Samenvatting Praktijkonderzoek in de Zorg en welzijn Hoofdstuk 1.3 t/m7

Inleiding onderzoek
1.3 onderzoekfuncties

Een onderzoekfunctie maakt duidelijk wat je met je onderzoek beoogt.

Oost en Markenhof (2002) ondescheiden 6 onderzoeksfuncties

1. Definiëren
2. Beschrijven
3. Vergelijken
4. Evalueren
5. Verklaren
6. Ontwerpen

Andriessen (2015) benadrukt dat de 6 onderzoeksfuncties hiërarchisch geordend zijn.

 Definiërend praktijkonderzoek
Probeer je de verschillen en overeenkomsten in denkbeelden van mensen over bepaalde
begrippen in kaart brengen
 Beschrijvend praktijkonderzoek
Het in kaart brengen van een thema of praktijksituatie
 Vergelijkend praktijkonderzoek
De overeenkomsten en verschillen te bepalen tussen twee of meer praktijken of tussen
theorie en praktijk
Bijv. cliënttevredenheidonderzoek
 Evaluerend praktijkonderzoek
Systematische beoordeling op basis waarvan nieuwe beslissingen kunnen worden genomen
bijv. het testen of meten van voortgang bij cliënten.
 Verklarend praktijkonderzoek
Als je onderzoekt of zaken daadwerkelijk met elkaar verband houden
(Bijv. bewoners reageren nogal prikkelbaar op elkaar)
 Ontwerponderzoek
Een onderzoek waarbij je direct werkt aan verbetering van je eigen beroepspraktijk door
doelbewust een ontwerp in te voeren en te testen.

De kenmerken van ontwerponderzoek

- Er worden dagelijkse praktijk en interventie uitgevoerd (bijv. nieuwe aanpak, methodiek,
gesprekstechniek)
- Het ontwerpproces heeft een onderzoek matig karakter waarbij interventies in verschillende
cycli worden geëvalueerd en bijgesteld
- Het proces van invoering van de interventie wordt nadrukkelijk gevolgd om een beter begrip
te krijgen van de interventie en de verbetering van de situ
- De meerwaarde van het ontwerp voor de mensen die in de praktijk mee werken moet
centraal staan
- Het ontwerp is (deels) theoretische onderbouwd en levert na het testen in de praktijk een
bijdrage en nieuwe inzichten op.



1.4 kenmerken van praktijkonderzoek

,Praktijk is een professionele leerstrategie (ervaringsleren)

De leercylclus van Kolb:

 Concrete ervaringen opdoen
 Observeren van en reflecteren op opgedane ervaringen
 Ervaringen waarover is nagedacht in een theoretisch kader plaatsen en integreren, en van
daaruit conclusies trekken voor het eigen landen
 De conclusies actief omzetten in nieuw gedrag en experimenteren in nieuwe situaties



 Praktijkonderzoek is een stategie om besluit en veranderingprocessen te ondersteunen

De regulatiecyclus

 Probleemstelling
 Diagnose
 Plan
 Ingreep
 Evaluatie



 De praktijkonderzoeker handelt zowel divergent als convergent

Divergeren = het genereren van perspectieven, ideën en inzichten

Convergeren = focussen, trechteren en vastkleven




 De praktijkonderzoeker kijkt vanuit verschillende perspectieven
 De praktijkonderzoeker verbindt theorie met praktijk
 De praktijkonderzoeker betrekt belanghebbenden bij het onderzoek
 De praktijkonderzoeker onderzoekt zijn eigen beroepspraktijk

Insider = eigen praktijk onderzoeker

Ousider = praktijk van anderen onderzoekt

 De praktijkonderzoeken levert praktijknabije kennis op
(moeten in principe context afhankelijk zijn )

Het eigenschap van het onderzoek ligt bij de praktijkonderzoeker

 De praktijkonderzoeker werkt systematisch en transparant

1.5 spelregels van praktijkonderzoek

, Bij empririsch onderzoek= hangt de geldigheid van de onderzoeksresultaten af van de kwaliteit van
de waarneming

1.5.1 methodologische kwaliteit en bruikbaarheid

Betrouwbaarheid = dat je er naar streeft dat het ondezoek dezelfde onderzoeksresultaten oplevert
als het wordt herhaald of door iemand anders zou worden uitgevoerd

Interne validiteit

Validiteit= dat je datgeven onderzoekt wat je wilt onderzoeken

Valide onderzoek= dat je invloeden die de uitkomsten van je onderzoek bepalen zo veel mogelijk
probeert te herkennen en te beschrijven,

Traingulatie ( bronnen  methoden  onderzoekers) is dat je een rijker beeld krijgt van de
beroepspraktijk als je;

 Gebruikmaakt van data uit verschillende bronnen
 Deze data op verschillende manieren verzamelt
 Deze data laten verzamelen en analyseren door verschillende personen

Brontraingulatie = als je data verzamelt met behulp van verschillende bronnen
(ook pas je het toe door te variëren in de literatuur)

Methodische traingulatie = gebruikmaken van verschillende methoden
(observatie, vragenlijst)

Onderzoekers traingulatie = dat je andere mensen in die je helpen bij het verzamelen en analyseren
van data.

Traingulatie als mix = combinatie van bron, mehtode en onderzoekers

1.5.2 richtlijnen voor methodische kwaliteit en bruikbaarheid

Katalyserende validiteit = Heeft betrekking op het leren van zowel de onderzoeker als de
belanghebbenden en gaat over de mate waarin het onderzoeksproces erop gericht is professionals
en anderen belanghebbenden een beter begrip te geven van de praktijk met het oog op verbetering
van de toekomst.

Richtlijn 1 Werk aan je eigen professionele ontwikkeling

 je verwerft nieuwe kennis en inzichten over thema’s die raakvlakken hebben met je
onderzoeksvraag
 je ontwikkelt een onderzoekende houding (en onderzoek vaardigheden)
 je maakt ontwikkelingen door op het persoonlijke en normatieve vlak

Richtlijn 2 Werk aan collectieve ontwikkelingen en/of empowerment

Het kan gaan om het ontwikkelen van nieuwe kennis en inzichten, ontwikkeling van onderzoek
competenties en/of ontwikkelingen op het persoonlijke en normatieve vlak

Democratische validiteit = heeft betrekking op de mate waarin het onderzoek is uitgevoerd in
overleg met alle partijen die een belang hebben in het onderzoeksprobleem.

Richtlijn 3 Verdiep je in de verschillende perspectieven