Genen & Cellen
Cellen
College 1
Signalen uit de omgeving:
- Cel-niveau
- Indicatie van stress/impuls
- Indicatie aanwezigheid nutriënten
- In weefsel
- Gecoördineerd functioneren
- Opbouw en afbraak
- Vernieuwing cellen
- Apoptose
Vb aanwezigheid nutriënten: Respons op aanwezigheid glucose
- Aanwezigheid nutriënten in bloedbaan
- Afgifte insuline door Eilandjes van Langerhans in pancreas (alvleesklier)
- Opname glucose gestimuleerd
Uitwisseling van signalen:
- Intercellulair
- Van binnen in cel naar binnen in cel
- Via Gap junctions
- Signaaloverdracht in hartcellen en andere spieren (CA2+ cAMP)
- Cel tot cel contact
- Contact tussen 2 cellen
- Via membraangebonden liganden en receptoren
- Via receptoren (T-cellen (immuunsysteem), groeiende neuronen)
- Autocriene signaling
- Signaal opgevangen via eigen receptor, cel reageert op dat signaal
- Invloed op celgroei/-deling en celdichtheid
(vaak bij weefsels met veel celdeling)
- Paracriene signaling
- Dit celtype heeft zelf niet de receptor, dat hebben de naburige cellen
- Receptor bindt signaal molecuul
- Synaps in neuronen, cytokinen en macrofagen
- Lokaal proces
, Genen & Cellen
Cellen
- Endocriene signaling
- Hormonen via bloedcirculatie (bv insuline)
- Binden receptor en leiden tot signalering via signaaltransductie route
Respons gaat in 3 stappen:
1. Receptor activatie
2. Signaaltransductie → overdracht naar plaats (respons)
3. Cellulaire respons → reactie op signaal
Intracellular targets: degene die geactiveerd worden
Stap 1: Receptor en ligand
Receptoren binden de signaalmoleculen
2 soorten receptoren
- Membraan-gebonden receptoren
- Intracellulaire receptoren
Signaalmolecuul = ligand van de receptor
- Bindt specifiek op bindingsplaats receptor en is niet covalent (waterstofbruggen)
- Induceert conformatieverandering → Activeren van de receptor
- Sterkte van binding afhankelijk van affiniteit (hoge affiniteit is snelle+sterke binding)
- Bepaalt bij welke concentratie een signaal tot respons leidt
Deze receptor is integraal membraan eiwit, maar kan ook
intracellulair
Receptoren:
Membraangebonden → receptor domein op het celoppervlak met respons domein in
cytosol/membraan
1. Enzymatisch actief
- Intracellulair domein heeft enzymatische activiteit
- Meestal kinase activiteit
- Receptor verandert van conformatie
- Receptor hydrolyseert ATP
- Vrijgekomen phosphaatgroep wordt aan target-eiwit gebonden
- Geactiveerd → kinase activiteit
2. G-protein-coupled Receptors
- Zijn receptor waar G-protein aan vastzit
asdlkfjksdlf
3. Ligand-gated Ion channels
, Genen & Cellen
Cellen
- Binding signaalmolecuul (co-regulator) leidt tot conformatie verandering, reguleert of
kanaaltje open of dicht is
- Opening of sluiting
- Allostere regulatie
- Ahv concentratiegradiënt
Intracellulaire receptoren in cytosol
- Signaalmolecuul kan membraan passeren
- Hormonen zoals Oestrogeen (lipide)
- Klein en hydrophoob
- Bindt aan intracellulaire receptor
- Vaak gevolgd door dimerisatie
- Receptor gaat naar nucleus en werkt daar als Transcriptie Regulator
- Gen expressie gereguleerd
Enzymatische regulatie
- Activatie door het binden van een phosphaatgroep (phosphorylatie)
- Kinase activiteit van kinases
- Geeft energie van ATP aan receptor
- De-activatie door weghalen van phosphaatgroep (de-phosphorylatie)
- Phosphatase activiteit van phosphatases
Stap 2: Signaal-transductie
Enzyme-linked receptors
Zijn veel verschillende soorten groeifactoren, elke groeifactor heeft wel een eigen signaalfactor
EGF (Epidermal Growth Factor) → stuurt groei huidcellen
EGFR is tyrosine kinase
- Phosphaat overgebracht van ATP naar Tyrosine-residue in cytoplasmatisch
domein
- Autophosphorylatie
Relay-eiwitten binden aan geactiveerde receptor
- Complex Grb/Sos verandert van conformatie
- Kan daarna Ras-GDP binden
- Ras verliest dlksj;faklasjRas/Raf bindt Mek
en Raf phosphoryleert/activeert Mek
- Mek phosphoryleert/activeert Erk
Nucleotides ATP en GTP
- ATP is energiebron voor metabole enzymatische reacites
- Bron van phosphaat bij signaal transductie door kinases
- Bron van cAMP bij GPCR routes
- GTP is energiebron in specifieke gevallen
- Ribosomen
- Rol GTP in signaal transductie
- Actitvatie: binding en/of phosphaatgroep overdracht (energie)
