Saskia Ensel Hoofdstuk 3: de ongecompliceerde zwangerschap.
Datum: 31/12/2019
SAMENVATTING PRAKTISCHE VERLOSKUNDE. PRINS 2019. HOOFDSTUK 3 DE ONGECOMPLICEERDE
ZWANGERSCHAP.
Bladzijde 47 tot 86
De zwangerschap duurt gemiddeld ruim 9 kalendermaanden (280 dagen). De zwangerschap is à terme vanaf
een termijn van 37 weken tot en met 41 6/7 weken, of vanaf 259 dagen tot en met 293 dagen.
Menarche = de leeftijd waarop de maandelijks terugkerende bloeding begint.
Tijdens de menstruatie wordt het endometrium afgestoten. Van menstruatie is alleen sprake als er ovulatie is
geweest. Cycli tussen de 21 en 35 dagen komen voor, deze spreiding is meestal het gevolg van een kortere of
langere folliculaire of proliferatiefase. De luteale of secretiefase duurt meestal 12-14 dagen.
De cyclus van de vrouw wordt gereguleerd door:
• Gonadotropine-releasing hormoon (GnRH) → geproduceerd in de hypothalamus. En zet de
hypofysevoorkwab aan tot de productie van FSH en LH.
• Follikelstimulerend hormoon (FSH) → geproduceerd in de hypofyse. Stimuleert de groei van het
follikel.
• Luteïniserend hormoon (LH) → geproduceerd in de hypofyse. Stimuleert de groei van het follikel.
• Oestrogeen → geproduceerd in het ovarium.
• Progesteron → geproduceerd in het ovarium.
Het ovarium en het endometrium ondergaan onder invloed van deze hormonen cyclische
veranderingen.
CYCLUS VAN HET OVARIUM
In het ovarium van een vruchtbare vrouw bevinden zich follikels in verschillende stadia van rijping. In de
folliculaire fase groeit meestal slechts één follikel uit tot een Graafse follikel.
In het ovarium bevinden zich:
Primordiale follikels > oöcyten omgeven door een laag
afgeplatte granulosacellen. Deze neemt in omvang toe
doordat de oöcyt groeifactoren produceert en doordat aan
de binnenzijde van de basale membraan granulosacellen
profileren (=vermenigvuldigen).
Primaire follikels > oöcyten omgeven door een meer
uitgegroeide kubusvormige laag granulosacellen. Bij verdere
groei differentieert aan de buitenzijde het stroma tot
thecacellen.
Secundaire follikel > oöcyt omgeven door een transparante
membraan, de zona pellucida, en door enkele lagen
granulosacellen. In de thecacellen komen de LH-receptoren
tot ontwikkeling en de FSH-receptoren komen in de granulosacellen tot ontwikkeling. Ook komen
receptoren voor androgenen en IGF’s tot ontwikkeling.
Tertiaire follikel > oöcyt met zona pellucida, granulosacellen en thecacellen. In de granulosalaag bevinden
zich met vocht gevulde holten die zich ontwikkelen tot het antrum.
Graafse follikel > oöcyt die is omgeven door een grote holte gevuld met follikelvloeistof, en rijp voor de
ovulatie. Om tot een Graafs follikel te kunnen ontwikkelen is een voldoende hoge FSH-spiegel nodig.
De ovaria van een vrouwelijke foetus bevatten bij een zwangerschapsduur van 20 weken ongeveer zeven
miljoen primordiale follikels. De follikels rijpen en gaan in de loop van het leven ten gronde. Bij de menopauze
zijn er geen meer aanwezig.
, Saskia Ensel Hoofdstuk 3: de ongecompliceerde zwangerschap.
Datum: 31/12/2019
Naarmate het follikel groeit, neemt in het ovarium de
productie van oestradiol toe door een interactie tussen
de granulosa- en thecacellen. Oestradiol remt de afgifte
van FSH. In de granulosacellen van de follikels wordt ook
inhibine gemaakt. Inhibine remt FSH af. Je hebt twee
soorten inhibine:
-Inhibine B; geproduceerd door de kleine follikels.
