TBO
Bewegingsonderwijs en vakaanduidingen – de namen voor gym
1. Bewegingsonderwijs
- Doelstelling: beter leren bewegen, eigen leerproces, onderwijs in bewegen,
meerwaarde van met elkaar leren bewegen onderkennen.
- Methode: Beweegprobleem oplossen
2. Sport
- Doelstelling: technieken, tactieken van de wedstrijdsport
- Methode: eindvormen, oefeningen
3. Lichamelijke opvoeding
- Doelstelling: Algemene ontwikkeling, persoonsvorming, samenwerking,
doorzettingsvermogen, moed, normen en waarden
- Methode: Door het te doen
4. Lichamelijke oefening
- Doelstelling: Verbeteren van de conditie, uithoudingsvermogen, spieropbouw,
kracht, lenigheid.
- Methode: Fitness, makkelijk herhaalbare oefeningen.
,Les 2
Aanduiding bewegingsonderwijs “ Negatief”
Wijsgierige antropologie = Filosofische leer van de mens
- Principiële afwijzing van de aanduiding lichamelijke opvoeding
o Mens=lichaam en ziel. Dit kan niet los staan van elkaar. Dit heet wijsgerige
antropologische dualisme
- Lichamelijke opvoeding is wijsgerig antropologisch niet houdbaar. (berust op een
filosofisch onhoudbaar dualistisch mensbeeld: scheiding van lichaam en ziel.
Aanduiding bewegingsonderwijs “positief”
- Kijk wat er gebeurt in een gymnastiekles?
o Je geeft les/onderwijs in het bewegen
- Onderwijs in bewegen > bewegingsonderwijs
Als kinderen naar sport gaan word je op niveau ingedeeld. Bij bewegingsonderwijs wordt dit
niet gedaan. We zeggen bij het bewegingsonderwijs dat iedereen moet leren beter
bewegen, ieder op zijn eigen niveau.
De mens en de wereld zijn twee aparte dingen. De wereld kun je zien als omgeving.
Op basis van de waarneming van de omgeving maak jij als mens je keuze.
De omgeving kan je uitdagen tot een bepaald beweeggedrag.
Als lesgever moet je en manipulator worden van je omgeving.
Vermaatschappelijking van het bewegingsonderwijs
Eerst werd het vak gekenmerkt door ‘splendid isolation’ (Crum)
- Splendid isolation = schitterende afzondering
o Of ook genoemd: Pedagogische vrijplaats
Dit komt doordat vroeger ons vak heel veel zelf mocht bepalen.
Nu zien we vaak aanspraken/claims op het bewegingsonderwijs vanuit maatschappelijke
instanties en organisaties = “vermaatschappelijking” van het bewegingsonderwijs.
, ;
Van mogelijke neveneffecten naar directe doelen
- Verwachtingen van buiten het bewegingsonderwijs over positieve bijdragen van
bewegingsonderwijs aan (bv):
o Sportdeelname
o Sociale cohesie
o Gezondheid
o Waarden en Normen
- Let altijd op de haalbaarheid van de activiteit
- Noodzaak tot afgrenzen van taken en verantwoordelijkheden (organisaties etc.)
Wie komt er nu echt op voor het kind?
Is bewegen een middel om iets anders te bereiken?
- Instrumentele vak opvatting
o Bewegen is goed voor…
Claims
- Is bewegen een doel op zichzelf?
o Het gaat over beter leren bewegen.
Het beter leren oplossen van beweegproblemen
Spagaat van het vak “bewegingsonderwijs”
- Enerzijds: zelfstandig vak met eigen doelstellingen en plaats in de school
- Anderzijds: Verander de maatschappelijke positie
- Gevolg: spagaat van het vak
- Nodig: Heldere positiebepaling van het vak bewegingsonderwijs die kan helpen bij
het verkennen van mogelijkheden en grenzen van bewegingsonderwijs in het
maatschappelijke spanningsveld.
