Hoofdstuk 1
P2
Optiek: deie meanieie: waa:opp jie naa: deie wie:kieiiejkeieiede kiejk
E eieiek ies ieien opptiek
Wie eiebbien giezieien dea jie ieien casie vanuie vie:sceieiiiendeie ienvaiseopiekien (opptiekienn kun biekiejkien!
Eikie opptiek (ienvaiseopiekn eieief ieien ieiegien aandeace svieide waa:meieie naa: deie wie:kieiiejkeieiede wop:de
giekiekien.
E: ziejn vieiie opptiekienn zopais:
• iecopnopmeiesceie opptiek (iagie kops ienn eopgie opmezie n meaxiemeaiie wiens n
• ju:iedeiesceie opptiek (wie gieviengn
• ie eiesceie opptiek (meienswaa:deiegie meanieie: van eandeieiienn p:ievie/oppienbaa:/wie:kn
Eikie opptiek eieief bies aans:iece .
Ovie: opptiekien vai nieie ie deiescussieë:ien.
Biennien deie ie eiesceie opptiek ziejn ie: viesieies
Biennien ien vanuie ieien biepaaideie opptiek kunnien ie: vie:sceieiiiendeie s andepun ien ziejn: viesieies.
Biennien sopmemeiegie opptiekien (ien opopk wie iensceappienn ies dea meieie:n biej sopmemeiegien meiendeie:.
Biennien ien vanuie deie ie eiesceie opptiek ziejn ie: nade:ukkieiiejk vie:sceieiiiendeie s andepun ien.
Dienk aan eopie ie: vie:sceieiiiendeie gieopop:deieieide wop:de opvie:: deoppienggieb:uiek ien deie spop: n amebuse mea:kietngn
ieu eanasieien abop: usn gienietsceie meaniepuiatien iieceaamesvie:f:aaieiengn :ieciameien jopu:naiiestiekie uietngienn
giede:ag ien deie spop: n ie c.
E eiesceie opptiek
Diefnietie: Die ie eiesceie opptiek ies deie ienvaiseopiek dea meiensien eie (uie ieiendeieiiejkn gopiedeie bieeop:ien ie deopien.
Dus de:ieie kienmeie:kien:
a. Het goede (menswaardigheid)
b. Behoren (normatee)
c. Doen (praktikk handelen)
P3
Waa:deien: biejv. v:iejeieieden :iece vaa:deiegeieieden ieie:iiejkeieieden :opuwn gieiuk
Hie ziejn meieie: opf meiendeie: biewus ie copiiiectievie vopop:s ieiiiengien opme :ien wa meiensien ais gopiede
biesceopuwien
Hie ziejn aigiemeienie uie gangspun ien deieie vie: aaide deieienien ie wop:deien ien copnc:ieie giede:ag
Giezopndeeieiede vieiei spop: ienn nieie :opkien/de:ienkien
Ins :umeien ieiie waa:deie: ieien waa:deie deieie gieien deopiei ien ziecezieif iesn meaa: ien deieiens s aa van ieien eopgie:ie
waa:deie. Biejv meie spop: kan deie piiezieie:/giezopndeeieiede ziejn. Die ies gieien deopiein deie eopgie:ie waa:deien kan dea
gieiuk ziejnn deiezie waa:deie ies dean opopk deie ien :iensieiekie waa:deie.
In :iensieiekie waa:deie: ieien waa:deie ien ziecezieifn deus zopndeie: vie:deie: iex ie:n deopien
, E eieiek ais wie iensceap :iefiec ieie: opvie: deie meop:aai
Hie opndeie:zopieksopbjiec : waa:deien ien nop:meienn meop:ieiie kieuzies van iendeieviedeuienn g:opiepienn cui u:ienn
bie:opiepsg:opiepienn ie c.
E eieiek ies ieien opndeie:deieiei van deie fiopsopfie.
Diefnietie van ie eiesceie eieop:ieieën: oppvatngien opvie: eopie wiej opns bieeop:ien ie giede:agien.
Functie van deiezie eieop:ieieën: zie ziejn nopdeieg opme ie eiesceie deieiiememea’s opp ie iopssien
E eiesce deieiiememea: jie eieb 2 waa:deien deieie jie na wiei s :ievien meaa: dea kan nieie iegieiiejk.
