Muziekmeester samenvatting

2.6.1 Repertoire

 Bij de repertoirekeuze moet je rekening houden met
o Sluit het lied aan bij de belevingswereld?
o Sluit het lied aan bij de mogelijkheden?
o Heeft het lied voldoende gebruiksmogelijkheden?
o Zijn er hulpmiddelen beschikbaar?
o Vind je het lied zelf leuk?

2.6.2 Karaoke

 Van veel liedjes zijn ook karaokeversies beschikbaar
 Timing en zuiverheid is belangrijk
 Leer het lied aan zonder begeleiding
 Door met de kinderen naar de opname met zang te luisteren geef je hen een idee van het karakter van de
begeleiding
 Laat de kinderen gericht luisteren: Luisteropdrachten
 De kinderen zingen als beloning het lied karaoke mee

2.7 Een nieuw lied aanleren

 In drie fases
o Introductie: Maak de kinderen nieuwsgierig
o Aanleren: In een vrij korte periode waarin je intensief werkt (max 10 minuten)
 Een aantal keer het lied laten horen + voorzingen
 Tekstvragen stellen
 Luistervragen en luisteropdrachten geven
 Zing het lied in zijn geheel voor
 Geleidelijk nemen de kinderen het lied over
Wisselmomenten
 Herhalingen in het lied geef je als eerste weg
o Afsluiten
 Voer een gesprek over de kwaliteit van het zingen
 Zing het lied nog eens
 Zing het lied in wisselzang
 Beeld het lied uit
 Eenvoudige liedbegeleiding

2.8 Gebruik van het digibord

 Liedjes kunnen met noten heel eenvoudig worden gepresenteerd
 Je kunt het digibord gebruiken om het lied op een afwisselende, interessante manier te presenteren

2.9 Canons zingen

 Meerstemmigheid laten ervaren
 Complexe vorm van meerstemmigheid
 Zingen en luisteren tegelijk
 Jonge kinderen kunnen dit nog niet

2.9.1 Canon aanleren

 Wordt als lied aangeleerd, herhaal regelmatig zodat de kinderen het echt goed kennen

2.9.2 Voorbereidende oefeningen

 Eerst als spreekcanon

,  Ritmisch en klappend
 Inzetten na elkaar
 Melodisch ostinaat : één zin uit de canon wordt voortdurend herhaald
 Zing met twee partijen
 Oefen het gelijktijdig afsluiten

2.9.3 Een canon leiden

 Deel de groepen in
 Spreek duidelijk af welke groep wat zingt en hoevaak herhaalt wordt

2.10 Doorlopende leerlijn

 De ontwikkeling van eenvoudige tot complexere liedjes
 De omvang wordt beschreven
 De liedjes zijn afkomstig uit een breed liedrepertoire
 De liedjes worden ritmisch en melodisch steeds moeilijker
 Liedjes worden langer
 Meer aandacht voor articulatie, dynamische verschillen, zuiverheid en voordracht

2.11 Achtergronden bij zingen

 Je kunt een stem vergelijken met een instrument. Er is een klankbron (de stembanden) die in trillen worden
gebracht (door de adem). De klank wordt beïnvloed door de klankkast (de diverse holtes in je hoofd en je
borstkas).

2.11.1 Ademhaling

 Ademhalen doe je met je longen, maar je longen zijn heel passief
o Het middenrif
o Tussenribspieren
o Allerlei spieren aan de bovenkant van je borstkas via je nek en hals
 borstademhaling
 buikademhaling
 ademhalingstechniek
o houding
o de juiste ademhaling in het lied: De juiste plaats om adem te halen in een lied is aan het eind van
een frase

2.11.3 Resonantie

 de stembanden produceren een klank die in je hoofd en borstkas wordt versterkt en gekleurd  Resonantie

2.11.4 Articulatie

 articuleren is de manier waarop spraakklanken worden gevormd. Dat doe je met behulp van je tong,
onderkaak, lippen, tanden, zachte gehemelte en je wangen.

2.11.5 Stemgebruik

 het stemgebruik is het resultaat van de ademhaling, stembanden, articulatie en resonantie

H3 Luisteren

3.3 Het belang van luisteren voor de muzikale ontwikkeling

 Luisteren als culturele activiteit
o Luisteren naar muziek is een belangrijke culturele activiteit voor mensen

, o Bij het zingen spelen dynamische verschillen niet zo’n belangrijke rol, klankkleurverschillen zijn
beperkt en samenklanken (akkoorden) zijn bij het eenstemmig zingen nauwelijks aan de orde.
 Luisteren, niet alleen horen
o Op school willen we kinderen leren om gericht te luisteren in tegenstelling tot het ongericht horen.
o Daarbij ontwikkelen ze hun auditieve onderscheidingsvermogen en hun muzikale geheugen
 Open staan voor diverse soorten muziek
o Met gerichte luisterdidactiek leer je kinderen de muziek eerst te ervaren en pas daarna een mening
te vormen.
 Muzikaal gehoor en muzikaal geheugen ontwikkelen
o Hoe meer muziek ze beluisteren, hoe beter ze de muziektaal begrijpen
o ook het muzikaal geheugen moet ontwikkeld worden
o het muzikaal geheugen kan betrekking hebben op de verschillende klankeigenschappen, op de vorm
en op de betekenis van de muziek

3.4 Van globaal horen naar gericht luisteren

 De zeven aspecten als fasen in een les (maar ook leeftijdfasen)
1. Kinderen moeten bereid zijn om stil te zijn
2. Kinderen moeten bereid zijn om naar iets of iemand te luisteren
3. Kinderen moeten bereid zijn om gericht te luisteren
4. Kinderen moeten het vermogen hebben om structuren te onderscheiden
5. Kinderen moeten bereid zijn om ook andere dan de eigen muziek te waarderen
6. Kinderen moeten bereid zijn om een te snelle en onkritische afwijzing van muziek in twijfel te trekken.
7. Kinderen moeten bereid zijn het vermogen te ontwikkelen om na te denken over de maatschappelijke
en economische voorwaarden van muziek en deze kritisch te willen analyseren

3.5 Inspelen op de muzikale leefwereld van kinderen

 Bij elke context kan een andere muzieksoort horen

3.5.1 Belevingswereld en luisterrepertoire

 Het aansluiten bij de belevingswereld van kinderen is een voorwaarde voor de effectiviteit van het onderwijs
 De aansluiting bij de belevingswereld moet in elk geval tot stand komen bij de werkvormen (didactiek) die je
bij muziek beluisteren gebruikt.
 Het luisterrepertoire op de basisschool is divers van samenstelling: het bestaat uit oude en nieuwe muziek,
afkomstig uit diverse culturen. De muziek krijgt voor de kinderen betekenis door de toegepaste werkvormen
en is gericht op hun muzikale en culturele/kunstzinnige ontwikkeling.
 Dit standpunt is:
o Richtinggevend voor het totale aanbod
o Verbonden met de didactiek
o Gericht op de muzikale en culturele/kunstzinnige ontwikkeling van kinderen

3.6 Met jonge kinderen luisteren naar muziek

 Alle kinderen moeten leren om actief te luisteren
 Om hun auditieve onderscheidingsvermogen verder te ontwikkelen is het stimuleren van een actieve en
gerichte luisterhouding tijdens deze activiteiten van groot belang.
 Kinderen reageren snel met bewegingen op muziek

3.7 Kinderen leren luisteren naar muziek

3.7.1 De inhoud: muziek uitkiezen

 Stel jezelf de volgende vragen bij muziek kiezen
o Past de muziek bij dat wat de kinderen moeten leren?