11 Differentiation and Functions of CD8+
Effector T-cells
De enige manier om een intracellulaire infectie te bestrijden is door middel van het
verworven immuunsysteem. Hierbij worden cellen geëlimineerd door cytotoxische T-cellen
(CTLs). Dit zijn de effector cellen van de CD8+ lijn. In de aangeboren afweer vervullen NK-
cellen dezelfde functie.
Een andere belangrijke functie van CD8+ CTLs is de eliminatie van tumoren. Ze spelen ook
een belangrijk rol in de acute afstoting van orgaantransplantaties.
Naïeve CD8+ T-cellen herkennen antigenen maar moeten prolifereren en differentiëren om
voldoende CTL’s bij elkaar te krijgen om de bron van het antigeen te kunnen vernietigen.
Binnen in het cytoplasma van de CTL’s zitten lysosomen (granules) die eiwitten (perforinen
en granzymen) die de doelwitcellen kunnen elimineren. Ook kunnen gedifferentieerde CTLs
cytokines uitscheiden. Dit is vooral IFN-y dat fagocyten kan activeren.
Transcriptiefactoren T-bet en eomesodermine dragen bij aan de expressie van hoge levels
perforninen, granzymen en cytokines zoals IFN-y.
Voor de activatie van naïeve CD8+ T-cellen zijn, net zoals bij de activatie van naïeve CD4+ T-
cellen, antigeenherkenning en secundaire signalen nodig. Het onderscheidt zich alleen
doordat het afhankelijk is van kruispresentatie tijdens antigeen presentatie door
gespecialiseerde DC’s. Ook is het vaak hulp nodig van CD4+ T-cellen.
CD8+ T-cellen herkennen antigenen die gepresenteerd worden door DC’s in perifere
lymfoïde organen. DC’s doen dit door het proces van kruispresentatie. Hierbij neemt de DC
de tumorcel, geïnfecteerde cel of eiwitantigenen op in zijn cytosol en verwerkt hij deze tot
antigenen die op MHC-I-moleculen gepresenteerd kunnen worden. Slechts enkele subsets
van DC’s zijn hier geschikt voor. DC’s zorgen ook voor co-stimulatie via B7. Na herkenning
worden de CD8+ T-cellen gestimuleerd om te differentiëren tot effector cellen (CTL’s) en
geheugencellen. De CTL’s migreren naar weefsel op plekken van infectie, tumorgroei of
afstoting van getransplanteerde organen. Hier herkennen ze het antigeen waar ze specifiek
voor zijn en vermoorden ze deze.
Voor volledige activatie van naïeve CD8+ T-cellen en hun differentiatie tot functionele CTLs
en geheugencellen is soms hulp van CD4+ T-cellen nodig. Dit hangt af van het type antigeen
waar de CD8+ aan bloot is gesteld.
CD4+ helper T-cellen zijn nodig voor CD8+ T-cel responsen tegen latente virale infecties,
orgaantransplantaties en tumoren. Deze veroorzaken namelijk allemaal een zwakke
aangeboren immuunrespons.
Helper T-cellen promoten CD8+ T-cel activatie door verschillende mechanismen. Ze kunnen
cytokines uitscheiden die de differentiatie van CD8+ T-cellen stimuleren maar geactiveerde
CD4+ helper T-cellen kunnen ook CD40L tot expressie brengen. Deze bindt aan CD40 op DC’s
die hetzelfde antigeen hebben opgenomen. Hierdoor wordt deze APC potenter in de
stimulatie van differentiatie van CD8+ T-cellen licensing.
Effector T-cells
De enige manier om een intracellulaire infectie te bestrijden is door middel van het
verworven immuunsysteem. Hierbij worden cellen geëlimineerd door cytotoxische T-cellen
(CTLs). Dit zijn de effector cellen van de CD8+ lijn. In de aangeboren afweer vervullen NK-
cellen dezelfde functie.
Een andere belangrijke functie van CD8+ CTLs is de eliminatie van tumoren. Ze spelen ook
een belangrijk rol in de acute afstoting van orgaantransplantaties.
Naïeve CD8+ T-cellen herkennen antigenen maar moeten prolifereren en differentiëren om
voldoende CTL’s bij elkaar te krijgen om de bron van het antigeen te kunnen vernietigen.
Binnen in het cytoplasma van de CTL’s zitten lysosomen (granules) die eiwitten (perforinen
en granzymen) die de doelwitcellen kunnen elimineren. Ook kunnen gedifferentieerde CTLs
cytokines uitscheiden. Dit is vooral IFN-y dat fagocyten kan activeren.
Transcriptiefactoren T-bet en eomesodermine dragen bij aan de expressie van hoge levels
perforninen, granzymen en cytokines zoals IFN-y.
Voor de activatie van naïeve CD8+ T-cellen zijn, net zoals bij de activatie van naïeve CD4+ T-
cellen, antigeenherkenning en secundaire signalen nodig. Het onderscheidt zich alleen
doordat het afhankelijk is van kruispresentatie tijdens antigeen presentatie door
gespecialiseerde DC’s. Ook is het vaak hulp nodig van CD4+ T-cellen.
CD8+ T-cellen herkennen antigenen die gepresenteerd worden door DC’s in perifere
lymfoïde organen. DC’s doen dit door het proces van kruispresentatie. Hierbij neemt de DC
de tumorcel, geïnfecteerde cel of eiwitantigenen op in zijn cytosol en verwerkt hij deze tot
antigenen die op MHC-I-moleculen gepresenteerd kunnen worden. Slechts enkele subsets
van DC’s zijn hier geschikt voor. DC’s zorgen ook voor co-stimulatie via B7. Na herkenning
worden de CD8+ T-cellen gestimuleerd om te differentiëren tot effector cellen (CTL’s) en
geheugencellen. De CTL’s migreren naar weefsel op plekken van infectie, tumorgroei of
afstoting van getransplanteerde organen. Hier herkennen ze het antigeen waar ze specifiek
voor zijn en vermoorden ze deze.
Voor volledige activatie van naïeve CD8+ T-cellen en hun differentiatie tot functionele CTLs
en geheugencellen is soms hulp van CD4+ T-cellen nodig. Dit hangt af van het type antigeen
waar de CD8+ aan bloot is gesteld.
CD4+ helper T-cellen zijn nodig voor CD8+ T-cel responsen tegen latente virale infecties,
orgaantransplantaties en tumoren. Deze veroorzaken namelijk allemaal een zwakke
aangeboren immuunrespons.
Helper T-cellen promoten CD8+ T-cel activatie door verschillende mechanismen. Ze kunnen
cytokines uitscheiden die de differentiatie van CD8+ T-cellen stimuleren maar geactiveerde
CD4+ helper T-cellen kunnen ook CD40L tot expressie brengen. Deze bindt aan CD40 op DC’s
die hetzelfde antigeen hebben opgenomen. Hierdoor wordt deze APC potenter in de
stimulatie van differentiatie van CD8+ T-cellen licensing.
