Kraamvrouw, pasgeborene en zuigelingen
Hoofdstuk 4: Herstel organen en normale klachten:
o Het herstel van de baarmoeder gaat onder invloed van baarmoedercontracties: de
zogenaamde naweeën. Deze contracties kunnen erg pijnlijk zijn, vooral tijdens het
zogen. Door het samentrekken loopt lochia uit de baarmoeder. De vagina blijft
meestal iets wijder dan voor de zwangerschap. Eventuele beschadigingen genezen
binnen twee weken. De baarmoederhals is een dag na de bevalling al stevig
gesloten. De baarmoeder zelf wordt kleiner door vochtverlies en het verkleinen van
de spiercellen, totdat zes weken na de bevalling de normale grootte is bereikt. De
doorbloeding blijft echter beter dan deze voor de zwangerschap was. Zes weken na
de bevalling is het wondvlak van de placenta niet meer zichtbaar.
o Lochia is afscheiding uit de baarmoeder gedurende de eerste vijf weken na de
bevalling en bestaat aanvankelijk uit bloedresten en wondvocht, later ook uit slijm,
bacteriën en dood weefsel. Deze afscheiding is dus de eerste tijd bloederig om
vervolgens te veranderen in roodbruin, gelig en uiteindelijk wit.
o Het herstel van spieren duurt in het algemeen langer. Bekkenbodemspieren hebben
ongeveer zeven weken nodig om te herstellen, terwijl de buikspieren pas na
maanden sterker worden. Oefeningen ter versterking van deze spiergroepen zijn
zinvol, zeker als de bekkenbodemspieren verzwakt zijn, waardoor een
baarmoederverzakking kan ontstaan.
Klachten:
De volgende klachten zijn volstrekt normaal na een bevalling:
Mictieklachten: problemen met plassen kunnen ontstaan als gevolg van een
verminderde plasprikkel, doordat de baarmoeder niet langer zwaar op de blaas drukt. Ook
pijnlijke hechtingen kunnen de vrouw belemmeren om normaal te plassen. Samen met het
grotere infectierisico tijdens de kraambedperiode, leidt dat tot een verhoogde kans op
urineweginfecties. Laat de kraamvrouw plassen onder de douche of spoel met water.
Bemoeilijkte defecatie: Oorzaken vergelijkbaar met mictieklachten. Het is belangrijk
om bij defecatieproblemen de ontlasting dun te houden.
Slaapproblemen: veel kraamvrouwen hebben de eerste nachten last van niet of
oppervlakkig slapen. Dit gaat vanzelf over. Hetzelfde geldt voor een toegenomen eetlust.
Stijging van lichaamstemperatuur: als de lichaamstemperatuur onder de 38 °C is
normaal.
Verlaagde pols: Dit ontstaat doordat het vaatbed van de zwangere baarmoeder is
weggevallen.
Haaruitval: de hoge spiegels oestrogenen remmen tijdens de zwangerschap de
haaruitval. Doordat deze hoge spiegels wegvallen, krijgen bijna alle vrouwen na de
bevalling last van haaruitval. Dit is geen reden tot ongerustheid.
Spanning: door de ontzwangering, het wennen aan de baby en het regelmatig
moeten voeden van het kindje kan spanning ontstaan. De kraamvrouw kan zich soms
slecht concentreren en klaagt over vermoeidheid.
Menstruele cyclus:
o De menstruele cyclus komt pas enkele weken na de bevalling weer op gang.
Hoelang het duurt voordat de menstruele cyclus weer begint, is afhankelijk van
eventuele borstvoeding. Als de vrouw geen borstvoeding geeft, zal de eerste ovulatie
vier weken en daarmee de eerste menstruatie zes weken na de bevalling
plaatsvinden. Als de kraamvrouw borstvoeding geeft, blijft de ovulatie en daarmee de
menstruatie vaak veel langer weg, tot wel 6 maanden of langer. Dat wil niet zeggen
dat er geen kans is op een nieuwe zwangerschap. Het nog niet menstrueren is
immers geen garantie dat er nog geen eisprong heeft plaatsgevonden.