Inhibine B piekt in de vroeg- tot midden-folliculaire fase
en rond de ovulatie.
-Inhibine A; de dominante follikel en het corpus luteum
produceren inhibine A, dat piekt in het midden van de
luteale fase.
Wanneer de plasmawaarde van oestradiol zijn piek
bereikt en de follikel bijna barst, wordt een positief
feedback mechanisme in gang gezet. Veel LH en minder
FSH wordt afgescheiden. De inhibine A spiegels stijgen. Op de LH- en FSH piek (dag 12), volgt tien tot twaalf uur
later de ovulatie. De LH-piek is ook in het urine te waarnemen.
Na de ovulatie ondergaat de wand van de geruptureerde follikel onder invloed van LH grote veranderingen: de
cellen worden groter en er hoopt zich luteïne op, een gele vetachtige substantie (=het corpus luteum). Het
corpus luteum produceert progesteron, oestrogenen en inhibine A, de luteale fase. De stijging van deze
hormoonspiegels in het bloed werkt remmend op het vrijkomen van FSH en LH en GnRH.
Als er geen bevruchting plaatsvindt, degenereert het corpus luteum in 9 tot 11 dagen, dalen de waarden van
oestrogeen, progesteron en inhibine A en volgt de menstruatie. Wat overblijft is het corpus albicans, een
littekenachtige bindweefselstructuur in het ovarium. Aan het eind van de cyclus begint de FSH aanmaak weer
te stijgen door de dalende inhibine A, oestrogeen en progesteron. De negatieve terugkoppeling op de GnRH
aanmaak neemt ook af. GnRH doet het FSH weer stijgen en nieuwe follikels gaan rijpen.
Vind bevruchting plaats, dan gaat het corpus luteum niet te gronde, maar wordt nog ongeveer 3 maanden in
stand gehouden door humaan choriongonadotrofine (HCG) door de trofoblastcellen. Het corpus luteum
produceert progesteron.
Datum: 31/12/2019
SAMENVATTING PRAKTISCHE VERLOSKUNDE. PRINS 2019. HOOFDSTUK 3 DE ONGECOMPLICEERDE
ZWANGERSCHAP.
Bladzijde 47 tot 86
De zwangerschap duurt gemiddeld ruim 9 kalendermaanden (280 dagen). De zwangerschap is à terme vanaf
een termijn van 37 weken tot en met 41 6/7 weken, of vanaf 259 dagen tot en met 293 dagen.
Menarche = de leeftijd waarop de maandelijks terugkerende bloeding begint.
Tijdens de menstruatie wordt het endometrium afgestoten. Van menstruatie is alleen sprake als er ovulatie is
geweest. Cycli tussen de 21 en 35 dagen komen voor, deze spreiding is meestal het gevolg van een kortere of
langere folliculaire of proliferatiefase. De luteale of secretiefase duurt meestal 12-14 dagen.
De cyclus van de vrouw wordt gereguleerd door:
• Gonadotropine-releasing hormoon (GnRH) → geproduceerd in de hypothalamus. En zet de
hypofysevoorkwab aan tot de productie van FSH en LH.
• Follikelstimulerend hormoon (FSH) → geproduceerd in de hypofyse. Stimuleert de groei van het
follikel.
• Luteïniserend hormoon (LH) → geproduceerd in de hypofyse. Stimuleert de groei van het follikel.
• Oestrogeen → geproduceerd in het ovarium.
• Progesteron → geproduceerd in het ovarium.
Het ovarium en het endometrium ondergaan onder invloed van deze hormonen cyclische
veranderingen.
CYCLUS VAN HET OVARIUM
In het ovarium van een vruchtbare vrouw bevinden zich follikels in verschillende stadia van rijping. In de
folliculaire fase groeit meestal slechts één follikel uit tot een Graafse follikel.