Cellen
College 1
Signalen uit de omgeving:
- Cel-niveau
- Indicatie van stress/impuls
- Indicatie aanwezigheid nutriënten
- In weefsel
- Gecoördineerd functioneren
- Opbouw en afbraak
- Vernieuwing cellen
- Apoptose
Vb aanwezigheid nutriënten: Respons op aanwezigheid glucose
- Aanwezigheid nutriënten in bloedbaan
- Afgifte insuline door Eilandjes van Langerhans in pancreas (alvleesklier)
- Opname glucose gestimuleerd
Uitwisseling van signalen:
- Intercellulair
- Van binnen in cel naar binnen in cel
- Via Gap junctions
- Signaaloverdracht in hartcellen en andere spieren (CA2+ cAMP)
- Cel tot cel contact
- Contact tussen 2 cellen
- Via membraangebonden liganden en receptoren
- Via receptoren (T-cellen (immuunsysteem), groeiende neuronen)
- Autocriene signaling
- Signaal opgevangen via eigen receptor, cel reageert op dat signaal
- Invloed op celgroei/-deling en celdichtheid
(vaak bij weefsels met veel celdeling)
- Paracriene signaling
- Dit celtype heeft zelf niet de receptor, dat hebben de naburige cellen
- Receptor bindt signaal molecuul
- Synaps in neuronen, cytokinen en macrofagen
- Lokaal proces
, Genen & Cellen
Cellen
- Endocriene signaling
- Hormonen via bloedcirculatie (bv insuline)
- Binden receptor en leiden tot signalering via signaaltransductie route
Respons gaat in 3 stappen:
1. Receptor activatie
2. Signaaltransductie → overdracht naar plaats (respons)
3. Cellulaire respons → reactie op signaal
Intracellular targets: degene die geactiveerd worden
Stap 1: Receptor en ligand
Receptoren binden de signaalmoleculen
2 soorten receptoren
- Membraan-gebonden receptoren
- Intracellulaire receptoren
Signaalmolecuul = ligand van de receptor
- Bindt specifiek op bindingsplaats receptor en is niet covalent (waterstofbruggen)
- Induceert conformatieverandering → Activeren van de receptor
- Sterkte van binding afhankelijk van affiniteit (hoge affiniteit is snelle+sterke binding)
- Bepaalt bij welke concentratie een signaal tot respons leidt
Deze receptor is integraal membraan eiwit, maar kan ook
intracellulair
Receptoren:
Membraangebonden → receptor domein op het celoppervlak met respons domein in
cytosol/membraan
1. Enzymatisch actief
- Intracellulair domein heeft enzymatische activiteit
- Meestal kinase activiteit
- Receptor verandert van conformatie
- Receptor hydrolyseert ATP
- Vrijgekomen phosphaatgroep wordt aan target-eiwit gebonden
- Geactiveerd → kinase activiteit
2. G-protein-coupled Receptors
- Zijn receptor waar G-protein aan vastzit
asdlkfjksdlf
3. Ligand-gated Ion channels
, Genen & Cellen
Cellen
- Binding signaalmolecuul (co-regulator) leidt tot conformatie verandering, reguleert of
kanaaltje open of dicht is
- Opening of sluiting
- Allostere regulatie
- Ahv concentratiegradiënt
Intracellulaire receptoren in cytosol
- Signaalmolecuul kan membraan passeren
- Hormonen zoals Oestrogeen (lipide)
- Klein en hydrophoob
- Bindt aan intracellulaire receptor
- Vaak gevolgd door dimerisatie
- Receptor gaat naar nucleus en werkt daar als Transcriptie Regulator
- Gen expressie gereguleerd
Enzymatische regulatie
- Activatie door het binden van een phosphaatgroep (phosphorylatie)
- Kinase activiteit van kinases
- Geeft energie van ATP aan receptor
- De-activatie door weghalen van phosphaatgroep (de-phosphorylatie)
- Phosphatase activiteit van phosphatases
Stap 2: Signaal-transductie
Enzyme-linked receptors
Zijn veel verschillende soorten groeifactoren, elke groeifactor heeft wel een eigen signaalfactor
EGF (Epidermal Growth Factor) → stuurt groei huidcellen
EGFR is tyrosine kinase
- Phosphaat overgebracht van ATP naar Tyrosine-residue in cytoplasmatisch
domein
- Autophosphorylatie
Relay-eiwitten binden aan geactiveerde receptor
- Complex Grb/Sos verandert van conformatie
- Kan daarna Ras-GDP binden
- Ras verliest dlksj;faklasjRas/Raf bindt Mek
en Raf phosphoryleert/activeert Mek
- Mek phosphoryleert/activeert Erk
Nucleotides ATP en GTP
- ATP is energiebron voor metabole enzymatische reacites
- Bron van phosphaat bij signaal transductie door kinases
- Bron van cAMP bij GPCR routes
- GTP is energiebron in specifieke gevallen
- Ribosomen
- Rol GTP in signaal transductie
- Actitvatie: binding en/of phosphaatgroep overdracht (energie)
