WG Europees Belastingrecht Week 1 (Breuer)
Literatuur:
● Terra/Wattel, European Tax Law, (7th student edition), Fed Fiscale Studieserie
deel 29, 2018:
o Chapter 2 (blz. 9 t/m 22),
o Chapter 3, par. 3.4 t/m par. 3.5.4.5 (blz. 66 t/m 90),
o Chapter 4 (blz. 91 t/m 102).
Jurisprudentie:
● HvJ EU, 6 oktober 1982, CILFIT (C-283/81);
● HvJ EU, 30 september 2003, Köbler (C-224/01);
● HvJ EU, 13 januari 2004, Kühne & Heitz (C-453/00);
● HvJ EU, 26 februari 2013, Akerberg Fransson (C-617/10);
● HvJ EU, 8 maart 2017, Euro Park (C-14/16);
● HvJ EU, 16 mei 2017, Berlioz (C-682/150);
● HvJ EU, 12 September 2017, Austria v Germany (C-648/15);
● HvJ EU, 4 oktober 2018, Commissie/Frankrijk (C-416/17).
Onderwerpen:
● Primair/secundair Unierecht en belastingrecht;
● Algemene Unierechtelijke beginselen;
● EU Handvest.
Opgaven:
Vraag 1
Lees de overwegingen 18 t/m 26 van het arrest Euro Park (C-14/16) over de
verhouding tussen het primaire en het secundaire Unierecht.
a. Leg in je eigen woorden uit waarom het HvJ EU in deze zaak tot de conclusie is
gekomen dat de Franse wetgeving in deze zaak getoetst mocht worden aan de
verkeersvrijheden.
Het HvJ is tot de conclusie gekomen dat de Franse wetgeving in deze zaak
getoetst mocht worden aan de verkeersvrijheden aangezien het ging om een
richtlijn die niet beoogde een uitputtende harmonisatie tot stand te brengen.
Dientengevolge komt het HvJ tot de conclusie dat in onderhavige geval de
wetgeving getoetst kan worden aan de verkeersvrijheden.
Indien een richtlijn uitputtend is geregeld dan kan het nationale recht louter aan de
richtlijn worden getoetst. Indien in die situatie een prejudiciële vraag aan het HvJ
wordt gesteld, zal het Hof toetsen of de maatregel en de aanslag in strijd zijn met
de richtlijn. Hierbij zal niet worden gekeken of deze in strijd zijn met de
verkeersvrijheden. Conclusie: indien uitputtend wordt geregeld kan het nationale
recht slechts alleen de richtlijn worden getoetst. Dit komt voornamelijk voor bij
indirect belastingen, aangezien deze grotendeels geharmoniseerd zijn.
1
, Directe direct belastingen worden over het algemeen beheerst door het primaire
unierecht, niet geharmoniseerd, indien grensoverschrijdend van toepassing.1
Indien de nationale wetgeving alleen aan de richtlijn kan worden getoetst, kan
men zich afvragen of dit omzeild kan worden door niet de nationale wetgeving,
maar de richtlijn aan primair unierecht te toetsen. HvJ heeft hier nog geen
duidelijk over geschept of dit mogelijk is.
Europark: ging dat er een concrete specifieke bepaling van de
moederdochterrichtlijn artikel 11 getoetst werd. Lidstaten hebben de mogelijkheid
de moederdochterrichtljin niet toe te passen als er sprake is van misbruik.
Lidstaten mochten zelf in te vullen wat zakelijke overwegingen zijn. HvJ zegt dat
er dus geen uitputtende harmonisatie is, er is iets over gelaten aan de discretie van
de lidstaten. Als er geen uitputtende harmonisatie is, dan mag er wel getoetst
worden aan de vrijheden. Geen harmonisatie hier, dus je mag nationale maatregel
toetsen aan vrijheden. Als er wel uitputtende harmonisatie is, dan kun je nationale
maatregel niet meer toetsen tegen de vrijheden, maar toets je aan de richtlijn.
b. Geef gemotiveerd aan of het nieuwe – op de ATAD gebaseerde – art. 15b Wet
Vpb getoetst mag worden aan de verkeersvrijheden.
De ATAD moet worden geïmplementeerd in de nationale wetgeving (richtlijn).
De vraag of artikel 15b Vpb aan de verkeersvrijheden mag worden getoetst hangt
af of de ATAD uitputtend is geregeld.2
Uit verslag-implementatiewetsvoorstel-ATAD-1 (35030) blijkt dat de lidstaten
ten minste de minimumstandaarden dienen te implementeren. De EU-lidstaten
hebben de vrijheid om strengere wetgeving te implementeren, zolang daarmee
niet in strijd wordt gehandeld met het (primaire) EU-recht.
Hieruit volgt onzes inziens dat het gaat om een niet-uitputtende richtlijn,
waardoor toetsing aan het primaire unierecht mogelijk is.
Twee smaken. Je mag beide kanten op argumenteren. Is er een tussenoplossing
denkbaar? In Europark wordt heel concrete bepaling van concrete richtlijn
getoetst. Je zou kunnen zeggen dat als je een bepaling toetst waarin een
keuzevrijheid was, dat je dan kan zeggen dat op dat specifieke punt onvoldoende
harmonisatie was. De maatregel moet je rechtstreeks kunnen toetsen aan de
vrijheden. Als je niet mag afwijken, dan zou je kunnen stellen dat er sprake is van
uitputtende harmonisatie en zou je niet mogen toetsen aan vrijheden maar alleen
maar aan de richtlijn. Een splitsing van toetsing binnen de bepaling.
