Wijkanalyse
Veenendaal Centrum 17 januari 2019
`
Klas | Docent | Toetscode
Naam Achternaam (Studentnummer)
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 2
Inleiding ............................................................................................................................................. 3
H1. Voorbereidingsopdracht 1 ........................................................................................................... 4
H2. Voorbereidingsopdracht 2 ........................................................................................................... 8
H3. Stap 1 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 10
H4. Stap 2 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 11
H5. Stap 3 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 18
H6. Stap 4 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 33
H7. Stap 5 Advies ............................................................................................................................ 40
Literatuurlijst .................................................................................................................................... 49
2
,Inleiding
Een wijkanalyse wordt opgesteld omdat gezondheidsproblemen vaak nauw samenhangen met de
woonomgeving, maatschappelijke omgeving en de beschikbare zorgvoorzieningen in een wijk. Het is
van belang deze omgevingsfactoren mee te nemen in het verbeteren van de gezondheid van de
inwoners. Door middel van een wijkanalyse wordt de gezondheid van bewoners in relatie tot hun
leefomgeving bekeken. Op deze manier kunnen problemen integraal worden aangepakt en nieuwe
problemen worden voorkomen (Van Kleef Instituut, z.d.).
Vanuit de Hogeschool Utrecht hebben wij een wijkanalyse uitgevoerd voor de wijk Veenendaal
Centrum (in deze analyse ‘Centrum’ genoemd).
De wijk Centrum is de oudste wijk van Veenendaal en speelt dan ook een belangrijke rol in de
historie van deze gemeente. Begin 1795 vonden enkele Stichtse burgers het tijd om los te komen
van de gemeente Rhenen en Ede. De Geldersen zagen deze plannen niet zitten en bleven liever tot
de gemeente Ede behoren. In het voorjaar van 1795 werd Stichts Veenendaal dan ook een
zelfstandige gemeente. Pas in het jaar 1960 is Gelders Veenendaal definitief bij (Stichts)
Veenendaal gevoegd (Gemeentearchief Veenendaal, z.d.).
In het midden van de 17e eeuw raakte het veen op en brak er een periode van stilstand aan. De
sigarenindustrie en de textielindustrie waren tot in de eerste helft van de 20e eeuw bepalend voor
Veenendaal. Tegenwoordig zijn deze industrieën verplaatst naar lagelonenlanden en staat
Veenendaal voornamelijk bekend als ICT-stad en authentiek winkelhart (RBT Heuvelrug & Vallei,
z.d.).
De afgelopen jaren hebben er veel vernieuwingen en nieuwbouwprojecten plaatsgevonden in
Veenendaal. De gemeente heeft aandacht besteed aan het behouden van de historische elementen
vanuit het verleden. Zo is in 2015 een gracht door het nieuwe centrum aangelegd als verwijzing naar
het waterrijke verleden. Ook zijn de gevel en de schoorsteen van de oude wolfabriek bewaard
gebleven en verwerkt in een nieuwbouwproject. In de oude wolfabriek is nu o.a. het cultuurhuis en
het Historisch Museum Veenendaal gevestigd (RBT Heuvelrug & Vallei, z.d.).
Deze wijkanalyse zal meer inzicht geven op het gebied van bevolkingssamenstelling,
gezondheidsproblemen en gezondheidsvoorzieningen binnen de wijk Centrum. Deze informatie is te
vinden in Hoofdstuk 1 t/m 6. Op basis van deze analyse is een advies rondom het verbeteren van
gezondheid geschreven voor de wijkwethouder van de wijk Centrum, dhr. Lochtenberg (Hoofdstuk
7).
3
, H1. Voorbereidingsopdracht 1
Onderstaande begrippen zijn van belang voor het lezen van deze analyse. Zij spelen een grote rol in
de gezondheidszorg. In dit hoofdstuk worden deze begrippen gedefinieerd en wordt uitgelegd wat
deze begrippen te maken hebben met deze wijkanalyse.
