Samenvatting Psychologie: Een praktijkgerichte benadering voor sociaal werk - H7

Psychologie – H7: omgeving en
gedrag
Mensen zijn sociale wezens die bij een groep willen horen en daarom kunnen anderen een
zwaar stempel op ons gedrag drukken.

7.1 De sociale omgeving
 Als we ons gedrag aanpassen aan de sociale omgeving, wordt dat conformeren
genoemd.
 Conformeren heef twee functess
 Functe 1s conformeren komt onze eigen, individuele bdehoefe aan
verbdondenheid ten goede. Wanneer wij ons hetzelfde gedragen als onze
omgeving, voelen wij ons verbdonden met hen.
 Functe 2s conformeren wordt gezien als de smeerolie van een gemeenschap.
De menselijke neiging tot conformeren versoepelt de interacte bdinnen een
groep.
 Uit onderzoek van Muzafer Sherif bdlijkt dat mensen in complexe situates, waarbdij ze
niet weten hoe iets zit, vaak afgaan op de mening van anderen.

7.1.1 Van licht naar lijn; de kracht van groepsdruk
Onderzoek van Solomon Asch waarbij proefpersonen
moesten aanwijzen welke lijn even langs was als de
oorspronkelijke lijn. Tijdens het onderzoek waren ook
proefpersonen betrokken die deel uitmaakte van het
onderzoek, en bewust het verkeerde antwoord gaven om
te kijken wat de reacte zou zijn van de echte
proefpersoon.

 De proefpersonen die zich conformeerden, had deels te maken met informationele
invloed. Ze gaven bdijvoorbdeeld aan dat ze dachten dat er iets mis was met hun
gezichtsvermogen of dat ze de taak niet goed hadden bdegrepen.
 De bdelangrijkste reden dat proefpersonen zich
conformeerden, was omdat ze niet op wilden vallen in de
groep.
 Het bdleek dat een bdepaald hersendeel geactveerd werd als
proefpersonen tegen de mening van de groep ingingens de amygdala.
Dit hersendeel wordt actef in angstaanjagende situates.
 Blijkbdaar vinden de meeste mensen het eng of af te wijken van de mening
van de meerderheid.

7.1.5 Conformeren aan leefijdsgenoten
 Kinderen in de leefijd van ten tot veerten jaar leten het sterkst op het gedrag van
leefijdsgenoten, willen weten wat ‘in’ is en zijn vatbdaar voor trends.
 Choking game

,  De pubderteit maakt deel uit van de adolescentefase. Deze levensfase wordt ook wel
de ‘conformistsche fase’ genoemd.

 De adolescentefase wordt ook de periode van storm en stress genoemd
 Kinderen zeten zich af tegen hun ouders en het aantal conficten met hun
ouders bdereikt daardoor een piek.
 Het afzeten tegen de ouders gaat gepaard met het zoeken naar sociale steun bdij en
het conformeren aan leefijdsgenoten.
 Young-male syndrome: wereldwijd proberen mannen in de adolescentefase indruk
te maken op leefijdsgenoten door roekeloos gedrag te vertonen.
 Uit hersenscans komt naar voren dat het bdrein van iemand in de adolescentefase
relate gevoelig is voor bdeloningen.

7.2 Groepsgedrag
Een groep heef niet alleen invloed op het gedrag van een individu; de leden van een groep
hebben ook invloed op elkaars gedrag.

7.2.1 Conformeren aan een groep; deïndiviuate
 Het fenomeen waarbdij mensen hun eigen normen en waarden verliezen en de
normen van de groep overnemen, wordt deïndividuatie genoemd.
 Voetbdalhooligans
 Ontgroeningen bdij studentenverenigingen

7.2.2 Deïndividuate in de gevangenis
Philip Zimbardo voerde het Stanford Prison Experiment uit. Het
onderzoek vond plaats omdat de overheid vond dat het een groot
probleem was dat de sfeer in gevangenissen extreem slecht
waren. Gevangenen pleegden geweldsdelicten en cipiers
maakten misbruik van hun machtsposite. Zimbardo bootste een
gevangenis na en nam een groep cipiers aan, en een groep
gevangenen.

 Zimbdardo zorgde ervoor dat de gevangenen zo veel mogelijk van hun persoonlijke
identteit vervreemd raakten.
 Geen naam maar een nummer;
 Gevangenistenue;
 Bewakers kregen een uniform;
 Bewakers droegen allemaal een zonnebdril voor de anonimiteit.
 Door de rollen die de bdewakers en de gevangenen speelden, verloren de
proefpersonen hun individuele normen en waarden en namen zij de normen en
waarden van de groep over.  Deïndividuatie.
 Het onderzoek van Zimbdardo is in 2001 in mindere mate opnieuw uitgevoerd. Hierbdij
werd wederom een gevangenis nagebdootst, maar kregen de bdewakers geen
instructes van hogerhand over de manier waarop ze zich moesten gedragen. Uit dit
onderzoek kwam naar voren dat gedragsverandering afangt van het gegeven of
mensen zich weten te identiceren met hun rol of niet.