JEUGDRECHT
Tilburg University 2023-2014
,Inhoudsopgave
BLOK 1: INLEIDING, RECHTSPOSITIE EN ORGANISATIE....................................................................................7
Videocollege 1a: inleiding in het jeugdrecht en het internationale kader...........................................................7
Videocollege 1b: de rechtspositie en procespositie van de jeugdige.................................................................13
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 1 en 5...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 1: +................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 5: procesrecht en rechtspositie van de minderjarige..................................................................20
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10 e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Inleiding hoofdstuk 8 en hoofdstuk 8.1 tot en met 8.4................................................................20
M.C. Furth, Kindvriendelijke taal uit de zittingszaal, Tijdschrift voor Jeugdrecht 2023-2-3,p. 68-72................25
M.M.C. Limbeek, Wat heeft het IVRK ons gebracht? FJR 2023/9......................................................................28
M.R. Bruning e.a., Het hoorrecht en de procespositie van minderjarigen in familie- en jeugdzaken
geëvalueerd, FJR 2020/24..................................................................................................................................30
Het hoorrecht................................................................................................................................................30
De formele procespositie..............................................................................................................................31
C. Mol, S. Bou-Sfia & J. Huijer, De processuele mogelijkheden voor minderjarigen in het personen- en
familierecht: tijd voor een heroverwegging, FJR 2020/54.................................................................................31
Bruning, M.R. Smeets, D.J.H., K.G.A. Boscher, Peper, J.S., De Boer, R. Kind in proces: van communicatie naar
effectieve participatie. Het hoorrecht en de procespositie van minderjarigen in familie- en jeugdzaken.
Samenvatting. WODC, Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2020....................................................................35
I.J. Pieters, De bijzondere curator anno 2022, FJR 2022/26...............................................................................39
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................45
Videocollege 2: organisatie civiel jeugdrecht en de kaders...............................................................................54
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020............................................................................................................................................................62
Mr. D.S. Verkroost, ‘Jeugdhulpverlening ‘met zachte drang’, FJR 2023/31.......................................................62
Mr. D.S. Verkroost, ‘Rechtsbescherming bij drangtrajecten’, Tijdschrift voor Jeugdrecht 2023-2-3,p. 73-78.. 70
Dr. K.A.M. van der Zon e.a., ‘De Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen geëvalueerd’, FJR 2022-62.
............................................................................................................................................................................72
Mr. Dr. J. Huijer, ‘Voorrang voor ernstige gevallen’ FJR 2023/29......................................................................72
,BLOK 2: OTS, UITHUISPLAATSING, GEZAGSBEËINDIGING EN GESLOTEN JEUGDZORG.....................................73
Videocollege 3a: ondertoezichtstelling..............................................................................................................73
Videocollege 3b: uithuisplaatsing......................................................................................................................78
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 6.1 tot 6.4, 6.5, 6.6 tot en met 6.6.2...............................................................................83
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Hoofdstuk 10.0 en 10.1 en 10.3, met uitzondering van 10.1.7.A................................................83
Mr. D. van der Leij en mr. S.I.L.V. Goei, ‘Hoe zal het perspectiefbesluit volwassen worden?’ Tijdschrift voor
Jeugdrecht 2023-1, p. 26-31...............................................................................................................................83
A. van Montfoort en M. Bruning, ‘Minder maatregelen van kinderbescherming bij scheidingsconflicten’ NJB
2023/2453..........................................................................................................................................................83
K. van der Zon en M. Bruning, Staatsontvoeringen in Nederland?, AA 2022/0649...........................................83
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................83
Videocollege 4: gezagsbeëindiging en gesloten jeugdzorg...............................................................................86
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 6.4, 6.6.3 en 6.7...............................................................................................................93
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Hoofdstuk 10.2 en 10.1.7.A..........................................................................................................94
H.C.M. Aalders, De rechtspraktijk inzake gezagsbeëindiging vanuit kinderrechterlijk perspectief, FJR
2018/63..............................................................................................................................................................94
M.P. de Jong-de Kruijf, 'De wachtlijstproblematiek ‘knaagt’ aan de rechten van kinderen in gesloten
jeugdhulp', TvJr 2020/2......................................................................................................................................95
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................95
BLOK 3....................................................................................................................................................... 100
Videocollege 5a: inleiding op het jeugdstrafrecht...........................................................................................100
De totstandkoming......................................................................................................................................100
Consultatie- en verhoorbijstand..................................................................................................................104
Afdoen van jeugdstrafzaken........................................................................................................................105
Videocollege 5b: het internationaal strafrechtelijk kader...............................................................................107
Artikel 37 IVRK.............................................................................................................................................108
Artikel 40 IVRK.............................................................................................................................................109
General Comment nr. 24.............................................................................................................................110
, Rules and Guidelines (VN)...........................................................................................................................111
Het EHRM.....................................................................................................................................................112