Bewegingsonderwijs en vakaanduidingen – de namen voor gym
1. Bewegingsonderwijs
- Doelstelling: beter leren bewegen, eigen leerproces, onderwijs in bewegen,
meerwaarde van met elkaar leren bewegen onderkennen.
- Methode: Beweegprobleem oplossen
2. Sport
- Doelstelling: technieken, tactieken van de wedstrijdsport
- Methode: eindvormen, oefeningen
3. Lichamelijke opvoeding
- Doelstelling: Algemene ontwikkeling, persoonsvorming, samenwerking,
doorzettingsvermogen, moed, normen en waarden
- Methode: Door het te doen
4. Lichamelijke oefening
- Doelstelling: Verbeteren van de conditie, uithoudingsvermogen, spieropbouw,
kracht, lenigheid.
- Methode: Fitness, makkelijk herhaalbare oefeningen.
,Les 2
Aanduiding bewegingsonderwijs “ Negatief”
Wijsgierige antropologie = Filosofische leer van de mens
- Principiële afwijzing van de aanduiding lichamelijke opvoeding
o Mens=lichaam en ziel. Dit kan niet los staan van elkaar. Dit heet wijsgerige
antropologische dualisme
- Lichamelijke opvoeding is wijsgerig antropologisch niet houdbaar. (berust op een
filosofisch onhoudbaar dualistisch mensbeeld: scheiding van lichaam en ziel.
Aanduiding bewegingsonderwijs “positief”
- Kijk wat er gebeurt in een gymnastiekles?
o Je geeft les/onderwijs in het bewegen
- Onderwijs in bewegen > bewegingsonderwijs
Als kinderen naar sport gaan word je op niveau ingedeeld. Bij bewegingsonderwijs wordt dit
niet gedaan. We zeggen bij het bewegingsonderwijs dat iedereen moet leren beter
bewegen, ieder op zijn eigen niveau.
De mens en de wereld zijn twee aparte dingen. De wereld kun je zien als omgeving.
Op basis van de waarneming van de omgeving maak jij als mens je keuze.
De omgeving kan je uitdagen tot een bepaald beweeggedrag.
Als lesgever moet je en manipulator worden van je omgeving.
Vermaatschappelijking van het bewegingsonderwijs
Eerst werd het vak gekenmerkt door ‘splendid isolation’ (Crum)
- Splendid isolation = schitterende afzondering
o Of ook genoemd: Pedagogische vrijplaats
Dit komt doordat vroeger ons vak heel veel zelf mocht bepalen.
Nu zien we vaak aanspraken/claims op het bewegingsonderwijs vanuit maatschappelijke
instanties en organisaties = “vermaatschappelijking” van het bewegingsonderwijs.
, ;
Van mogelijke neveneffecten naar directe doelen
- Verwachtingen van buiten het bewegingsonderwijs over positieve bijdragen van
bewegingsonderwijs aan (bv):
o Sportdeelname
o Sociale cohesie
o Gezondheid
o Waarden en Normen
- Let altijd op de haalbaarheid van de activiteit
- Noodzaak tot afgrenzen van taken en verantwoordelijkheden (organisaties etc.)
Wie komt er nu echt op voor het kind?
Is bewegen een middel om iets anders te bereiken?
- Instrumentele vak opvatting
o Bewegen is goed voor…
Claims
- Is bewegen een doel op zichzelf?
o Het gaat over beter leren bewegen.
Het beter leren oplossen van beweegproblemen
Spagaat van het vak “bewegingsonderwijs”
- Enerzijds: zelfstandig vak met eigen doelstellingen en plaats in de school
- Anderzijds: Verander de maatschappelijke positie
- Gevolg: spagaat van het vak
- Nodig: Heldere positiebepaling van het vak bewegingsonderwijs die kan helpen bij
het verkennen van mogelijkheden en grenzen van bewegingsonderwijs in het
maatschappelijke spanningsveld.