Shared Decision Making
Het proces waarbij zorgvrager en zorgverlener gezamenlijk tot een besluit over de gewenste zorg en
behandeling komen (Sassen, 2018).
In de wijkanalyse kan worden onderzocht in hoeverre bewoners betrokken worden bij het nemen van
beslissingen in de wijk.
Zelfmanagement
De bekwaamheid van een patiënt om met zijn gezondheidsprobleem en bijbehorende klachten en
leefstijlveranderingen om te gaan waardoor de zorgonafhankelijkheid wordt vergroot (Sassen, 2018).
Een wijkverpleegkundige dient het zelfmanagement van de bewoners in de wijk te ondersteunen
vanuit haar CANMEDS-rol als gezondheidsbevorderaar. Bewoners met hoge risico’s op
gezondheidsproblemen worden actief benadert. Daarnaast probeert de wijkverpleegkundige de
leefstijl te beïnvloeden en het gezonde gedrag te bevorderen.
Prevalentie
Het aantal mensen dat op een bepaald moment of in een bepaalde periode een ziekte heeft
(Sassen, 2018).
Aan de hand van deze gegevens kan in kaart worden gebracht welke gezondheidsproblemen er in
de wijk spelen. Op basis van deze gegevens kan een wijkverpleegkundige de problemen gericht aan
pakken.
Incidentie
Het aantal nieuwe ziektegevallen in een bepaalde periode (Sassen, 2018).
Aan de hand van deze gegevens kan in kaart worden gebracht op welke gezondheidsproblemen in
de wijk de focus dient te liggen.
Sociale Kaart
Volgens de website www.socialekaartnederland.nl (z.d.) worden met de sociale kaart hulp biedende
instellingen op het gebied van gezondheidszorg welzijn en maatschappelijke dienstve rlening
overzichtelijk in kaart gebracht.
Een wijkverpleegkundige kan gebruik maken van de sociale kaart indien zij op zoek is naar hulp bij
een specifieke hulpvraag. Zij kan de sociale kaart inzetten om bewoners te stimuleren in
zelfmanagement.
4
Veenendaal Centrum 17 januari 2019
`
Klas | Docent | Toetscode
Naam Achternaam (Studentnummer)
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 2
Inleiding ............................................................................................................................................. 3
H1. Voorbereidingsopdracht 1 ........................................................................................................... 4
H2. Voorbereidingsopdracht 2 ........................................................................................................... 8
H3. Stap 1 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 10
H4. Stap 2 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 11
H5. Stap 3 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 18
H6. Stap 4 van de wijkanalyse ......................................................................................................... 33
H7. Stap 5 Advies ............................................................................................................................ 40
Literatuurlijst .................................................................................................................................... 49
2
,Inleiding
Een wijkanalyse wordt opgesteld omdat gezondheidsproblemen vaak nauw samenhangen met de
woonomgeving, maatschappelijke omgeving en de beschikbare zorgvoorzieningen in een wijk. Het is
van belang deze omgevingsfactoren mee te nemen in het verbeteren van de gezondheid van de
inwoners. Door middel van een wijkanalyse wordt de gezondheid van bewoners in relatie tot hun
leefomgeving bekeken. Op deze manier kunnen problemen integraal worden aangepakt en nieuwe
problemen worden voorkomen (Van Kleef Instituut, z.d.).
Vanuit de Hogeschool Utrecht hebben wij een wijkanalyse uitgevoerd voor de wijk Veenendaal
Centrum (in deze analyse ‘Centrum’ genoemd).
De wijk Centrum is de oudste wijk van Veenendaal en speelt dan ook een belangrijke rol in de
historie van deze gemeente. Begin 1795 vonden enkele Stichtse burgers het tijd om los te komen
van de gemeente Rhenen en Ede. De Geldersen zagen deze plannen niet zitten en bleven liever tot
de gemeente Ede behoren. In het voorjaar van 1795 werd Stichts Veenendaal dan ook een
zelfstandige gemeente. Pas in het jaar 1960 is Gelders Veenendaal definitief bij (Stichts)
Veenendaal gevoegd (Gemeentearchief Veenendaal, z.d.).
