Artikel van Haan: Mind the gap: The presence of capita land power in the female athlete –
male coach relationship within elite rowing
Introduction
Ervaringen in sport en coaching vinden vaak plaats in contexten die door mannen gedomineerd
worden. De ratio man : vrouw in topsport coaching is consistent over de laatste vier Olympische
Spelen en is 10 : 1. Niet alleen in coaching is het ongelijk verdeeld. Ook participeren meer mannen
dan vrouwen in georganiseerde sport. Mannen ontvangen dan ook significant meer aandacht van
media en sponsors en de organisatiecultuur binnen veel sportfederaties is voordelig voor mannen.
Het is goed om te onderzoeken of de huidige mannelijke coachpraktijken bevorderlijk zijn voor
sportervaringen van vrouwen. Een positieve coach-atleet relatie kan de tevredenheid, motivatie,
positieve stemmingen en welzijn van atleten enorm verbeteren. Daarnaast is een positieve coach-
atleet relatie gerelateerd aan verbeterde prestatie. Om deze redenen is de relatie tussen coach en
zijn/haar atleet van groots belang.
Geslacht kan grote machtsverschillen tussen (mannelijke) coaches en hun (vrouwelijke) atleten
creëren en daardoor beïnvloedt het de kwaliteit en stijl van het coaching proces.
De meeste onderzoeken zijn ‘gender-blind’ of minstens gender-neutraal in het onderzoek naar wat
een coach-atleet relatie effectief maakt. Het gevolg is dat de context gemist wordt. Coaching is een
sociale inspanning en bevat vaak een grote mate van (ongebalanceerde) macht, een persoonlijke rol
dat meer gaat om hoe coaches betrokken zijn bij atleten dan het fysieke handelen van coaching zelf
en het is een sociaal dynamische relatie. Het negeren van geslacht verwijdert de sociale actoren
binnen de relatie van de sociale context en dus sluit het de ‘bigger picture’ uit waarin de individuen
concurreren of coachen.
Onderzoek vanuit een kwalitatief, sociologisch of kritische benadering is zeldzaam. Een onderzoek
laat zien dat het coaches moeten focussen op wie ze coachen en niet alleen op wat ze coachen.
Vrouwen wensen om support te krijgen van hun coach als zowel persoon als atleet. Vrouwelijke
atleten willen een meer machtsgelijke relatie met hun coach, waarin coaches positief communiceren
en tijd nemen om te begrijpen wie de atleet is, naast de training of wedstrijden.
Coaches moeten begrijpen ‘wie’ ze aan het coachen zijn en daarbij alle aspecten van identiteit
meenemen (zowel van zichzelf als van hun atleet).
Het doel van dit onderzoek is om te onderzoeken hoe geslacht als relatie van macht uitgeoefend
wordt in de atleet-coach relatie waarbij de atleet een vrouw is en de coach een man.
Findings and discussion
Bourdieu’s concept van ‘field’ = het sociale system waarin struggles of manoeuvres plaatsvinden over
specifieke middelen of toegang tot die middelen. Elk veld heeft zijn eigen historische normen,
waaronder expliciete en formeel regels en regulaties, maar ook impliciete en informele gewoontes
die collectief bekend zijn en uitgevoerd worden. Een veld is intern gestructureerd in termen van
machtsrelaties waarin de positie van individuen afhangt van hun toegang tot middelen of kapitaal die
gewaardeerd worden binnen het veld.
Volgens Bourdieu is het innemen van een positie het resultaat van iemands aanleg of habitus (begrip
van de wereld waarin bewust en onbewust ideologieën en normen aangehangen worden).
De mannelijke hiërarchie wordt “cultureel onbewust” gevormd en het komt via houdingen, aanleg,
kennis, thema’s en problemen (kortom: het hele systeem van categorieën van perceptie en
gedachten).
male coach relationship within elite rowing
Introduction
Ervaringen in sport en coaching vinden vaak plaats in contexten die door mannen gedomineerd
worden. De ratio man : vrouw in topsport coaching is consistent over de laatste vier Olympische
Spelen en is 10 : 1. Niet alleen in coaching is het ongelijk verdeeld. Ook participeren meer mannen
dan vrouwen in georganiseerde sport. Mannen ontvangen dan ook significant meer aandacht van
media en sponsors en de organisatiecultuur binnen veel sportfederaties is voordelig voor mannen.
Het is goed om te onderzoeken of de huidige mannelijke coachpraktijken bevorderlijk zijn voor
sportervaringen van vrouwen. Een positieve coach-atleet relatie kan de tevredenheid, motivatie,
positieve stemmingen en welzijn van atleten enorm verbeteren. Daarnaast is een positieve coach-
atleet relatie gerelateerd aan verbeterde prestatie. Om deze redenen is de relatie tussen coach en
zijn/haar atleet van groots belang.
Geslacht kan grote machtsverschillen tussen (mannelijke) coaches en hun (vrouwelijke) atleten
creëren en daardoor beïnvloedt het de kwaliteit en stijl van het coaching proces.
De meeste onderzoeken zijn ‘gender-blind’ of minstens gender-neutraal in het onderzoek naar wat
een coach-atleet relatie effectief maakt. Het gevolg is dat de context gemist wordt. Coaching is een
sociale inspanning en bevat vaak een grote mate van (ongebalanceerde) macht, een persoonlijke rol
dat meer gaat om hoe coaches betrokken zijn bij atleten dan het fysieke handelen van coaching zelf
en het is een sociaal dynamische relatie. Het negeren van geslacht verwijdert de sociale actoren
binnen de relatie van de sociale context en dus sluit het de ‘bigger picture’ uit waarin de individuen
concurreren of coachen.
Onderzoek vanuit een kwalitatief, sociologisch of kritische benadering is zeldzaam. Een onderzoek
laat zien dat het coaches moeten focussen op wie ze coachen en niet alleen op wat ze coachen.
Vrouwen wensen om support te krijgen van hun coach als zowel persoon als atleet. Vrouwelijke
atleten willen een meer machtsgelijke relatie met hun coach, waarin coaches positief communiceren
en tijd nemen om te begrijpen wie de atleet is, naast de training of wedstrijden.
Coaches moeten begrijpen ‘wie’ ze aan het coachen zijn en daarbij alle aspecten van identiteit
meenemen (zowel van zichzelf als van hun atleet).
Het doel van dit onderzoek is om te onderzoeken hoe geslacht als relatie van macht uitgeoefend
wordt in de atleet-coach relatie waarbij de atleet een vrouw is en de coach een man.
Findings and discussion
Bourdieu’s concept van ‘field’ = het sociale system waarin struggles of manoeuvres plaatsvinden over
specifieke middelen of toegang tot die middelen. Elk veld heeft zijn eigen historische normen,
waaronder expliciete en formeel regels en regulaties, maar ook impliciete en informele gewoontes
die collectief bekend zijn en uitgevoerd worden. Een veld is intern gestructureerd in termen van
machtsrelaties waarin de positie van individuen afhangt van hun toegang tot middelen of kapitaal die
gewaardeerd worden binnen het veld.
Volgens Bourdieu is het innemen van een positie het resultaat van iemands aanleg of habitus (begrip
van de wereld waarin bewust en onbewust ideologieën en normen aangehangen worden).
De mannelijke hiërarchie wordt “cultureel onbewust” gevormd en het komt via houdingen, aanleg,
kennis, thema’s en problemen (kortom: het hele systeem van categorieën van perceptie en
gedachten).
