Hoorcollege 1: Inleiding
De twenty statements test (TST) is een test waarbij een participant 20 keer de zijn “Ik ben …” aanvult
met eigenschappen die op hem of haar van toepassing zijn. Het is een open vragenlijst om te
achterhalen hoe mensen over zichzelf denken. Ze geven eigenlijk antwoord op de vraag “Wie ben
ik?”.
Veel gebruikte eigenschappen in de collegezaal waren sociaal, student, behulpzaam, moe,
sociaal, zorgzaam, etc. Dit zijn eigenschapstermen en sociale rollen (identiteit). Dit zijn over het
algemeen positieve kenmerken.
Vraag: Wat onderzoeken persoonlijkheidspsychologen?
Persoonlijkheidspsychologen doen onderzoek op drie niveaus:
1. De menselijke ‘natuur’ (waarin alle mensen gelijk zijn aan alle anderen)
Denk hierbij aan de fundamentele behoeftes van de mens om met andere te zij, lief te hebben of
andere basisbehoeftes.
Persoonlijkheid bij dieren noemen we karakter. In onderzoek naar de aanwezigheid van
persoonlijkheid bij honden kwam naar voren dat we de persoonlijkheid van honden net zo
accuraat als die van mensen kunnen bepalen. Wel zijn hier nog veel haken en ogen aan.
2. Verschillen tussen individuen/ groepen (waarin mensen gelijk zijn aan sommige anderen)
Op welk gebied zijn mensen gelijk met sommige andere mensen, en ook op welke gebieden
verschillen mensen van elkaar. De mate waarin je verschilt of overeenkomt met anderen. Zo
verschilt bijvoorbeeld de inhoud van agressie tussen mannen en vrouwen.
Zo zouden vrouwen andere vormen van agressie uiten. Dit is te zien bij straatjongeren.
Waarbij jongen hun woede uiten op dingen en meiden juist op mensen en hierbij doel gerichter
schade aanrichten. Toch is er te zien dat slecht 1 op de 9 verdachten van een misdaad een vrouw
is en slechts 1 op de 17 van de gevangenen.
3. Individuele uniciteit (waarin mensen gelijk zijn aan geen anderen)
Dit is de manier waarop een individu beoordeeld kan worden. Een voorbeeld hiervan zijn de
beoordelingen van politici in de krant. Ze worden beschreven als warm, vriendelijk, adellijk,
monotoon, exhibitionistisch, gedreven, etc. Deze eigenschappen kunnen positief of negatief zijn.
Deze drie niveaus kunnende hand van twee verschillende methodes worden beoordeeld.
- De idiografische methode is de studie van gedrag dat het individu uniek maakt. Het is deze
methode die volgens Wilhelm Windelband gebruikt zou moeten worden in
alfawetenschappen als geschiedenis en etnografie.
- De nomothetische methode, de studie van groepen om algemene conclusies te kunnen
trekken, geschikt was voor de bètawetenschappen om wetmatigheden te ontdekken.
Daarnaast kunnen de drie niveaus aan de hand van thee uitgangspunten benaderd worden. Hiervoor
kan de ‘pursuit of happyness’ worden gebruikt om deze uit te leggen. Dit is het achterna jagen van je
eigen geluk.
- Entiteitstheorie (Entity theory): Menselijke eigenschappen (zoals persoonlijkheid) liggen
vast; het is onmogelijk om deze te veranderen (nature beliefs)
- Incrementele theorie (Incremental theory): Menselijke eigenschappen liggen niet vast en zijn
tot op grote hoogte vormbaar (nurture beliefs)
De twenty statements test (TST) is een test waarbij een participant 20 keer de zijn “Ik ben …” aanvult
met eigenschappen die op hem of haar van toepassing zijn. Het is een open vragenlijst om te
achterhalen hoe mensen over zichzelf denken. Ze geven eigenlijk antwoord op de vraag “Wie ben
ik?”.
Veel gebruikte eigenschappen in de collegezaal waren sociaal, student, behulpzaam, moe,
sociaal, zorgzaam, etc. Dit zijn eigenschapstermen en sociale rollen (identiteit). Dit zijn over het
algemeen positieve kenmerken.
Vraag: Wat onderzoeken persoonlijkheidspsychologen?
Persoonlijkheidspsychologen doen onderzoek op drie niveaus:
1. De menselijke ‘natuur’ (waarin alle mensen gelijk zijn aan alle anderen)
Denk hierbij aan de fundamentele behoeftes van de mens om met andere te zij, lief te hebben of
andere basisbehoeftes.
Persoonlijkheid bij dieren noemen we karakter. In onderzoek naar de aanwezigheid van
persoonlijkheid bij honden kwam naar voren dat we de persoonlijkheid van honden net zo
accuraat als die van mensen kunnen bepalen. Wel zijn hier nog veel haken en ogen aan.
2. Verschillen tussen individuen/ groepen (waarin mensen gelijk zijn aan sommige anderen)
Op welk gebied zijn mensen gelijk met sommige andere mensen, en ook op welke gebieden
verschillen mensen van elkaar. De mate waarin je verschilt of overeenkomt met anderen. Zo
verschilt bijvoorbeeld de inhoud van agressie tussen mannen en vrouwen.
Zo zouden vrouwen andere vormen van agressie uiten. Dit is te zien bij straatjongeren.
Waarbij jongen hun woede uiten op dingen en meiden juist op mensen en hierbij doel gerichter
schade aanrichten. Toch is er te zien dat slecht 1 op de 9 verdachten van een misdaad een vrouw
is en slechts 1 op de 17 van de gevangenen.
3. Individuele uniciteit (waarin mensen gelijk zijn aan geen anderen)
Dit is de manier waarop een individu beoordeeld kan worden. Een voorbeeld hiervan zijn de
beoordelingen van politici in de krant. Ze worden beschreven als warm, vriendelijk, adellijk,
monotoon, exhibitionistisch, gedreven, etc. Deze eigenschappen kunnen positief of negatief zijn.
Deze drie niveaus kunnende hand van twee verschillende methodes worden beoordeeld.
- De idiografische methode is de studie van gedrag dat het individu uniek maakt. Het is deze
methode die volgens Wilhelm Windelband gebruikt zou moeten worden in
alfawetenschappen als geschiedenis en etnografie.
- De nomothetische methode, de studie van groepen om algemene conclusies te kunnen
trekken, geschikt was voor de bètawetenschappen om wetmatigheden te ontdekken.
Daarnaast kunnen de drie niveaus aan de hand van thee uitgangspunten benaderd worden. Hiervoor
kan de ‘pursuit of happyness’ worden gebruikt om deze uit te leggen. Dit is het achterna jagen van je
eigen geluk.
- Entiteitstheorie (Entity theory): Menselijke eigenschappen (zoals persoonlijkheid) liggen
vast; het is onmogelijk om deze te veranderen (nature beliefs)
- Incrementele theorie (Incremental theory): Menselijke eigenschappen liggen niet vast en zijn
tot op grote hoogte vormbaar (nurture beliefs)
