Gemeenterecht leerdoelen en literatuur
Week Onderwerp Trefwoorden/ Literatuur Onderwijs
subthema’s vorm
(deze lijst is niet
uitputtend, er kunnen
dus meer onderwerpen
aan de orde komen)
1 De plaats van de Gemeentelijke Albers (Boek P3), Werkcolleg
gemeente in het bestuursorganen paragraaf 1.2. e en
Nederlandse Decentralisatie Hoorcollege
staatsbestel Autonomie Reader
Medebewind gemeenterecht
Beleidsvrijheid vergunningen K1
Vormen van toezicht op Paragraaf 1.1.1 t/m
gemeenten 1.1.4
2 De gemeenteraad Autonome en Reader Werkcolleg
medebewindsbevoegdhe gemeenterecht e en
id van de raad vergunningen K1 Hoorcollege
Verordenende Paragraaf 1.1.5, 1.2.1
bevoegdheid en 1.2.5
3 De gemeente- Autonome en Reader Werkcolleg
raad, het medebewindbevoegdhede gemeenterecht e en
college van n van het college van B&W vergunningen K1 Hoorcollege
B&W en de en van de burgemeester Paragraaf 1.2.2 t/m
burgemeester Verhouding tussen de raad 1.3
en het college
Verhouding tussen het
college en de
burgemeester
Beperking van
grondrechten
4 Inleiding Begrip vergunning, Albers (Boek P3), Werkcolleg
vergunningen concessie herhaling (zo nodig) e en
(focus op juridische grondslag voor van hoofdstukken 2,4 Hoorcollege
inhoud) een vergunning en 5
(legaliteitsbeginsel, gelede
normstelling) Reader
discretionaire gemeenterecht
bevoegdheid, beleid, vergunningen K1
beleidsregels, hoofdstuk 2 + 3
beleidsruimte, inherente
afwijkingsbevoegdheid
veel voorkomende
formuleringen
rubricering vergunningen,
partijen bij vergunningen
afwijzingsgronden,
voorwaarden, beperkingen
alternatieven voor
vergunningen
met het oog op het
beroepsproduct veel
voorkomende
vergunningen
5 Inleiding Proces van Albers (Boek P3), Werkcolleg
, vergunningen vergunningverlening van herhaling (zo nodig): e en
(focus op aanvraag tot afgifte hoofdstukken 2,4 en 5 Hoorcollege
proces) Bestuursprocesrecht bij
vergunningen Reader
Toetsingskader en gemeenterecht
algemene beginselen van vergunningen K1
behoorlijk bestuur Hoofdstukken 4 en 5
6 DHW Gebonden beschikking Reader Werkcolleg
vergunning (LIS) gemeenterecht e en
Aanvraagprocedure vergunningen K1 Hoorcollege
Bevoegd gezag hoofdstuk 4, 5 en 6
Beslistermijn
Toetsingskader
Relatie met Wet Bibob
Ontheffing
Weigeringsgronden
Twee-fasentoetsing
7 Lex silencio positivo (LSP) Alle hiervoor Werkcolleg
Voorwaarden aan genoemde literatuur e en
vergunningen Hoorcollege
Cursusdoelen:
De student kan aan het eind van de cursus:
uitleggen welke plaats de gemeente inneemt in de gedecentraliseerde eenheidsstaat;
uitleggen wat wordt bedoeld met autonome en medebewindsbevoegdheden van gemeentelijke
bestuursorganen en deze bevoegdheden herkennen in de wet en in een casus;
in theorie en aan de hand van voorbeelden uit de verplichte jurisprudentie uitleggen aan welke
grenzen gemeentelijke bestuursorganen gebonden zijn bij hun bevoegdheid om te reguleren;
begrippen die worden gehanteerd rondom de verlening van vergunningen, uitleggen en in de juiste
betekenis gebruiken;
juridische bepalingen die voor de noodzakelijkheid, afgifte, inhoud, weigering of intrekking van een
bepaalde vergunning van belang zijn toepassen in een eenvoudige casus waarbij het draait om
vergunningplicht, toekenning, weigering of intrekking van een vergunning;
uitleggen wat discretionaire bevoegdheden zijn, hoe ze van invloed zijn op het nemen van een
besluit en op de toetsing van dat besluit door de rechter.
, Week 1 Gemeenterecht
Leerdoelen:
het verschil tussen autonomie en medebewind uitleggen aan de hand van de Grondwet, de
Gemeentewet en bijzondere wetten;
Decentralisatie zegt iets over de positie van de gemeenten ten opzichte van andere overheden.
Hiermee wordt nog niets gezegd over de wijze waarop gemeenten taken kunnen uitvoeren en
bevoegdheden kunnen uitoefenen.