In het midden van de 17e eeuw raakte het veen op en brak er een periode van stilstand aan. De
sigarenindustrie en de textielindustrie waren tot in de eerste helft van de 20e eeuw bepalend voor
Veenendaal. Tegenwoordig zijn deze industrieën verplaatst naar lagelonenlanden en staat
Veenendaal voornamelijk bekend als ICT-stad en authentiek winkelhart (RBT Heuvelrug & Vallei,
z.d.).
De afgelopen jaren hebben er veel vernieuwingen en nieuwbouwprojecten plaatsgevonden in
Veenendaal. De gemeente heeft aandacht besteed aan het behouden van de historische elementen
vanuit het verleden. Zo is in 2015 een gracht door het nieuwe centrum aangelegd als verwijzing naar
het waterrijke verleden. Ook zijn de gevel en de schoorsteen van de oude wolfabriek bewaard
gebleven en verwerkt in een nieuwbouwproject. In de oude wolfabriek is nu o.a. het cultuurhuis en
het Historisch Museum Veenendaal gevestigd (RBT Heuvelrug & Vallei, z.d.).
Deze wijkanalyse zal meer inzicht geven op het gebied van bevolkingssamenstelling,
gezondheidsproblemen en gezondheidsvoorzieningen binnen de wijk Centrum. Deze informatie is te
vinden in Hoofdstuk 1 t/m 6. Op basis van deze analyse is een advies rondom het verbeteren van
gezondheid geschreven voor de wijkwethouder van de wijk Centrum, dhr. Lochtenberg (Hoofdstuk
7).
3
, H1. Voorbereidingsopdracht 1
Onderstaande begrippen zijn van belang voor het lezen van deze analyse. Zij spelen een grote rol in
de gezondheidszorg. In dit hoofdstuk worden deze begrippen gedefinieerd en wordt uitgelegd wat
deze begrippen te maken hebben met deze wijkanalyse.
Shared Decision Making
Het proces waarbij zorgvrager en zorgverlener gezamenlijk tot een besluit over de gewenste zorg en
behandeling komen (Sassen, 2018).
In de wijkanalyse kan worden onderzocht in hoeverre bewoners betrokken worden bij het nemen van
beslissingen in de wijk.
Zelfmanagement
De bekwaamheid van een patiënt om met zijn gezondheidsprobleem en bijbehorende klachten en
leefstijlveranderingen om te gaan waardoor de zorgonafhankelijkheid wordt vergroot (Sassen, 2018).
Een wijkverpleegkundige dient het zelfmanagement van de bewoners in de wijk te ondersteunen
vanuit haar CANMEDS-rol als gezondheidsbevorderaar. Bewoners met hoge risico’s op
gezondheidsproblemen worden actief benadert. Daarnaast probeert de wijkverpleegkundige de
leefstijl te beïnvloeden en het gezonde gedrag te bevorderen.
Prevalentie
Het aantal mensen dat op een bepaald moment of in een bepaalde periode een ziekte heeft
(Sassen, 2018).
Aan de hand van deze gegevens kan in kaart worden gebracht welke gezondheidsproblemen er in
de wijk spelen. Op basis van deze gegevens kan een wijkverpleegkundige de problemen gericht aan
pakken.
Incidentie
Het aantal nieuwe ziektegevallen in een bepaalde periode (Sassen, 2018).
Aan de hand van deze gegevens kan in kaart worden gebracht op welke gezondheidsproblemen in
de wijk de focus dient te liggen.
Sociale Kaart
Volgens de website www.socialekaartnederland.nl (z.d.) worden met de sociale kaart hulp biedende
instellingen op het gebied van gezondheidszorg welzijn en maatschappelijke dienstve rlening
overzichtelijk in kaart gebracht.
Een wijkverpleegkundige kan gebruik maken van de sociale kaart indien zij op zoek is naar hulp bij
een specifieke hulpvraag. Zij kan de sociale kaart inzetten om bewoners te stimuleren in
zelfmanagement.
4