Aanbevelingen en richtlijnen Raad van Europa...........................................................................................113
In Nederland................................................................................................................................................113
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 8.....................................................................................................................................114
Het beleid inzake de aanpak van jeugdcriminaliteit door de overheid.......................................................114
Het internationale kader.............................................................................................................................116
J.A.C. Bartels, ‘Jeugdstrafrecht 1979-2019, van Anneveldt tot Adolescentenstrafrecht’, Tijdschrift voor
Familie- en Jeugdrecht, 2020/20......................................................................................................................118
Het minderjarige slachtoffer........................................................................................................................119
Vernieuwingen van het jeugdstrafrecht......................................................................................................120
Y.N. van den Brink en E.M. Mijnarends, ‘General Comment No. 24 – nieuw elan voor het jeugdstrafrecht?’,
Boom Strafblad 2020-1....................................................................................................................................121
Reflectie op het Nederlandse jeugdstrafrecht............................................................................................122
A. Pivaty, ‘Kinderen en buitengerechtelijke afdoeningen in het strafrecht’, Tijdschrift voor Familie- en
Jeugdrecht, 2021/53........................................................................................................................................125
Het systeem van buitengerechtelijke afdoening in strafzaken tegen kinderen..........................................125
De kwetsbaarheidstheorie...........................................................................................................................126
Inzichten uit empirisch onderzoek..............................................................................................................126
Conclusie......................................................................................................................................................127
I. Weijers & J. uit Beijerse, ‘Een eeuw jeugdstrafrechter’, NJB 2022/747........................................................128
De bescherming van het verwaarloosde kind.............................................................................................128
Een eeuw jeugdstrafrechter in Nederland..................................................................................................129
In het Europees perspectief.........................................................................................................................130
Tot slot.........................................................................................................................................................131
Jurisprudentie...................................................................................................................................................133
Videocollege 6: het materiële jeugdstrafrecht.................................................................................................138
De strafrechtelijke ondergrens....................................................................................................................139
De flexibele bovengrens..............................................................................................................................140
De jurisprudentie.........................................................................................................................................141
Het Nederlandse adolescentenstrafrecht in internationaal perspectief....................................................143
Jeugdsanctierecht........................................................................................................................................144
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 10...................................................................................................................................147
Tilburg University 2023-2014
,Inhoudsopgave
BLOK 1: INLEIDING, RECHTSPOSITIE EN ORGANISATIE....................................................................................7
Videocollege 1a: inleiding in het jeugdrecht en het internationale kader...........................................................7
Videocollege 1b: de rechtspositie en procespositie van de jeugdige.................................................................13
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 1 en 5...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 1: +................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 5: procesrecht en rechtspositie van de minderjarige..................................................................20
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10 e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Inleiding hoofdstuk 8 en hoofdstuk 8.1 tot en met 8.4................................................................20
M.C. Furth, Kindvriendelijke taal uit de zittingszaal, Tijdschrift voor Jeugdrecht 2023-2-3,p. 68-72................25
M.M.C. Limbeek, Wat heeft het IVRK ons gebracht? FJR 2023/9......................................................................28
M.R. Bruning e.a., Het hoorrecht en de procespositie van minderjarigen in familie- en jeugdzaken
geëvalueerd, FJR 2020/24..................................................................................................................................30
Het hoorrecht................................................................................................................................................30
De formele procespositie..............................................................................................................................31
C. Mol, S. Bou-Sfia & J. Huijer, De processuele mogelijkheden voor minderjarigen in het personen- en
familierecht: tijd voor een heroverwegging, FJR 2020/54.................................................................................31
Bruning, M.R. Smeets, D.J.H., K.G.A. Boscher, Peper, J.S., De Boer, R. Kind in proces: van communicatie naar
effectieve participatie. Het hoorrecht en de procespositie van minderjarigen in familie- en jeugdzaken.
Samenvatting. WODC, Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2020....................................................................35
I.J. Pieters, De bijzondere curator anno 2022, FJR 2022/26...............................................................................39
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................45
Videocollege 2: organisatie civiel jeugdrecht en de kaders...............................................................................54
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020............................................................................................................................................................62
Mr. D.S. Verkroost, ‘Jeugdhulpverlening ‘met zachte drang’, FJR 2023/31.......................................................62
Mr. D.S. Verkroost, ‘Rechtsbescherming bij drangtrajecten’, Tijdschrift voor Jeugdrecht 2023-2-3,p. 73-78.. 70
Dr. K.A.M. van der Zon e.a., ‘De Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen geëvalueerd’, FJR 2022-62.