• Doen zij dat op eigen initiatief Autonomie
• Of doen zij dat omdat een andere overheid dat van hen verlangt Medebewind
o Autonomie: art. 124 lid 1 Gw: De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de
huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. (huishouding
= alles wat niet in medebewind hoeft uitgevoerd te worden)
Bij autonomie heb je nooit volledige beleidsvrijheid. Bv. coffeeshops moet je toch
rekening houden met de Opiumwet.
o Medebewind: art. 124 lid 2 Gw en art. 108 lid 2 Gemw: Regeling en bestuur kunnen van
het gemeentebestuur worden gevorderd bij of krachtens een andere wet dan deze wet ter
verzekering van de uitvoering daarvan.
Medebewind wil niet zeggen dat je helemaal geen beleidsvrijheid hebt, er is
beleidsvrijheid als het maar binnen de kaders van de wet blijft. Bv. maken van
bestemmingsplan moet maar je mag wel zelf het bestemmingsplan invullen.
Vormen medebewind:
‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden
overgegaan; het bestuur is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid) herkennen
aan ‘kan/kunnen’.
‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering
overgaan, maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet
zien (komt niet zo vaak voor).
zelf voorbeelden geven van autonomie en medebewind en deze begrippen koppelen aan het
begrip beleidsvrijheid;
Voorbeelden van autonomie:
o Provinciale staten en de gemeenteraad stellen, behoudens bij de wet of door hen
krachtens de wet te bepalen uitzonderingen, de provinciale onderscheidenlijk de
gemeentelijke verordeningen vast op grond van art. 127 Gw.
o De burgemeester is belast met de handhaving van de openbare orde op grond van art.
172 lid 1 Gemw
Voorbeelden van medebewind:
o Onze minister en de burgemeester zijn bevoegd tot toepassing van bestuursdwang ter
handhaving van de bij artikel 5:20, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht
gestelde verplichting op grond van art. 44 Drank en horecawet.
o De burgemeester is bevoegd aan andere personen dan hen, die wonen in de ruimte,
waarin in strijd met deze wet alcoholhoudende drank wordt verstrekt, de toegang tot die
ruimte te ontzeggen op grond van art. 36 drank en horecawet.
Autonomie en medebewind in verhouding tot beleidsvrijheid
Week Onderwerp Trefwoorden/ Literatuur Onderwijs
subthema’s vorm
(deze lijst is niet
uitputtend, er kunnen
dus meer onderwerpen
aan de orde komen)
1 De plaats van de Gemeentelijke Albers (Boek P3), Werkcolleg
gemeente in het bestuursorganen paragraaf 1.2. e en
Nederlandse Decentralisatie Hoorcollege
staatsbestel Autonomie Reader
Medebewind gemeenterecht
Beleidsvrijheid vergunningen K1
Vormen van toezicht op Paragraaf 1.1.1 t/m
gemeenten 1.1.4
2 De gemeenteraad Autonome en Reader Werkcolleg
medebewindsbevoegdhe gemeenterecht e en
id van de raad vergunningen K1 Hoorcollege
Verordenende Paragraaf 1.1.5, 1.2.1
bevoegdheid en 1.2.5
3 De gemeente- Autonome en Reader Werkcolleg
raad, het medebewindbevoegdhede gemeenterecht e en
college van n van het college van B&W vergunningen K1 Hoorcollege
B&W en de en van de burgemeester Paragraaf 1.2.2 t/m
burgemeester Verhouding tussen de raad 1.3
en het college
Verhouding tussen het
college en de
burgemeester
Beperking van
grondrechten
4 Inleiding Begrip vergunning, Albers (Boek P3), Werkcolleg
vergunningen concessie herhaling (zo nodig) e en
(focus op juridische grondslag voor van hoofdstukken 2,4 Hoorcollege
inhoud) een vergunning en 5
(legaliteitsbeginsel, gelede
normstelling) Reader
discretionaire gemeenterecht
bevoegdheid, beleid, vergunningen K1
beleidsregels, hoofdstuk 2 + 3
beleidsruimte, inherente
afwijkingsbevoegdheid
veel voorkomende
formuleringen
rubricering vergunningen,
partijen bij vergunningen
afwijzingsgronden,
voorwaarden, beperkingen
alternatieven voor
vergunningen
met het oog op het
beroepsproduct veel
voorkomende
vergunningen
5 Inleiding Proces van Albers (Boek P3), Werkcolleg
, vergunningen vergunningverlening van herhaling (zo nodig): e en
(focus op aanvraag tot afgifte hoofdstukken 2,4 en 5 Hoorcollege
proces) Bestuursprocesrecht bij
vergunningen Reader
Toetsingskader en gemeenterecht
