Samenvatting Sociologie voor sociaal werk - Pedagogiek II

Samenvatting sociologie voor sociaal werk

Hoofdstuk 4

4.1

Cultuur is belangrijk-> het heeft effect op ons gedrag. Cultuur bepaalt wat we doen in bepaalde
situaties.

 Verschillende culturen monden uit in ander gedrag, andere keuzes op alle gebieden-> je
hebt je eigen smaak of stijl, er zit een mate van ‘richting’ in de keuzes die je maakt

Er zijn overeenkomsten in leefstijlen-> kleding, muziek, opleiding, naam

Mensen maken keuzes op basis van cultuur-> mensen maken tot op zekere hoogte
overeenkomstige keuzes wanneer ze opgegroeid zijn in soortgelijke omstandigheden

 Spontaan gaan we ervanuit dat iemands smaak iets zegt over die persoon (klassieke
muziek moet je bijv. leren waarderen, in tegenstelling tot popmuziek)
 Op basis van economische middelen behoren mensen tot een bepaalde klasse-> zichtbaar
in consumptiepatronen

Consipicuous consumption= doelbewust consumeren om hun status te etaleren. Luxeproducten
kopen en daarmee laten zien dat hij of zij niet gebonden is door materiële schaarste.

Conspicuous leisure= wie zich kan toeleggen op hobbt’s die inspanning en training vergen, laat
daarmee zien niet de hele tijd productief bezig te hoeven zijn.

Interesse in ‘moeilijkere’ vormen van kunst en cultuur-> laten op zekere hoogte statussymbool
vervullen, een musuem- of concertbezoek laat zien dat je hebt geleerd daarvan te genieten.

 Mensen zijn erg bewust bezig met hun consumptie en hoe die overkomt

Veel van onze keuzes maken we uit gewoonte-> we vinden gewoon leuk wat we leuk vinden->
Pierre Bourdieu spreekt niet over leefstijl maar over een ‘habitus’.

 We leren uit onze omgeving hoe we ons sociaal moeten gedragen (socialisatieprocessen)->
een belangrijk deel hiervan is het verwerven van waarden-> we moeten leren wat we
moeten waarderen en wat we belangrijk moeten vinden

Onze habitus maakt hoe we nar de wereld kijken-> dit leidt tot neiging van bepaalde keuzes in
bepaalde situaties

 Wat je op een eerder moment hebt geleerd, zal een effect hebben op hoe waarschijnlijk
het is dat je in een bepaalde situatie terechtkomt en hoe je daarnaar zult kijken

Situaties waarin je je thuis voelt-> ga je belangrijker vinden en ook opzoeken-> zo vorm je een
smaak

 Op basis van de habitus die je ontwikkeld hebt begeef je je vaker in situaties waar je
mensen met overeenkomstige voorkeuren tegenkomt-> mensen die jouw voorkeuren
bevestigen

De habitus maakt mensen herkenbaar voor elkaar-> het zorgt ervoor dat ze betekenisvolle
signalen uitzenden en die ook kunnen ontcijferen bij anderen-> hierdoor kunnen ze kijken met wie
ze een band mee kunnen sluiten en wie te verschillend is om een vriendschap mee te sluiten

Smaken fungeren als vlaggen en hekken;

, Vlaggen= ze maken duidelijk wie je bent en waar je voor staat

Hekken= daardoor wordt het verschil benadrukt met mensen die zogezegd te veel van je
verschillen

Klasse habitus= een symbool van iemands sociale klasse

 Mensen nemen kenmerken over van hun ouders, maar de omstandigheden waarin iemand
opgroeit zijn ook bepalend voor diens opleiding en uiteindelijke professionele positie
 De habitus zegt veel over de sociale klasse waarin iemand zich bevindt

Mensen ontwikkelen uiteenlopende smaken-> dit komt door ervaringen en je sociale milieu

 Op basis van je habitus ben je vaker in situaties waar je mensen tegenkomt met
overeenkomstige voorkeuren
 De groep die het voor het zeggen heeft (staatsklassen)-> leggen de klemtonen.
Bijvoorbeeld financiële steun voor musea, op school over moderne en klassieke muziek
maar niet over gabbermuziek-> deze klassen hebben geleerd dat die bepaalde dingen
belangrijk zijn

Gevolgen:

- Door in onderwijs aandacht te besteden aan bepaalde smaken of neigingen-> wordt er
duidelijk wie wat uit huis heeft meegekregen-> statussymbolen
- Sommigen krijgen het op school moeilijker-> dingen zijn nieuw, dus school is een minder
natuurlijke omgeving als je bepaalde dingen vanuit huis niet hebt meegekregen
- Minder makkelijk diploma hierdoor-> diploma bepaalt welke baan

Sociale reproductie= sociale posities worden van generatie op generatie doorgegeven

 Door sociale reproductie gaan we bepaalde statussymbolen begrijpen, bijv. waarom
mensen makkelijk een goede baan kunnen vinden of dat ze moeilijk uit armoede kunnen
ontsnappen

Statussymbolen kunnen evolueren= te veel mensen gaan een gerespecteerde smaak nabootsen,
dan verliest het zijn symboolfunctie (bijv. bij dure merken. Daar kan je nu makkelijker voor sparen
dan vroeger)

Vroeger-> onderscheid tussen hoge cultuur (klassieke kunst) en lage of populaire cultuur
(commerciële producten)

Tegenwoordig-> onderscheid wordt nog wel gemaakt maar leefstijlen zijn veel minder dwingend

Cosmopolitisme= een houding van openheid ten opzichte van zoveel mogelijk verschillende
indrukken

Door social media-> opzichtige consumptie is alleen maar opzichtige geworden

Innovatie= wanneer het binnen de normen niet mogelijk is, gaan sommige jongeren de normen
overtreden en opzichtige consumptie mogelijk maken

Meritocratie= maatschappelijk succes (hoe rijk je wordt of hoeveel aanzien je verwerft) vooral
afhangt van je eigen verdienste en dus niet van wie je ouders zijn