............................................................................................................................................................................72
Mr. Dr. J. Huijer, ‘Voorrang voor ernstige gevallen’ FJR 2023/29......................................................................72
,BLOK 2: OTS, UITHUISPLAATSING, GEZAGSBEËINDIGING EN GESLOTEN JEUGDZORG.....................................73
Videocollege 3a: ondertoezichtstelling..............................................................................................................73
Videocollege 3b: uithuisplaatsing......................................................................................................................78
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 6.1 tot 6.4, 6.5, 6.6 tot en met 6.6.2...............................................................................83
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Hoofdstuk 10.0 en 10.1 en 10.3, met uitzondering van 10.1.7.A................................................83
Mr. D. van der Leij en mr. S.I.L.V. Goei, ‘Hoe zal het perspectiefbesluit volwassen worden?’ Tijdschrift voor
Jeugdrecht 2023-1, p. 26-31...............................................................................................................................83
A. van Montfoort en M. Bruning, ‘Minder maatregelen van kinderbescherming bij scheidingsconflicten’ NJB
2023/2453..........................................................................................................................................................83
K. van der Zon en M. Bruning, Staatsontvoeringen in Nederland?, AA 2022/0649...........................................83
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................83
Videocollege 4: gezagsbeëindiging en gesloten jeugdzorg...............................................................................86
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9 e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 6.4, 6.6.3 en 6.7...............................................................................................................93
P. Vlaardingenbroek e.a., Het hedendaagse personen- en familierecht, 10e herziene druk, Deventer: Wolters
Kluwer 2023, Hoofdstuk 10.2 en 10.1.7.A..........................................................................................................94
H.C.M. Aalders, De rechtspraktijk inzake gezagsbeëindiging vanuit kinderrechterlijk perspectief, FJR
2018/63..............................................................................................................................................................94
M.P. de Jong-de Kruijf, 'De wachtlijstproblematiek ‘knaagt’ aan de rechten van kinderen in gesloten
jeugdhulp', TvJr 2020/2......................................................................................................................................95
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................95
BLOK 3....................................................................................................................................................... 100
Videocollege 5a: inleiding op het jeugdstrafrecht...........................................................................................100
De totstandkoming......................................................................................................................................100
Consultatie- en verhoorbijstand..................................................................................................................104
Afdoen van jeugdstrafzaken........................................................................................................................105
Videocollege 5b: het internationaal strafrechtelijk kader...............................................................................107
Artikel 37 IVRK.............................................................................................................................................108
Artikel 40 IVRK.............................................................................................................................................109
General Comment nr. 24.............................................................................................................................110
, Rules and Guidelines (VN)...........................................................................................................................111
Het EHRM.....................................................................................................................................................112
Aanbevelingen en richtlijnen Raad van Europa...........................................................................................113
In Nederland................................................................................................................................................113
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 8.....................................................................................................................................114
Het beleid inzake de aanpak van jeugdcriminaliteit door de overheid.......................................................114
Het internationale kader.............................................................................................................................116
J.A.C. Bartels, ‘Jeugdstrafrecht 1979-2019, van Anneveldt tot Adolescentenstrafrecht’, Tijdschrift voor
Familie- en Jeugdrecht, 2020/20......................................................................................................................118
Het minderjarige slachtoffer........................................................................................................................119
Vernieuwingen van het jeugdstrafrecht......................................................................................................120
Y.N. van den Brink en E.M. Mijnarends, ‘General Comment No. 24 – nieuw elan voor het jeugdstrafrecht?’,
Boom Strafblad 2020-1....................................................................................................................................121
Reflectie op het Nederlandse jeugdstrafrecht............................................................................................122
A. Pivaty, ‘Kinderen en buitengerechtelijke afdoeningen in het strafrecht’, Tijdschrift voor Familie- en
Jeugdrecht, 2021/53........................................................................................................................................125
Het systeem van buitengerechtelijke afdoening in strafzaken tegen kinderen..........................................125
De kwetsbaarheidstheorie...........................................................................................................................126
Inzichten uit empirisch onderzoek..............................................................................................................126
Conclusie......................................................................................................................................................127
I. Weijers & J. uit Beijerse, ‘Een eeuw jeugdstrafrechter’, NJB 2022/747........................................................128
De bescherming van het verwaarloosde kind.............................................................................................128
Een eeuw jeugdstrafrechter in Nederland..................................................................................................129
In het Europees perspectief.........................................................................................................................130
Tot slot.........................................................................................................................................................131
Jurisprudentie...................................................................................................................................................133
Videocollege 6: het materiële jeugdstrafrecht.................................................................................................138
De strafrechtelijke ondergrens....................................................................................................................139
De flexibele bovengrens..............................................................................................................................140
De jurisprudentie.........................................................................................................................................141
Het Nederlandse adolescentenstrafrecht in internationaal perspectief....................................................143
Jeugdsanctierecht........................................................................................................................................144
M.R. Bruning, Y.N. van den Brink en E.C.C. Punselie, Jeugdrecht en jeugdhulp, 9e herziene druk, Den Haag:
SDU 2020, hoofdstuk 10...................................................................................................................................147
