Begrippenlijst pedagiek
Les 1
Hoofstuk 1.1-1.4
Orthopedagogiek= de wetenschap die zich bezighoudt met bijzondere of specifieke opvoeding en
het in zijn ontwikkeling belemmerde kind.
Opvoeding= een overkoepelende term voor een geheel van daden, activiteiten of praktijken- een
geheel dat loopt vanaf de vroege kindertijd tot aan de volwassenheid en dat ruwweg bedoeld is om
bij te dragen aan de ontwikkeling van het kind tot een volwassen persoon (sleutel en de ruyter)
Opvoeden: een wezenlijk aspect van het menselijk bestaan, waarmee mensen het humane
voortbestaan mogelijk maken. Het is een dynamisch proces waarin het kind zich ontwikkelt en de
opvoeder opvoedt (kok)
Ontwikkelen eigenheid: mensen worden geboren met een 'startpakket’ aan
ontwikkelingsmogelijkheden die tot uiting komen in interacties met de omgeving - het
opvoedingsproces draagt eraan bij dat het kind deze eigenheid ontplooit. (kok)
Relatie; basis van het opvoedingsproces, zonder relatie is opvoeden niet mogelijk (kok)
Opvoeden: meer dan een persoonlijk traject, we zouden opvoeding kunnen zien als het op gang
brengen van een proces, waarbij kinderen ontdekken wie ze zijn en wie ze willen zijn en hoe ze in de
samenleving staan. -> persoonlijkheidsvorming (winter)
Opvoedingswaarden:
Pedagogische civil society: invloed van de sociale kwaliteit van een wijk en sterke sociale netwerken,
waarin ook anderen dan de ouders zich verantwoordelijk voelen voor het opgroeien van jongeren
Hoofdstuk 7.1-7.6
Systeemtheorie= een samenhangend geheel van elementen die samen als een geheel functioneren,
van het individu naar het systeem waar het individu deel uitmaakt. gezin= ook systeem
Bliksemafleider= een kind die door zijn gedragsproblematiek de aandacht weet af te leiden van de
spanningen tussen de ouders, doordat zij hun aandacht op hem moeten richten is er minder
gelegenheid voor eigen ruzies.
Coalitie= een systeem binnen een systeem= dus wel subsysteem, bestaat uit twee of meer leden van
het systeem die de gemeenschappelijke intenties en belangen hebben en gemeenschappelijke
inspanningen verrichten om die te verwezenlijken.
Subsysteem= systeem binnen een systeem
Parentificatie/geparentificeerd kind= kinderen die bij het ouderlijk subsysteem zijn gaan horen of er
zelfs boven staan, zij nemen de ouderpositie over of worden in die positie gedrongen.
Open systeem=
Kluwengezin= er is in zo’n gezin te veel cohesie en is er sprake van verstrengeling en over
bescherming
,Los-zand gezin= er is in zo'n gezin te weinig cohesie en gaan de leden hun eigen gang zonder zich
veel van elkaar aan te trekken
Ouder (van der Pas) = een persoon met een besef van onvoorwaardelijk en tijdloos
verantwoordelijk-zijn voor een kind
Onderscheid besef van verantwoordelijkheid zijn en verantwoordelijkheid= heeft betrekking op de
binding die een ouder aangaat met het kind om voortaan de ouder van dat kind t3e zijn
Gebieden van verantwoordelijkheid (van der Pas) =
Illusie van maakbaarheid= Het idee dat uiteindelijk alles weer goed komt als iemand daar maar
genoeg zijn best voor doet.
Hoofdstuk 7.5
Meldcode= bestaat uit een stappenplan, waarin staat wat een professional moet doen bij
vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling
Stappen:
1. In kaart brengen signalen
2. overleggen met een collega en eventueel raadplegen van veilig thuis
3. gesprek met de cliënt
4. weging van huiselijk geweld/kindermishandeling
5. beslissing of melden noodzakelijk is
Veilig thuis=
Vlaggensysteem= biedt professionals handvatten om seksueel gedrag bij jongeren te beoordelen en
goede afweging te kunnen maken.