algemene beginselen van vergunningen K1
behoorlijk bestuur Hoofdstukken 4 en 5
6 DHW Gebonden beschikking Reader Werkcolleg
vergunning (LIS) gemeenterecht e en
Aanvraagprocedure vergunningen K1 Hoorcollege
Bevoegd gezag hoofdstuk 4, 5 en 6
Beslistermijn
Toetsingskader
Relatie met Wet Bibob
Ontheffing
Weigeringsgronden
Twee-fasentoetsing
7 Lex silencio positivo (LSP) Alle hiervoor Werkcolleg
Voorwaarden aan genoemde literatuur e en
vergunningen Hoorcollege
Cursusdoelen:
De student kan aan het eind van de cursus:
uitleggen welke plaats de gemeente inneemt in de gedecentraliseerde eenheidsstaat;
uitleggen wat wordt bedoeld met autonome en medebewindsbevoegdheden van gemeentelijke
bestuursorganen en deze bevoegdheden herkennen in de wet en in een casus;
in theorie en aan de hand van voorbeelden uit de verplichte jurisprudentie uitleggen aan welke
grenzen gemeentelijke bestuursorganen gebonden zijn bij hun bevoegdheid om te reguleren;
begrippen die worden gehanteerd rondom de verlening van vergunningen, uitleggen en in de juiste
betekenis gebruiken;
juridische bepalingen die voor de noodzakelijkheid, afgifte, inhoud, weigering of intrekking van een
bepaalde vergunning van belang zijn toepassen in een eenvoudige casus waarbij het draait om
vergunningplicht, toekenning, weigering of intrekking van een vergunning;
uitleggen wat discretionaire bevoegdheden zijn, hoe ze van invloed zijn op het nemen van een
besluit en op de toetsing van dat besluit door de rechter.
, Week 1 Gemeenterecht
Leerdoelen:
het verschil tussen autonomie en medebewind uitleggen aan de hand van de Grondwet, de
Gemeentewet en bijzondere wetten;
Decentralisatie zegt iets over de positie van de gemeenten ten opzichte van andere overheden.
Hiermee wordt nog niets gezegd over de wijze waarop gemeenten taken kunnen uitvoeren en
bevoegdheden kunnen uitoefenen.
• Doen zij dat op eigen initiatief Autonomie
• Of doen zij dat omdat een andere overheid dat van hen verlangt Medebewind
o Autonomie: art. 124 lid 1 Gw: De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de
huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. (huishouding
= alles wat niet in medebewind hoeft uitgevoerd te worden)
Bij autonomie heb je nooit volledige beleidsvrijheid. Bv. coffeeshops moet je toch
rekening houden met de Opiumwet.
o Medebewind: art. 124 lid 2 Gw en art. 108 lid 2 Gemw: Regeling en bestuur kunnen van
het gemeentebestuur worden gevorderd bij of krachtens een andere wet dan deze wet ter
verzekering van de uitvoering daarvan.
Medebewind wil niet zeggen dat je helemaal geen beleidsvrijheid hebt, er is
beleidsvrijheid als het maar binnen de kaders van de wet blijft. Bv. maken van
bestemmingsplan moet maar je mag wel zelf het bestemmingsplan invullen.
Vormen medebewind:
‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden
overgegaan; het bestuur is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid) herkennen
aan ‘kan/kunnen’.
‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering
overgaan, maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet
zien (komt niet zo vaak voor).
zelf voorbeelden geven van autonomie en medebewind en deze begrippen koppelen aan het
begrip beleidsvrijheid;
Voorbeelden van autonomie:
o Provinciale staten en de gemeenteraad stellen, behoudens bij de wet of door hen
krachtens de wet te bepalen uitzonderingen, de provinciale onderscheidenlijk de
gemeentelijke verordeningen vast op grond van art. 127 Gw.
o De burgemeester is belast met de handhaving van de openbare orde op grond van art.
172 lid 1 Gemw
Voorbeelden van medebewind:
o Onze minister en de burgemeester zijn bevoegd tot toepassing van bestuursdwang ter
handhaving van de bij artikel 5:20, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht
gestelde verplichting op grond van art. 44 Drank en horecawet.
o De burgemeester is bevoegd aan andere personen dan hen, die wonen in de ruimte,
waarin in strijd met deze wet alcoholhoudende drank wordt verstrekt, de toegang tot die
ruimte te ontzeggen op grond van art. 36 drank en horecawet.
Autonomie en medebewind in verhouding tot beleidsvrijheid