In het ovarium bevinden zich:
Primordiale follikels > oöcyten omgeven door een laag
afgeplatte granulosacellen. Deze neemt in omvang toe
doordat de oöcyt groeifactoren produceert en doordat aan
de binnenzijde van de basale membraan granulosacellen
profileren (=vermenigvuldigen).
Primaire follikels > oöcyten omgeven door een meer
uitgegroeide kubusvormige laag granulosacellen. Bij verdere
groei differentieert aan de buitenzijde het stroma tot
thecacellen.
Secundaire follikel > oöcyt omgeven door een transparante
membraan, de zona pellucida, en door enkele lagen
granulosacellen. In de thecacellen komen de LH-receptoren
tot ontwikkeling en de FSH-receptoren komen in de granulosacellen tot ontwikkeling. Ook komen
receptoren voor androgenen en IGF’s tot ontwikkeling.
Tertiaire follikel > oöcyt met zona pellucida, granulosacellen en thecacellen. In de granulosalaag bevinden
zich met vocht gevulde holten die zich ontwikkelen tot het antrum.
Graafse follikel > oöcyt die is omgeven door een grote holte gevuld met follikelvloeistof, en rijp voor de
ovulatie. Om tot een Graafs follikel te kunnen ontwikkelen is een voldoende hoge FSH-spiegel nodig.
De ovaria van een vrouwelijke foetus bevatten bij een zwangerschapsduur van 20 weken ongeveer zeven
miljoen primordiale follikels. De follikels rijpen en gaan in de loop van het leven ten gronde. Bij de menopauze
zijn er geen meer aanwezig.
, Saskia Ensel Hoofdstuk 3: de ongecompliceerde zwangerschap.
Datum: 31/12/2019
Naarmate het follikel groeit, neemt in het ovarium de
productie van oestradiol toe door een interactie tussen
de granulosa- en thecacellen. Oestradiol remt de afgifte
van FSH. In de granulosacellen van de follikels wordt ook
inhibine gemaakt. Inhibine remt FSH af. Je hebt twee
soorten inhibine:
-Inhibine B; geproduceerd door de kleine follikels.
Inhibine B piekt in de vroeg- tot midden-folliculaire fase
en rond de ovulatie.
-Inhibine A; de dominante follikel en het corpus luteum
produceren inhibine A, dat piekt in het midden van de
luteale fase.
Wanneer de plasmawaarde van oestradiol zijn piek
bereikt en de follikel bijna barst, wordt een positief
feedback mechanisme in gang gezet. Veel LH en minder
FSH wordt afgescheiden. De inhibine A spiegels stijgen. Op de LH- en FSH piek (dag 12), volgt tien tot twaalf uur
later de ovulatie. De LH-piek is ook in het urine te waarnemen.
Na de ovulatie ondergaat de wand van de geruptureerde follikel onder invloed van LH grote veranderingen: de
cellen worden groter en er hoopt zich luteïne op, een gele vetachtige substantie (=het corpus luteum). Het
corpus luteum produceert progesteron, oestrogenen en inhibine A, de luteale fase. De stijging van deze
hormoonspiegels in het bloed werkt remmend op het vrijkomen van FSH en LH en GnRH.
Als er geen bevruchting plaatsvindt, degenereert het corpus luteum in 9 tot 11 dagen, dalen de waarden van
oestrogeen, progesteron en inhibine A en volgt de menstruatie. Wat overblijft is het corpus albicans, een
littekenachtige bindweefselstructuur in het ovarium. Aan het eind van de cyclus begint de FSH aanmaak weer
te stijgen door de dalende inhibine A, oestrogeen en progesteron. De negatieve terugkoppeling op de GnRH
aanmaak neemt ook af. GnRH doet het FSH weer stijgen en nieuwe follikels gaan rijpen.
Vind bevruchting plaats, dan gaat het corpus luteum niet te gronde, maar wordt nog ongeveer 3 maanden in
stand gehouden door humaan choriongonadotrofine (HCG) door de trofoblastcellen. Het corpus luteum
produceert progesteron.