1 Terra/Wattel, European Tax Law, volume 1 paragraaf 3.2.1.1.
2 Terra/Wattel, European Tax Law, volume 1 paragraaf 12.1
2
Literatuur:
● Terra/Wattel, European Tax Law, (7th student edition), Fed Fiscale Studieserie
deel 29, 2018:
o Chapter 2 (blz. 9 t/m 22),
o Chapter 3, par. 3.4 t/m par. 3.5.4.5 (blz. 66 t/m 90),
o Chapter 4 (blz. 91 t/m 102).
Jurisprudentie:
● HvJ EU, 6 oktober 1982, CILFIT (C-283/81);
● HvJ EU, 30 september 2003, Köbler (C-224/01);
● HvJ EU, 13 januari 2004, Kühne & Heitz (C-453/00);
● HvJ EU, 26 februari 2013, Akerberg Fransson (C-617/10);
● HvJ EU, 8 maart 2017, Euro Park (C-14/16);
● HvJ EU, 16 mei 2017, Berlioz (C-682/150);
● HvJ EU, 12 September 2017, Austria v Germany (C-648/15);
● HvJ EU, 4 oktober 2018, Commissie/Frankrijk (C-416/17).
Onderwerpen:
● Primair/secundair Unierecht en belastingrecht;
● Algemene Unierechtelijke beginselen;
● EU Handvest.
Opgaven:
Vraag 1
Lees de overwegingen 18 t/m 26 van het arrest Euro Park (C-14/16) over de
verhouding tussen het primaire en het secundaire Unierecht.
a. Leg in je eigen woorden uit waarom het HvJ EU in deze zaak tot de conclusie is
gekomen dat de Franse wetgeving in deze zaak getoetst mocht worden aan de
verkeersvrijheden.
Het HvJ is tot de conclusie gekomen dat de Franse wetgeving in deze zaak
getoetst mocht worden aan de verkeersvrijheden aangezien het ging om een
richtlijn die niet beoogde een uitputtende harmonisatie tot stand te brengen.
Dientengevolge komt het HvJ tot de conclusie dat in onderhavige geval de
wetgeving getoetst kan worden aan de verkeersvrijheden.
Indien een richtlijn uitputtend is geregeld dan kan het nationale recht louter aan de
richtlijn worden getoetst. Indien in die situatie een prejudiciële vraag aan het HvJ
wordt gesteld, zal het Hof toetsen of de maatregel en de aanslag in strijd zijn met
de richtlijn. Hierbij zal niet worden gekeken of deze in strijd zijn met de
verkeersvrijheden. Conclusie: indien uitputtend wordt geregeld kan het nationale
recht slechts alleen de richtlijn worden getoetst. Dit komt voornamelijk voor bij
indirect belastingen, aangezien deze grotendeels geharmoniseerd zijn.
1
, Directe direct belastingen worden over het algemeen beheerst door het primaire
unierecht, niet geharmoniseerd, indien grensoverschrijdend van toepassing.1
Indien de nationale wetgeving alleen aan de richtlijn kan worden getoetst, kan
men zich afvragen of dit omzeild kan worden door niet de nationale wetgeving,
maar de richtlijn aan primair unierecht te toetsen. HvJ heeft hier nog geen
duidelijk over geschept of dit mogelijk is.
Europark: ging dat er een concrete specifieke bepaling van de
moederdochterrichtlijn artikel 11 getoetst werd. Lidstaten hebben de mogelijkheid
de moederdochterrichtljin niet toe te passen als er sprake is van misbruik.
Lidstaten mochten zelf in te vullen wat zakelijke overwegingen zijn. HvJ zegt dat
er dus geen uitputtende harmonisatie is, er is iets over gelaten aan de discretie van
de lidstaten. Als er geen uitputtende harmonisatie is, dan mag er wel getoetst
worden aan de vrijheden. Geen harmonisatie hier, dus je mag nationale maatregel
toetsen aan vrijheden. Als er wel uitputtende harmonisatie is, dan kun je nationale
maatregel niet meer toetsen tegen de vrijheden, maar toets je aan de richtlijn.
b. Geef gemotiveerd aan of het nieuwe – op de ATAD gebaseerde – art. 15b Wet
Vpb getoetst mag worden aan de verkeersvrijheden.
De ATAD moet worden geïmplementeerd in de nationale wetgeving (richtlijn).
De vraag of artikel 15b Vpb aan de verkeersvrijheden mag worden getoetst hangt
af of de ATAD uitputtend is geregeld.2
Uit verslag-implementatiewetsvoorstel-ATAD-1 (35030) blijkt dat de lidstaten
ten minste de minimumstandaarden dienen te implementeren. De EU-lidstaten
hebben de vrijheid om strengere wetgeving te implementeren, zolang daarmee
niet in strijd wordt gehandeld met het (primaire) EU-recht.
Hieruit volgt onzes inziens dat het gaat om een niet-uitputtende richtlijn,
waardoor toetsing aan het primaire unierecht mogelijk is.
Twee smaken. Je mag beide kanten op argumenteren. Is er een tussenoplossing
denkbaar? In Europark wordt heel concrete bepaling van concrete richtlijn
getoetst. Je zou kunnen zeggen dat als je een bepaling toetst waarin een
keuzevrijheid was, dat je dan kan zeggen dat op dat specifieke punt onvoldoende
harmonisatie was. De maatregel moet je rechtstreeks kunnen toetsen aan de
vrijheden. Als je niet mag afwijken, dan zou je kunnen stellen dat er sprake is van
uitputtende harmonisatie en zou je niet mogen toetsen aan vrijheden maar alleen
maar aan de richtlijn. Een splitsing van toetsing binnen de bepaling.
1 Terra/Wattel, European Tax Law, volume 1 paragraaf 3.2.1.1.
2 Terra/Wattel, European Tax Law, volume 1 paragraaf 12.1
2
