Onderdeel B: Biochemie
Gemineraliseerde weefsels: dentine, cement, glazuur en ook alveolair bot.
In speeksel zitten allemaal antibacteriële stoffen. Ook de buffer die voor komt in speeksel, die
kunnen zuren neutraliseren -> remineralisatie optreden. Remming demineralisatie.
Uitspoeling door speeksel = oral clearance.
viscositeit speeksel komt door de eiwitten die in de mond zitten.
Volume speeksel in de mond is 0,8 – 2 ml
Wat zit er in speeksel (organische componenten):
Calcium (bouwsteen hydroxyapatiet);
Fluoride;
Bufferionen: fosfaat (actief bij een pH van ongeveer 7) en bicarbonaat (actief bij pH van
ongeveer 6);
Eiwitten (glycoproteinen) in speeksel hebben ook een bufferende werking (actief bij pH van
ongeveer 5).
Fluoride in speeksel:
Continue -> in bloed, weefselvloeistof, uit drinkwater -> hele lage waarde.
Tijdelijk Calciumfluoride gevormd wordt (met name in tandplaque) > uit voeding en tandpasta.
Bij de buffer worden de H+ ionen weggenomen uit het speeksel.
Buffercapaciteit = hoeveel zuur kan er gebufferd worden.
Buffercapaciteit in gestimuleerd speeksel is groter dan in ongestimuleerd speeksel.
Speekseleiwitten (glycoproteinen):
Muceuze eiwitten -> meer suikerketens dan sereus;
Sereuze eiwitten;
Calcium-bindende eiwitten: statherines, PRPs;
Verteringsenzymen -> amylase;
Antimicrobiële eiwitten: lysozym (antibacterieel celwand bacteriën afbreken), lactoferrine
(antibacterieel eiwit dat ijzer kan binden), peroxidase (waterstofperioxide kan produceren en
antibacterieel), agglutine (antibacterieel bacteriën samenklonteren), antilichamen en
statherin (remt spontane neerslag).
, Bij een histologisch preparaat, wordt door de behandeling met zuren het glazuur opgelost.
Het dentine en cement is niet volledig verdwenen, dit komt doordat het ook bestaat uit organisch
materiaal (collagene vezels).
Glazuur voor bijna 100% uit hydroxyapatiet (bestaat uit calcium en fosfaat, stabiel bij neutrale pH).
Deminiraliseren = gedeeltelijk oplossen (bijvoorbeeld wanneer je snoept)
Hydroxyapatiet = Ca5PO4OH.
Bestaat dus uit calcium, fosfaat en hydroxylionen.
Het is de meest stabiele calciumfosfaat bij neutrale pH.
Speeksel is een beschermingsmechanisme. Het kan de zuren neutraliseren. Er zitten componenten in
die de reminiralisatie activeren. Ionen uit het speeksel gaan dan terug in het glazuur.
Keukenzout heel goed oplosbaar. Oplosbaarheidsproduct -> hoeveel kan er van dat zout oplossen in
water onder normale standaardcondities.
Ionenactiviteitsproduct (IAP) = Ksp = (A) X (B) bij verzadiging. Is constant onder normale
omstandigheden. Die constante is veel hoger voor keukenzout dan voor hydroxyapatiet (keukenzout
lost erg goed op in water en hydroxyapatiet slecht). Ksp geeft de maximale hoeveelheid ionen weer
die kunnen oplossen.
IAP = zegt iets over het aantal ionen in de vloeistof.
Ksp = zegt iets over het mineraal -> eigenschap van het mineraal.
Verzadigde oplossing = alles is opgelost, er kan niets meer bij (IAP = Ksp)
Onderverzadigd = het is nog niet volledig opgelost (IAP < Ksp)
Oververzadigd (neerslaan/precipitatie) = teveel van de stof, het kan niet meer oplossen (IAP > Ksp).
Oftewel er gaan ionen terug in het kristalrooster.
Dit is allemaal bij een pH van ongeveer 7 en kamertemperatuur.
De Ksp van hydroxyapatiet is ontzettend klein omdat er van het hydroxyapatiet maar een klein deel
van oplost in water.
Er kan een vervuiling in het kristalrooster zitten. Er treedt onregelmatigheid op, en dan wordt de
verbinding zwakker en lost het makkelijker op.
Hydroxyapatiet lost erg slecht op in water. Dit kun je berekenen aan de hand van de
ionactiviteitsformule.