Nop:meien: biepaaideien meie opf meieie: biendeiendeie vie:wacetngien opvie: eie giede:ag van meiensien
Nop:meien kunnien opopk deie vop:me aanniemeien van copnc:ie ie giede:ags:iegieis
Biejvopop:bieieide: nieie iegien biesiuie vop:meieng van sceieiedes:iece ie: ien gaan (nop:men eieie:biej eopop: deie (waa:deien
:iespiec
Rieiatopnieiie nop:meien: nop:meien meie bie :iekkieng opp deie deie:iec ie opmegang meie meiensien biejv. euies ien meie
v:ieiendeien
P:opfiessieopnieiie nop:meien: nop:meien deieie bie :iekkieng eiebbien opp deie meanieie: waa:opp ieien biepaaide bie:opiep
uie gieopiefiende eopop: ie wop:deien.
Pubiieiekie nop:meien: bie :iekkieng opp eie giede:ag dea van opns vie:wace wop:de ien deie sameieniievieng
Mop:aai: eie gieeieiei van fieie ieiiejk aanwiezieg waa:deien ien nop:meien
E eieiek ais wie iensceap: k:ietsceie :iefiectie opp deie meop:aai
Cui uu:: ieien vie:sceiejnsiei van ieien g:opiepn eie ies deie copiiiectievie meien aiie p:opg:amemeie:ieng deieie deie iiedeien
van ieien g:opiep opndeie:sceieiede van andeie:ie
P4
Hopie kun jie ieien ie eiesce p:opbiieieme ien deie spop: oppiopssien?
Casie Langs udeieie:bopie ies ien oppspop: ie:s oppiopssien deopop::
a. gievopigienie eieiek
b. biegiensieiie eieiek
Gevolgenethiek
Cien :aiie pun ien:
- :iesui aa meopie gopiede ziejn!
- gie:iece opp ieien biepaaide deopiei
uie gangspun : ieien eandeieiieng ies meop:ieiei juies wannieie: deieie ien ziejn gievopigien ieien biepaaide deopiei :ieaiiesieie:
D:ieie bieiang:iejkie subs :opmeiengien:
1. Hiedeopniesmeie (gienop n
2. Eudeiemeopniesmeie (gieiukn
3. Utiiesmeie (nu n
Beginselethiek
1. Cien :aiie pun ien:
biedeopieiieng meopie gopiede ziejn!
:iece deopien aan ieien biepaaide biegiensiein p:ienciepie opf :iece .
2. Synopnieieme: piiece ienie eieiek (Kan nUie gangspun : biej deie oppiopssieng van eien ie niesce p:opbiieieme deieien
s ieiedes :iece giedeaan ie wop:deien aan ieien biepaaide p:ienciepie
P2
Optiek: deie meanieie: waa:opp jie naa: deie wie:kieiiejkeieiede kiejk
E eieiek ies ieien opptiek
Wie eiebbien giezieien dea jie ieien casie vanuie vie:sceieiiiendeie ienvaiseopiekien (opptiekienn kun biekiejkien!
Eikie opptiek (ienvaiseopiekn eieief ieien ieiegien aandeace svieide waa:meieie naa: deie wie:kieiiejkeieiede wop:de
giekiekien.
E: ziejn vieiie opptiekienn zopais:
• iecopnopmeiesceie opptiek (iagie kops ienn eopgie opmezie n meaxiemeaiie wiens n
• ju:iedeiesceie opptiek (wie gieviengn
• ie eiesceie opptiek (meienswaa:deiegie meanieie: van eandeieiienn p:ievie/oppienbaa:/wie:kn
Eikie opptiek eieief bies aans:iece .
Ovie: opptiekien vai nieie ie deiescussieë:ien.
Biennien deie ie eiesceie opptiek ziejn ie: viesieies
Biennien ien vanuie ieien biepaaideie opptiek kunnien ie: vie:sceieiiiendeie s andepun ien ziejn: viesieies.
Biennien sopmemeiegie opptiekien (ien opopk wie iensceappienn ies dea meieie:n biej sopmemeiegien meiendeie:.
Biennien ien vanuie deie ie eiesceie opptiek ziejn ie: nade:ukkieiiejk vie:sceieiiiendeie s andepun ien.
Dienk aan eopie ie: vie:sceieiiiendeie gieopop:deieieide wop:de opvie:: deoppienggieb:uiek ien deie spop: n amebuse mea:kietngn
ieu eanasieien abop: usn gienietsceie meaniepuiatien iieceaamesvie:f:aaieiengn :ieciameien jopu:naiiestiekie uietngienn
giede:ag ien deie spop: n ie c.
E eiesceie opptiek
Diefnietie: Die ie eiesceie opptiek ies deie ienvaiseopiek dea meiensien eie (uie ieiendeieiiejkn gopiedeie bieeop:ien ie deopien.
