COVA P4
VOORLICHTINGSGESPREK/SLECHTNIEUWSGESPREK
SLECHTNIEUWSGESPREK
Geen social talk/dossier (je kent elkaar al)
Evt. wel functie/duur (15 min.) + nieuwe afspraak maken als het nodig is
1. Direct brengen van het slechte nieuws
- Duidelijk en concreet zijn
- Korte toelichting of motivatie
- Begrip uitstralen voor situatie van cliënt
2. Frustratie reductie
- Cliënt volgen in zijn reacties! Ruimte maken voor stoom afblazen en verwerking
- Luisteren en gevoelens reflecteren
3. Probleemaanpak
- Alleen als cliënt eraan toe is!
- Hoe nu verder
Fase 1: het slechte nieuws vertellen
Bij een slechtnieuwsgesprek begin je het gesprek meteen met dat je slecht nieuws hebt voor diegene en je draait
nergens omheen. Daarna vertel je meteen wat het slechte nieuws is.
“Ik heb slecht nieuws voor je…” Niet zeggen: “Ik heb een beetje slecht nieuws voor je…”
Vertelt het slechte nieuws meteen na de begroeting
Gebruikt geen vermijdingstechnieken of onterechte geruststellingen
Fase 2: emotie reductie
Je geeft ruimte voor de emotie van de persoon, je geeft gevoelsreflecties en gaat daarop in. Je moet goed kijken en
luisteren om adequaat te reageren in deze situatie. Neem de tijd, reflecteer goed op de gevoelens van de zorgvrager.
De zorgvrager geeft meestal zelf wel aan of het gesprek voortgezet kan worden. Soms is het beter om niet te veel
meer te willen in dit gesprek.
Geeft de cliënt de ruimte om zijn emoties te uiten (tonen van betrokkenheid, luisteren, stiltes; wordt niet gespannen of
druk als het even stil is)
Voorbeelden gevoelsreflecties:
- “Je vindt het oneerlijk dat dit jou overkomt”
- “Het maakt je zo te zien erg boos”
- “Je vindt de beslissing onredelijk”
- “Dit nieuws valt je behoorlijk tegen”
- “Ik zie dat…”
- “Ik begrijp dat…”
- “Verschrikkelijk/heel vervelend/onverwachts”
Geeft gevoelsreflecties
Als de patiënt gaat huilen blijf je even stil. “Ik zie dat u er erg overstuur/verdrietig van bent.”
Fase 3:
Als er voldoende ruimte is geboden voor emotiereductie kan er extra informatie worden gegeven. Zeker als de
zorgvrager nog vragen wil stellen. Houd de informatie kort, want bij elk stukje informatie kan de emotie weer snel
oplaaien. Dit is een fase van het verwerkingsproces, maar emoties staan het opnemen van informatie in de weg.
Probeer daarom goed te observeren, adequaat in te springen en aan te sluiten bij de zorgvrager. Ga niet in discussie.
Kom in deze fase nog niet met adviezen.
Geeft zn. Aanvullende informatie
Fase 4:
Het is een soort voorlichtingsgesprek. Het slechte nieuws is niet meer de kern van het gesprek. Het gaat erbij de
zorgvrager om te kijken naar de toekomst. Een goede samenvatting van wat er besproken is en welke afspraken
gemaakt zijn is een goede afsluiting van deze fase.
Brengt probleemoplossing ter sprake als en wanneer de cliënt er aan toe is (afhankelijk van de ernst van de situatie
deze fase uitstellen en nieuwe afspraak maken)
VOORLICHTINGSGESPREK/SLECHTNIEUWSGESPREK
SLECHTNIEUWSGESPREK
Geen social talk/dossier (je kent elkaar al)
Evt. wel functie/duur (15 min.) + nieuwe afspraak maken als het nodig is
1. Direct brengen van het slechte nieuws
- Duidelijk en concreet zijn
- Korte toelichting of motivatie
- Begrip uitstralen voor situatie van cliënt
2. Frustratie reductie
- Cliënt volgen in zijn reacties! Ruimte maken voor stoom afblazen en verwerking
- Luisteren en gevoelens reflecteren
3. Probleemaanpak
- Alleen als cliënt eraan toe is!
- Hoe nu verder
Fase 1: het slechte nieuws vertellen
Bij een slechtnieuwsgesprek begin je het gesprek meteen met dat je slecht nieuws hebt voor diegene en je draait
nergens omheen. Daarna vertel je meteen wat het slechte nieuws is.
“Ik heb slecht nieuws voor je…” Niet zeggen: “Ik heb een beetje slecht nieuws voor je…”
Vertelt het slechte nieuws meteen na de begroeting
Gebruikt geen vermijdingstechnieken of onterechte geruststellingen
Fase 2: emotie reductie
Je geeft ruimte voor de emotie van de persoon, je geeft gevoelsreflecties en gaat daarop in. Je moet goed kijken en
luisteren om adequaat te reageren in deze situatie. Neem de tijd, reflecteer goed op de gevoelens van de zorgvrager.
De zorgvrager geeft meestal zelf wel aan of het gesprek voortgezet kan worden. Soms is het beter om niet te veel
meer te willen in dit gesprek.
Geeft de cliënt de ruimte om zijn emoties te uiten (tonen van betrokkenheid, luisteren, stiltes; wordt niet gespannen of
druk als het even stil is)
Voorbeelden gevoelsreflecties:
- “Je vindt het oneerlijk dat dit jou overkomt”
- “Het maakt je zo te zien erg boos”
- “Je vindt de beslissing onredelijk”
- “Dit nieuws valt je behoorlijk tegen”
- “Ik zie dat…”
- “Ik begrijp dat…”
- “Verschrikkelijk/heel vervelend/onverwachts”
Geeft gevoelsreflecties
Als de patiënt gaat huilen blijf je even stil. “Ik zie dat u er erg overstuur/verdrietig van bent.”
Fase 3:
Als er voldoende ruimte is geboden voor emotiereductie kan er extra informatie worden gegeven. Zeker als de
zorgvrager nog vragen wil stellen. Houd de informatie kort, want bij elk stukje informatie kan de emotie weer snel
oplaaien. Dit is een fase van het verwerkingsproces, maar emoties staan het opnemen van informatie in de weg.
Probeer daarom goed te observeren, adequaat in te springen en aan te sluiten bij de zorgvrager. Ga niet in discussie.
Kom in deze fase nog niet met adviezen.
Geeft zn. Aanvullende informatie
Fase 4:
Het is een soort voorlichtingsgesprek. Het slechte nieuws is niet meer de kern van het gesprek. Het gaat erbij de
zorgvrager om te kijken naar de toekomst. Een goede samenvatting van wat er besproken is en welke afspraken
gemaakt zijn is een goede afsluiting van deze fase.
Brengt probleemoplossing ter sprake als en wanneer de cliënt er aan toe is (afhankelijk van de ernst van de situatie
deze fase uitstellen en nieuwe afspraak maken)