Gemineraliseerde weefsels: dentine, cement, glazuur en ook alveolair bot.
In speeksel zitten allemaal antibacteriële stoffen. Ook de buffer die voor komt in speeksel, die
kunnen zuren neutraliseren -> remineralisatie optreden. Remming demineralisatie.
Uitspoeling door speeksel = oral clearance.
viscositeit speeksel komt door de eiwitten die in de mond zitten.
Volume speeksel in de mond is 0,8 – 2 ml
Wat zit er in speeksel (organische componenten):
Calcium (bouwsteen hydroxyapatiet);
Fluoride;
Bufferionen: fosfaat (actief bij een pH van ongeveer 7) en bicarbonaat (actief bij pH van
ongeveer 6);
Eiwitten (glycoproteinen) in speeksel hebben ook een bufferende werking (actief bij pH van
ongeveer 5).
Fluoride in speeksel:
Continue -> in bloed, weefselvloeistof, uit drinkwater -> hele lage waarde.
Tijdelijk Calciumfluoride gevormd wordt (met name in tandplaque) > uit voeding en tandpasta.
Bij de buffer worden de H+ ionen weggenomen uit het speeksel.
Buffercapaciteit = hoeveel zuur kan er gebufferd worden.
Buffercapaciteit in gestimuleerd speeksel is groter dan in ongestimuleerd speeksel.
Speekseleiwitten (glycoproteinen):
Muceuze eiwitten -> meer suikerketens dan sereus;
Sereuze eiwitten;
Calcium-bindende eiwitten: statherines, PRPs;
Verteringsenzymen -> amylase;
Antimicrobiële eiwitten: lysozym (antibacterieel celwand bacteriën afbreken), lactoferrine
(antibacterieel eiwit dat ijzer kan binden), peroxidase (waterstofperioxide kan produceren en
antibacterieel), agglutine (antibacterieel bacteriën samenklonteren), antilichamen en
statherin (remt spontane neerslag).
, Bij een histologisch preparaat, wordt door de behandeling met zuren het glazuur opgelost.
Het dentine en cement is niet volledig verdwenen, dit komt doordat het ook bestaat uit organisch
materiaal (collagene vezels).
Glazuur voor bijna 100% uit hydroxyapatiet (bestaat uit calcium en fosfaat, stabiel bij neutrale pH).
Deminiraliseren = gedeeltelijk oplossen (bijvoorbeeld wanneer je snoept)
Hydroxyapatiet = Ca5PO4OH.
Bestaat dus uit calcium, fosfaat en hydroxylionen.
Het is de meest stabiele calciumfosfaat bij neutrale pH.
Speeksel is een beschermingsmechanisme. Het kan de zuren neutraliseren. Er zitten componenten in
die de reminiralisatie activeren. Ionen uit het speeksel gaan dan terug in het glazuur.
Keukenzout heel goed oplosbaar. Oplosbaarheidsproduct -> hoeveel kan er van dat zout oplossen in
water onder normale standaardcondities.
Ionenactiviteitsproduct (IAP) = Ksp = (A) X (B) bij verzadiging. Is constant onder normale
omstandigheden. Die constante is veel hoger voor keukenzout dan voor hydroxyapatiet (keukenzout
lost erg goed op in water en hydroxyapatiet slecht). Ksp geeft de maximale hoeveelheid ionen weer
die kunnen oplossen.
IAP = zegt iets over het aantal ionen in de vloeistof.
Ksp = zegt iets over het mineraal -> eigenschap van het mineraal.
Verzadigde oplossing = alles is opgelost, er kan niets meer bij (IAP = Ksp)
Onderverzadigd = het is nog niet volledig opgelost (IAP < Ksp)
Oververzadigd (neerslaan/precipitatie) = teveel van de stof, het kan niet meer oplossen (IAP > Ksp).
Oftewel er gaan ionen terug in het kristalrooster.
Dit is allemaal bij een pH van ongeveer 7 en kamertemperatuur.
De Ksp van hydroxyapatiet is ontzettend klein omdat er van het hydroxyapatiet maar een klein deel
van oplost in water.
Er kan een vervuiling in het kristalrooster zitten. Er treedt onregelmatigheid op, en dan wordt de
verbinding zwakker en lost het makkelijker op.
Hydroxyapatiet lost erg slecht op in water. Dit kun je berekenen aan de hand van de
ionactiviteitsformule.
