1.2 |De taak van de sociaal werker
Filosofie: ‘liefde voor wijsheid’
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie onderzoekt
het ‘onbekende’. Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag
van individuen en groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die
ze ondergaan.
Hoe leven wij samen?
Hoe is onze samenleving opgebouwd?
Hoe verandert onze samenleving?
Recht
Recht is een verzamelnaam voor alle regels ie er bestaan. In de regels staat wat
je wel en wat je niet mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets
moet doen. Sommige regels zijn opgeschreven in wetten. Het recht moet ervoor
zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Politicologie
Politicologie wordt gekenmerkt door de interesse voor alle vormen van politiek.
Zoals standpunten van politieke partijen en de politieke voorkeur van
mensen.
Niets blijft zoals het is
De opdracht van de sociaal werker is niet altijd hetzelfde geweest.
Als de samenleving verandert, dan verandert die opdracht ook.
Het is maar hoe je het bekijkt
I. In de loop van de geschiedenis veranderen samenlevingen. Als een
samenleving verandert, dan verandert ook e blik op wat een sociaal
werker ‘moet’ doen. Het doel verandert dus steeds. Dit is een dynamisch
proces.
II. Dat geldt ook voor de opvattingen over wat goede zorg inhoudt ook binnen
een bepaalde tijd verschillen deze opvattingen. Vandaag bespreken we
een aantal visies die van belang zijn in het enken over wat goed sociaal
werk inhoudt.
Enkele opvattingen voer de opdracht van sociaal werk
1. Rehabilitatie als doel.
2. Sociaal collectief als doel.
3. Individueel-reformistisch als doel.
4. Lebensweltorientierung als doel.
5. Mensenrechtprofession als doel.
1. Rehabilitatie als doel
, Rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige)
psychiatrische problemen.
Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun
deelname aan de samenleving.
(Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een cliënt gekeken maar
vooral naar de mogelijkheden.)
2. Sociaal-collectief als doel
De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meest onderdrukte en achtergestelde
groepen.
(Bijvoorbeeld: door groepen te helpen emanciperen of door de
samenleving te veranderen.)
3. Individueel-reformistisch als doel
In deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van
dienstverlening aan de cliënt.
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde.
(Bijvoorbeeld individuele schuldhulpverlening)
4. Lebensweltorientierung als doel
Stelt de leefwereld van de cliënt centraal.
Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan?
Stimuleert de zelfredzaamheid van de cliënt, zodat deze goed kan
functioneren in het leven van alledag.
5. Mensenrechtprofession als doel
Vanuit deze opvatting kunnen drie centrale opdrachten voor het sociaal
werk worden benoemd:
o Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
o Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
o Mensenrechteneducatie en ervoor zorgen dat instanties deze
rechten waarborgen.
Enkele andere hedendaagse ‘maatschappij-opvattingen’
Sociaal-constructivisme
Empowerment
Arbeidsparticipatie (zin van arbeid)
Sociaal-constructivisme (1)
In het sociaal constructivistisch sociaal werk ligt de nadruk op het idee dat
mensen zelf een beeld vormen van de wereld waarin ze leven.
Ieder mens construeert zijn/haar eigen werkelijkheid.
(Dit zul je als sociaal werker ook tegenkomen bij cliënten)
, Sociaal-constructivisme (2)
“Mensen geven zelf betekenis aan hun omgeving”
Empowerment
Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen
greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving.
Arbeidsparticipatie
(Zingeving door arbeid)
Meedoen aan de samenleving is voor iedereen belangrijk.
Meedoen kan op vele manieren, bijvoorbeeld via een reguliere baan.
Maar: niet iedereen kan deelnemen op eigen kracht. Sommigen hebben daarbij
ondersteuning nodig.
Het thema van deze les is:
“De taak van de sociaal werker”
Deze taak (opdracht) van de sociaal werker is internationaal vastgelegd.
In 2014 heet de IFSW (International Federation of Social Workers) de volgende
definitie van het sociaal werk vastgesteld.
Global definition of social work, 2014
Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische discipline die
sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding
van mensen bevordert.
Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal
werk.
Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen,
mensenwetenschappen en inheemse en lokale vormen van kennis, engageert
sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen en problemen aan te
pakken en welzijn te bevorderen.
1.3 | De taak van de sociaal werker vroeger en nu
Centrale waarde sociaal werk
Bevorderen menselijke waardigheid
De sociaal werker respecteert, erkent en bevordert de menselijke waardigheid
van de unieke persoon. Het beroepsmatig behandelen van de sociaal werker is
erop gericht de burger/cliënt binnen zijn sociaal culturele context, en in
wisselwerking met zijn omgeving tot zijn recht te laten komen.
Sociaal werk in de middeleeuwen
Laat de mensen niet doodgaan. (Caritas, de zeven werken van barmhartigheid)
De zeven werken van barmhartigheid zijn:
1) De hongerige spijzen.
2) De dorstige laven.
