en zijn groei over tijd, problemen van recessie, werkloosheid, inflatie, balans van internationale
betalingen.
- Gezamenlijke vraag te hoog: inflatie en balans van betalingen tekorten. (Er wordt meer in het
buitenland gekocht en mensen uit het buitenland kopen minder in ons land)
- Gezamenlijke vraag te laag: werkloosheid en recessie. (Negatieve groei, mensen besteden
weinig geld)
Het CBS heeft elk jaar de taak de waarden van de macro-economische grootheden uit te rekenen. Te
berekenen valt:
- Nationaal consumptie
- Nationale besparingen
- Nationaal product
- Nationaal inkomen
Het beleid moet zich focussen op de balans tussen gezamenlijke vraag en het gezamenlijke aanbod.
- Vraagkant beleid: invloed uitoefenen op de uitgaven in de economie
- Aanbodkant beleid: directe invloed op het product level (bijvoorbeeld: meer stimulansen
voor werknemers)
Meso-economie (vele verschillende bedrijfstakken)
De economie binnen de meso-economie bestudeert het economisch handelen van o.a.:
- Groep bedrijven
- Economische sectoren
- Bedrijfstakken
Micro-economie (individuele delen van de economie)
Micro-economie is kleinschalige economie. Binnen de micro-economie staat het vraag en aanbod
centraal en bekijkt men het economisch handelen van o.a.:
- Afzonderlijke personen
- Gezinnen en huishoudens
- Ondernemingen
3