Signs of safety= een methodiek die de professional kan inzetten om veiligheid te creëren voor
kinderen als er sprake is van kindermishandeling of een vermoeden ervan
Care=
PDF denk in Buffers
Basisgedragingen/opvoedkunde handelingen= zicht krijgen op kind, verzorgen, veiligheid bieden,
eisen stellen en grenzen trekken
, Timen en doseren= timen en doseren van wat zij belangrijk en waardevol vinden, wat de grenzen
zijn aan hun handelen, welke relaties zij hebben met anderen en welke identiteit belangrijk is, wie in
de positie verkeert om t4e oordelen
Bufferprocessen=
Solidaire gemeenschap= de gemeenschap is de eerste buffer tussen de ouderlijke werkvloer en de
omstandigheden.
Sociaal netwerk= mensen die ouders uit zichzelf een helpende hand reiken of op wie ouders
makkelijk een beroep kunnen doen.
Metapositie= wijst op het belang van afstand nemen van deze dagelijkse gang van zaken,
bijvoorbeeld om weer zicht te krijgen op het kind
Goede ouderervaringen= steun, bepaalde attitude, verantwoordelijkheid
Omstandigheden van ouderschap=
Les 2
Paragraaf 1.4 en 1.4.1
Orthopedagogiek= de wetenschap die zich bezighoudt met bijzondere of specifieke opvoeding en
het in zijn ontwikkeling belemmerde kind.
POS, Ter Horst = POS betekend Problematische Opvoedings Situatie. Ter Horst duidt op een situatie
tussen ouder en kind , die als nagenoeg perspectiefloos ervaren wordt en waarbij men er niet meer
in slaagt om die situatie perspectief biedend te maken zonder hulp van buitenaf.
Orthopedagogisch werkterrein =
Paragraaf 4.3 en 5.1
De negen criteria van Rutter ernst probleemgedrag =
- Leeftijdsadequaat
- Duur
- Omstandigheden
- Passend in de subcultuur
- Frequentie
- Intensiteit
- Begrijpelijk of onverwacht
Ontwikkeling van een kind afhankelijk van een aantal factoren =
- Kenmerken van het kind zelf
- Hoe de opvoeder in relatie staat tot het kind
- Hoe de opvoeder een klimaat schept waarin de persoonlijkheidsgroei wordt gestimuleerd
- Hoe de opvoeder de leefsituatie hanteert zodat deze goede kansen biedt tot zelfontplooiing.
- Welke patronen er zijn in het gezin en in de omgeving en hoe die de ontwikkeling van het
kind stimuleren of juist belemmeren
Les 1
Hoofstuk 1.1-1.4
Orthopedagogiek= de wetenschap die zich bezighoudt met bijzondere of specifieke opvoeding en
het in zijn ontwikkeling belemmerde kind.
Opvoeding= een overkoepelende term voor een geheel van daden, activiteiten of praktijken- een
geheel dat loopt vanaf de vroege kindertijd tot aan de volwassenheid en dat ruwweg bedoeld is om
bij te dragen aan de ontwikkeling van het kind tot een volwassen persoon (sleutel en de ruyter)
Opvoeden: een wezenlijk aspect van het menselijk bestaan, waarmee mensen het humane
voortbestaan mogelijk maken. Het is een dynamisch proces waarin het kind zich ontwikkelt en de
opvoeder opvoedt (kok)
Ontwikkelen eigenheid: mensen worden geboren met een 'startpakket’ aan
ontwikkelingsmogelijkheden die tot uiting komen in interacties met de omgeving - het
opvoedingsproces draagt eraan bij dat het kind deze eigenheid ontplooit. (kok)
Relatie; basis van het opvoedingsproces, zonder relatie is opvoeden niet mogelijk (kok)
Opvoeden: meer dan een persoonlijk traject, we zouden opvoeding kunnen zien als het op gang
brengen van een proces, waarbij kinderen ontdekken wie ze zijn en wie ze willen zijn en hoe ze in de
samenleving staan. -> persoonlijkheidsvorming (winter)
Opvoedingswaarden:
Pedagogische civil society: invloed van de sociale kwaliteit van een wijk en sterke sociale netwerken,
waarin ook anderen dan de ouders zich verantwoordelijk voelen voor het opgroeien van jongeren
Hoofdstuk 7.1-7.6
Systeemtheorie= een samenhangend geheel van elementen die samen als een geheel functioneren,
van het individu naar het systeem waar het individu deel uitmaakt. gezin= ook systeem
Bliksemafleider= een kind die door zijn gedragsproblematiek de aandacht weet af te leiden van de
spanningen tussen de ouders, doordat zij hun aandacht op hem moeten richten is er minder
gelegenheid voor eigen ruzies.