3) De naakten kleden.
Filosofie: ‘liefde voor wijsheid’
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie onderzoekt
het ‘onbekende’. Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag
van individuen en groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die
ze ondergaan.
Hoe leven wij samen?
Hoe is onze samenleving opgebouwd?
Hoe verandert onze samenleving?
Recht
Recht is een verzamelnaam voor alle regels ie er bestaan. In de regels staat wat
je wel en wat je niet mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets
moet doen. Sommige regels zijn opgeschreven in wetten. Het recht moet ervoor
zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Politicologie
Politicologie wordt gekenmerkt door de interesse voor alle vormen van politiek.
Zoals standpunten van politieke partijen en de politieke voorkeur van
mensen.
Niets blijft zoals het is
De opdracht van de sociaal werker is niet altijd hetzelfde geweest.
Als de samenleving verandert, dan verandert die opdracht ook.
Het is maar hoe je het bekijkt
I. In de loop van de geschiedenis veranderen samenlevingen. Als een
samenleving verandert, dan verandert ook e blik op wat een sociaal
werker ‘moet’ doen. Het doel verandert dus steeds. Dit is een dynamisch
proces.
II. Dat geldt ook voor de opvattingen over wat goede zorg inhoudt ook binnen
een bepaalde tijd verschillen deze opvattingen. Vandaag bespreken we
een aantal visies die van belang zijn in het enken over wat goed sociaal
werk inhoudt.
Enkele opvattingen voer de opdracht van sociaal werk
1. Rehabilitatie als doel.
2. Sociaal collectief als doel.
3. Individueel-reformistisch als doel.
4. Lebensweltorientierung als doel.
5. Mensenrechtprofession als doel.
1. Rehabilitatie als doel
, Rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige)
psychiatrische problemen.
Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun
deelname aan de samenleving.
(Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een cliënt gekeken maar
vooral naar de mogelijkheden.)
2. Sociaal-collectief als doel
De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meest onderdrukte en achtergestelde
groepen.
(Bijvoorbeeld: door groepen te helpen emanciperen of door de
samenleving te veranderen.)
3. Individueel-reformistisch als doel
In deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van
dienstverlening aan de cliënt.
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde.
(Bijvoorbeeld individuele schuldhulpverlening)
4. Lebensweltorientierung als doel
Stelt de leefwereld van de cliënt centraal.
Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan?
Stimuleert de zelfredzaamheid van de cliënt, zodat deze goed kan
functioneren in het leven van alledag.
5. Mensenrechtprofession als doel
Vanuit deze opvatting kunnen drie centrale opdrachten voor het sociaal
werk worden benoemd:
o Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
o Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
o Mensenrechteneducatie en ervoor zorgen dat instanties deze
rechten waarborgen.
Enkele andere hedendaagse ‘maatschappij-opvattingen’
Sociaal-constructivisme
Empowerment
Arbeidsparticipatie (zin van arbeid)
Sociaal-constructivisme (1)
In het sociaal constructivistisch sociaal werk ligt de nadruk op het idee dat
mensen zelf een beeld vormen van de wereld waarin ze leven.
Ieder mens construeert zijn/haar eigen werkelijkheid.
(Dit zul je als sociaal werker ook tegenkomen bij cliënten)
, Sociaal-constructivisme (2)
“Mensen geven zelf betekenis aan hun omgeving”
Empowerment
Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen
greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving.
Arbeidsparticipatie
(Zingeving door arbeid)
Meedoen aan de samenleving is voor iedereen belangrijk.
Meedoen kan op vele manieren, bijvoorbeeld via een reguliere baan.
Maar: niet iedereen kan deelnemen op eigen kracht. Sommigen hebben daarbij
ondersteuning nodig.
Het thema van deze les is:
“De taak van de sociaal werker”
Deze taak (opdracht) van de sociaal werker is internationaal vastgelegd.
In 2014 heet de IFSW (International Federation of Social Workers) de volgende
definitie van het sociaal werk vastgesteld.
Global definition of social work, 2014
Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische discipline die
sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding
van mensen bevordert.
Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal
werk.
Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen,
mensenwetenschappen en inheemse en lokale vormen van kennis, engageert
sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen en problemen aan te
pakken en welzijn te bevorderen.
1.3 | De taak van de sociaal werker vroeger en nu
Centrale waarde sociaal werk
Bevorderen menselijke waardigheid
De sociaal werker respecteert, erkent en bevordert de menselijke waardigheid
van de unieke persoon. Het beroepsmatig behandelen van de sociaal werker is
erop gericht de burger/cliënt binnen zijn sociaal culturele context, en in
wisselwerking met zijn omgeving tot zijn recht te laten komen.
Sociaal werk in de middeleeuwen
Laat de mensen niet doodgaan. (Caritas, de zeven werken van barmhartigheid)
De zeven werken van barmhartigheid zijn:
1) De hongerige spijzen.
2) De dorstige laven.
3) De naakten kleden.
