Samenvatting Circulatiestoornissen

Pathologie Evelien Floor



Circulatiestoornissen
Hyperemie en stuwing
Bij hyperemie en stuwing is er sprake van een lokale
toegenomen hoeveelheid bloed. Hyperemie is een
actief proces als gevolg van toegenomen inflow.
Hyperemie ontstaat bijvoorbeeld bij inspanning of bij
ontsteking (histamine  vaatverwijding). De arteriole
gaat open staan en zorgt ervoor dat er extra
zuurstofrijk bloed richting het weefsel stroomt. Het
weefsel kleurt dan rood.
Stuwing is een passief proces als gevolg van een
afgenomen outflow. Stuwing of ook wel congestie kan
systemisch of lokaal zijn. Systemisch ontstaat
bijvoorbeeld bij hartfalen en lokaal bij een veneuze
obstructie. Als door hartfalen het linkerventrikel niet
goed pompt ontstaat er stuwing in de longen, als het
rechterventrikel niet goed pompt ontstaat er stuwing
in het lichaam. Het weefsel kan dan blauw kleuren door ophoping van gedeoxygeneerd hemoglobine.
Langdurige leverstuwing kan leiden tot een nootmuskaat lever waarbij lichte gebieden te zien zijn die
duiden op het afsterven van hepatocyten.
Secundair aan stuwing kan ontstaan:
 Oedeem
 Chronische hypoxie
 Necrose
 Bloeding door ruptuur capillairen

Oedeem
60% van het lichaamsgewicht bestaat uit water. 2/3 hiervan bevindt zich intracellulair en 1/3
extracellulair. Dit extracellulaire deel bevindt zich interstitieel of in het bloedplasma (5% van totaal).
Oedeem is de toename van vocht in het interstitium.
Oedeem kan ontstaan door een hydrodynamische verstoring of een ontsteking. Bij een
hydrodynamische verstoring is de permeabiliteit van de vaten normaal en lekt het eiwit niet mee.
Het vocht in het interstitium is dan transsudaat (weinig eiwitten). Bij een ontsteking neemt de
permeabiliteit van de vaten toe en lekt het eiwit mee uit de vaten. Het vocht in het interstitium is
dan exsudaat (eiwitrijk).
Zuurstofrijk bloed stroomt het vat in en door de
hydrostatische druk beweegt vloeistof het interstitium
in. De osmotische druk in het vat neemt toe omdat de
eiwitten niet mee bewegen. Hierdoor zal dit vloeistof
een stuk verderop weer terug het vat in stromen. Een
klein deel van dit vocht wordt afgevoerd via de
lymfevaten en komt weer in het bloed terecht.
Bij oedeem kan er echter sprake zijn van een stijging in
hydrostatische druk, een daling in osmotische druk of
een daling in lymfe afvoer. Dit zorgt er allemaal voor dat
er meer vloeistof in het interstitium terecht komt.

1

, Pathologie Evelien Floor


Stijging hydrostatische druk
Een stijging van de hydrostatische druk ontstaat bij verminderde veneuze afvoer of door arteriolaire
dilatatie. Verminderde veneuze afvoer kan ontstaan door:
 Hartfalen
 Pericarditis
o Hartzakje zit te strak om het hart
 Levercirrose
o Gezond leverweefsel wordt vervangen door bindweefsel
o Ontwikkeling van ascites (vocht in buik) doordat bloed uit de poortader niet meer
door de lever kan stromen waardoor stuwing ontstaat
 Veneuze obstructie of compressie
o Trombose
o Externe druk (zwangerschap)
o Langdurige inactiviteit van de onderste ledematen

Arteriolaire dilatatie kan ontstaan door:
 Hitte
 Neuro hormonale ontregeling
Een secundair probleem van oedeem is dat wondgenezing niet meer optimaal plaatsvindt.
Daling osmotische druk
Een daling van de osmotische druk kan ontstaan door:
 Eiwit verliezende glomerulopathie (nefrotisch syndroom)
o Eiwitten worden uitgeplast
 Levercirrose
o Ontwikkeling van ascites (vocht in buik) doordat de lever niet goed meer eiwitten kan
produceren
 Ondervoeding
 Eiwit verliezende gastroenteropathie
o Ernstige afweerreactie tegen de darmen waardoor heel veel eiwitten weglekken

Daling lymfe afvoer
Een daling van de lymfe afvoer kan ontstaan door lymfatische obstructies door:
 Ontstekingen
 Neoplasie in lymfklieren
 Na chirurgische ingreep
 Na bestraling
 Parasitaire infectie in de lymfeklieren
Natrium retentie
In een zeer zelden geval kan oedeem ontstaan bij een te hoge inname van zout in combinatie met
nierfalen. Daarnaast kan het ontstaan door:
 Te hoge reabsorptie van natrium in de nier
 Nier hypoperfusie
o Te weinig doorbloeding
 Verhoogde renine-angiotensine-aldosteron secretie
Anasarca
Anasarca betekent ook wel gegeneraliseerd oedeem, er treedt dan oedeem op in het hele lichaam.
Dit wordt wel eens gezien bij foetussen.




2