Dus de:ieie kienmeie:kien:
a. Het goede (menswaardigheid)
b. Behoren (normatee)
c. Doen (praktikk handelen)
P3
Waa:deien: biejv. v:iejeieieden :iece vaa:deiegeieieden ieie:iiejkeieieden :opuwn gieiuk
Hie ziejn meieie: opf meiendeie: biewus ie copiiiectievie vopop:s ieiiiengien opme :ien wa meiensien ais gopiede
biesceopuwien
Hie ziejn aigiemeienie uie gangspun ien deieie vie: aaide deieienien ie wop:deien ien copnc:ieie giede:ag
Giezopndeeieiede vieiei spop: ienn nieie :opkien/de:ienkien
Ins :umeien ieiie waa:deie: ieien waa:deie deieie gieien deopiei ien ziecezieif iesn meaa: ien deieiens s aa van ieien eopgie:ie
waa:deie. Biejv meie spop: kan deie piiezieie:/giezopndeeieiede ziejn. Die ies gieien deopiein deie eopgie:ie waa:deien kan dea
gieiuk ziejnn deiezie waa:deie ies dean opopk deie ien :iensieiekie waa:deie.
In :iensieiekie waa:deie: ieien waa:deie ien ziecezieifn deus zopndeie: vie:deie: iex ie:n deopien
, E eieiek ais wie iensceap :iefiec ieie: opvie: deie meop:aai
Hie opndeie:zopieksopbjiec : waa:deien ien nop:meienn meop:ieiie kieuzies van iendeieviedeuienn g:opiepienn cui u:ienn
bie:opiepsg:opiepienn ie c.
E eieiek ies ieien opndeie:deieiei van deie fiopsopfie.
Diefnietie van ie eiesceie eieop:ieieën: oppvatngien opvie: eopie wiej opns bieeop:ien ie giede:agien.
Functie van deiezie eieop:ieieën: zie ziejn nopdeieg opme ie eiesceie deieiiememea’s opp ie iopssien
E eiesce deieiiememea: jie eieb 2 waa:deien deieie jie na wiei s :ievien meaa: dea kan nieie iegieiiejk.
Nop:meien: biepaaideien meie opf meieie: biendeiendeie vie:wacetngien opvie: eie giede:ag van meiensien
Nop:meien kunnien opopk deie vop:me aanniemeien van copnc:ie ie giede:ags:iegieis
Biejvopop:bieieide: nieie iegien biesiuie vop:meieng van sceieiedes:iece ie: ien gaan (nop:men eieie:biej eopop: deie (waa:deien
:iespiec
Rieiatopnieiie nop:meien: nop:meien meie bie :iekkieng opp deie deie:iec ie opmegang meie meiensien biejv. euies ien meie
v:ieiendeien
P:opfiessieopnieiie nop:meien: nop:meien deieie bie :iekkieng eiebbien opp deie meanieie: waa:opp ieien biepaaide bie:opiep
uie gieopiefiende eopop: ie wop:deien.
Pubiieiekie nop:meien: bie :iekkieng opp eie giede:ag dea van opns vie:wace wop:de ien deie sameieniievieng
Mop:aai: eie gieeieiei van fieie ieiiejk aanwiezieg waa:deien ien nop:meien
E eieiek ais wie iensceap: k:ietsceie :iefiectie opp deie meop:aai
Cui uu:: ieien vie:sceiejnsiei van ieien g:opiepn eie ies deie copiiiectievie meien aiie p:opg:amemeie:ieng deieie deie iiedeien
van ieien g:opiep opndeie:sceieiede van andeie:ie
P4
Hopie kun jie ieien ie eiesce p:opbiieieme ien deie spop: oppiopssien?
Casie Langs udeieie:bopie ies ien oppspop: ie:s oppiopssien deopop::
a. gievopigienie eieiek
b. biegiensieiie eieiek
Gevolgenethiek
Cien :aiie pun ien:
- :iesui aa meopie gopiede ziejn!
- gie:iece opp ieien biepaaide deopiei
uie gangspun : ieien eandeieiieng ies meop:ieiei juies wannieie: deieie ien ziejn gievopigien ieien biepaaide deopiei :ieaiiesieie:
D:ieie bieiang:iejkie subs :opmeiengien:
1. Hiedeopniesmeie (gienop n
2. Eudeiemeopniesmeie (gieiukn
3. Utiiesmeie (nu n
Beginselethiek
1. Cien :aiie pun ien:
biedeopieiieng meopie gopiede ziejn!
:iece deopien aan ieien biepaaide biegiensiein p:ienciepie opf :iece .
2. Synopnieieme: piiece ienie eieiek (Kan nUie gangspun : biej deie oppiopssieng van eien ie niesce p:opbiieieme deieien
s ieiedes :iece giedeaan ie wop:deien aan ieien biepaaide p:ienciepie