Coalitie= een systeem binnen een systeem= dus wel subsysteem, bestaat uit twee of meer leden van
het systeem die de gemeenschappelijke intenties en belangen hebben en gemeenschappelijke
inspanningen verrichten om die te verwezenlijken.
Subsysteem= systeem binnen een systeem
Parentificatie/geparentificeerd kind= kinderen die bij het ouderlijk subsysteem zijn gaan horen of er
zelfs boven staan, zij nemen de ouderpositie over of worden in die positie gedrongen.
Open systeem=
Kluwengezin= er is in zo’n gezin te veel cohesie en is er sprake van verstrengeling en over
bescherming
,Los-zand gezin= er is in zo'n gezin te weinig cohesie en gaan de leden hun eigen gang zonder zich
veel van elkaar aan te trekken
Ouder (van der Pas) = een persoon met een besef van onvoorwaardelijk en tijdloos
verantwoordelijk-zijn voor een kind
Onderscheid besef van verantwoordelijkheid zijn en verantwoordelijkheid= heeft betrekking op de
binding die een ouder aangaat met het kind om voortaan de ouder van dat kind t3e zijn
Gebieden van verantwoordelijkheid (van der Pas) =
Illusie van maakbaarheid= Het idee dat uiteindelijk alles weer goed komt als iemand daar maar
genoeg zijn best voor doet.
Hoofdstuk 7.5
Meldcode= bestaat uit een stappenplan, waarin staat wat een professional moet doen bij
vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling
Stappen:
1. In kaart brengen signalen
2. overleggen met een collega en eventueel raadplegen van veilig thuis
3. gesprek met de cliënt
4. weging van huiselijk geweld/kindermishandeling
5. beslissing of melden noodzakelijk is
Veilig thuis=
Vlaggensysteem= biedt professionals handvatten om seksueel gedrag bij jongeren te beoordelen en
goede afweging te kunnen maken.
Signs of safety= een methodiek die de professional kan inzetten om veiligheid te creëren voor
kinderen als er sprake is van kindermishandeling of een vermoeden ervan
Care=
PDF denk in Buffers
Basisgedragingen/opvoedkunde handelingen= zicht krijgen op kind, verzorgen, veiligheid bieden,
eisen stellen en grenzen trekken
, Timen en doseren= timen en doseren van wat zij belangrijk en waardevol vinden, wat de grenzen
zijn aan hun handelen, welke relaties zij hebben met anderen en welke identiteit belangrijk is, wie in
de positie verkeert om t4e oordelen
Bufferprocessen=
Solidaire gemeenschap= de gemeenschap is de eerste buffer tussen de ouderlijke werkvloer en de
omstandigheden.
Sociaal netwerk= mensen die ouders uit zichzelf een helpende hand reiken of op wie ouders
makkelijk een beroep kunnen doen.
Metapositie= wijst op het belang van afstand nemen van deze dagelijkse gang van zaken,
bijvoorbeeld om weer zicht te krijgen op het kind
Goede ouderervaringen= steun, bepaalde attitude, verantwoordelijkheid
Omstandigheden van ouderschap=
Les 2
Paragraaf 1.4 en 1.4.1
Orthopedagogiek= de wetenschap die zich bezighoudt met bijzondere of specifieke opvoeding en
het in zijn ontwikkeling belemmerde kind.
POS, Ter Horst = POS betekend Problematische Opvoedings Situatie. Ter Horst duidt op een situatie
tussen ouder en kind , die als nagenoeg perspectiefloos ervaren wordt en waarbij men er niet meer
in slaagt om die situatie perspectief biedend te maken zonder hulp van buitenaf.
Orthopedagogisch werkterrein =
Paragraaf 4.3 en 5.1
De negen criteria van Rutter ernst probleemgedrag =
- Leeftijdsadequaat
- Duur
- Omstandigheden
- Passend in de subcultuur
- Frequentie
- Intensiteit
- Begrijpelijk of onverwacht
Ontwikkeling van een kind afhankelijk van een aantal factoren =
- Kenmerken van het kind zelf
- Hoe de opvoeder in relatie staat tot het kind
- Hoe de opvoeder een klimaat schept waarin de persoonlijkheidsgroei wordt gestimuleerd
- Hoe de opvoeder de leefsituatie hanteert zodat deze goede kansen biedt tot zelfontplooiing.
- Welke patronen er zijn in het gezin en in de omgeving en hoe die de ontwikkeling van het
kind stimuleren of juist belemmeren