Hoofdstuk 4: Herstel organen en normale klachten:
o Het herstel van de baarmoeder gaat onder invloed van baarmoedercontracties: de
zogenaamde naweeën. Deze contracties kunnen erg pijnlijk zijn, vooral tijdens het
zogen. Door het samentrekken loopt lochia uit de baarmoeder. De vagina blijft
meestal iets wijder dan voor de zwangerschap. Eventuele beschadigingen genezen
binnen twee weken. De baarmoederhals is een dag na de bevalling al stevig
gesloten. De baarmoeder zelf wordt kleiner door vochtverlies en het verkleinen van
de spiercellen, totdat zes weken na de bevalling de normale grootte is bereikt. De
doorbloeding blijft echter beter dan deze voor de zwangerschap was. Zes weken na
de bevalling is het wondvlak van de placenta niet meer zichtbaar.
o Lochia is afscheiding uit de baarmoeder gedurende de eerste vijf weken na de
bevalling en bestaat aanvankelijk uit bloedresten en wondvocht, later ook uit slijm,
bacteriën en dood weefsel. Deze afscheiding is dus de eerste tijd bloederig om
vervolgens te veranderen in roodbruin, gelig en uiteindelijk wit.
o Het herstel van spieren duurt in het algemeen langer. Bekkenbodemspieren hebben
ongeveer zeven weken nodig om te herstellen, terwijl de buikspieren pas na
maanden sterker worden. Oefeningen ter versterking van deze spiergroepen zijn
zinvol, zeker als de bekkenbodemspieren verzwakt zijn, waardoor een
baarmoederverzakking kan ontstaan.
Klachten:
De volgende klachten zijn volstrekt normaal na een bevalling:
Mictieklachten: problemen met plassen kunnen ontstaan als gevolg van een
verminderde plasprikkel, doordat de baarmoeder niet langer zwaar op de blaas drukt. Ook
pijnlijke hechtingen kunnen de vrouw belemmeren om normaal te plassen. Samen met het
grotere infectierisico tijdens de kraambedperiode, leidt dat tot een verhoogde kans op
urineweginfecties. Laat de kraamvrouw plassen onder de douche of spoel met water.
Bemoeilijkte defecatie: Oorzaken vergelijkbaar met mictieklachten. Het is belangrijk
om bij defecatieproblemen de ontlasting dun te houden.
Slaapproblemen: veel kraamvrouwen hebben de eerste nachten last van niet of
oppervlakkig slapen. Dit gaat vanzelf over. Hetzelfde geldt voor een toegenomen eetlust.
Stijging van lichaamstemperatuur: als de lichaamstemperatuur onder de 38 °C is
normaal.
Verlaagde pols: Dit ontstaat doordat het vaatbed van de zwangere baarmoeder is
weggevallen.
Haaruitval: de hoge spiegels oestrogenen remmen tijdens de zwangerschap de
haaruitval. Doordat deze hoge spiegels wegvallen, krijgen bijna alle vrouwen na de
bevalling last van haaruitval. Dit is geen reden tot ongerustheid.
Spanning: door de ontzwangering, het wennen aan de baby en het regelmatig
moeten voeden van het kindje kan spanning ontstaan. De kraamvrouw kan zich soms
slecht concentreren en klaagt over vermoeidheid.
Menstruele cyclus:
o De menstruele cyclus komt pas enkele weken na de bevalling weer op gang.
Hoelang het duurt voordat de menstruele cyclus weer begint, is afhankelijk van
eventuele borstvoeding. Als de vrouw geen borstvoeding geeft, zal de eerste ovulatie
vier weken en daarmee de eerste menstruatie zes weken na de bevalling
plaatsvinden. Als de kraamvrouw borstvoeding geeft, blijft de ovulatie en daarmee de
menstruatie vaak veel langer weg, tot wel 6 maanden of langer. Dat wil niet zeggen
dat er geen kans is op een nieuwe zwangerschap. Het nog niet menstrueren is
immers geen garantie dat er nog geen eisprong heeft plaatsgevonden.
