Publiek
Het publiekrecht regelt de verhouding tussen overheid en burgers en de
verhouding tussen de overheidsorganen onderling. (strafrecht, staatsrecht)
Privaatrecht
Burgers onderling.
• Vermogensrecht
o Verbintenissen (vermogensrechtelijke verhouding tussen personen onderling)
Koop woning
o Goederenrecht (rechten met betrekking tot een zaak en is daardoor op
iedereen van toepassing) eigendomsrecht / erfpachtsrecht
Overdragen eigendom, de zogenoemde levering
• Personen – en familierecht
Huwelijksvermogensrecht. Dit deel van het recht heeft onder meer betrekking
op de onderlinge financiele verhoudingen tussen de echtgenoten of
geregistreerde partners. Ook onderwerpen als minderjarigheid en
handelsbekwaamheid.
• Rechtspersonenrecht
Staat gelijk aan een natuurlijk persoon. De belangrijkste zijn de vereniging, de
stichting, de naamloze vennootschap en het de besloten vennootschap. Een
belangrijk kenmerk van een rechtspersoon zelf en in beginsel niet de
bestuurders aansprakelijk zijn voor schulden. (afgescheiden vermogen) Over
de winst is alleen vennootschapsbelasting verschuldigd en geen
inkomstenbelasting. Kleinere ondernemingen worden gedreven door
natuurlijk persoon, eenmanszaak, de maatschap, de VOF, en de
commanditaire vennootschap (stille en beherende vennoten)
Appartementrecht
De appartementseigenaar is mede-eigenaar van het appartementsgebouw en
heeft het exclusieve gebruiksrecht van zijn eigen woongedeelte.
Regels bestaan uit verboden (verboden toegang) en geboden (echtgenoten
hebben de plicht samen te wonen).
Het recht is te vinden in de wet. Gewoonten spelen ook een rol in het recht.
Voorbeelden van gewoonten zijn de gebruiken in een bepaalde bedrijfstak of
beroepsgroep. Deze gewoonten worden vaker vastgelegd in wetten.
Een derde rechtsbron is het recht dat gevormd wordt door uitspraken van
rechters, jurisprudentie genaamd, waarin de wet in concrete gevallen wordt
uitgelegd en waarin gevallen die de wet niet regelt, worden opgelost.
Internationale verdragen vormen ook een belangrijke rechtsbron. Zo worden er in
EU-verband allerlei besluiten genomen over bijvoorbeeld financiele
dienstverlening.
• Dwingend recht
Omvat alle regels waarvan met niet mag afwijken. Op afwijkingen staan
sancties.
• Regelend recht
Regels van regelend recht gelden, tenzij mensen iets anders zijn
overeengekomen.
, Met name bij contracten speelt regelend recht een rol. De wet geeft een
basisregeling waarvan de betrokken partijen in een contract kunnen afwijken.
Eind 2009 heeft de Tweede kamer het wetsvoorstel Personenvennootschappen
aangenomen. In het voorstel worden vijf vennootschappen onderscheiden:
1. Stille vennootschap (vergelijkbaar met huidige maatschap)
2. openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (vergelijkbaar met
vof en cv)
3. openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid
4. commanditaire vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (vergelijkbaar
huidige cv)
5. commanditaire vennootschap met rechtspersoonlijkheid (vergelijkbaar
huidige cv)
Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht heeft betrekking op vermogensrechtelijke verhoudingen
(verbintenissen) tussen twee of meer personen op grond waarvan de ene
persoon recht heeft op een prestatie van de andere, die verplicht is te presteren.
De te leveren prestatie bestaat altijd uit een doen (het wassen van iemands auto,
het betalen van schadevergoeding) of een nalaten ( niet binnen vijf jaar een
soortgelijk bedrijf oprichten)
1) Een verbintenis kan uit de wet voortvloeien. (bijv. onverschuldigde betaling,
teruggeven wat niet voor jou bestemd is)onrechtmatige daad verplicht
schade te vergoeden.
2) Een verbintenis kan voortkomen uit een overeenkomst. Het tussen twee of
meer partijen gesloten contract. (koopovereenkomst, kredietovereenkomst)
Rechten uit een verbintenis kunnen alleen tegenover een bepaalde partij worden
uitgeoefend. (persoonlijke rechten)
Goederenrecht
In tegenstelling tot het verbintenissenrecht is het goederenrecht op iedereen van
toepassing.
Het meest omvattende recht is het eigendomsrecht. Alle rechten met betrekking
tot een zaak, ook wel beperkte rechten genoemd, zijn van het eigendomsrecht
afgeleid.
o Eigendomsrecht
Het eigendomsrecht kan weer door andere rechten ingeperkt worden, de
zogenaamde beperkte rechten. Hypotheekrecht is zo’n beperkt recht, evenals
vruchtgebruik, erfpacht, opstal en appartementsrecht.
Vruchtgebruik: als een eigenaar van een kersenboomgaard aan iemand
anders het vruchtgebruik van die kersenboomgaard verleent, heeft hij zelf
niet meer het volledige genot van zijn zaak.
Eigendom is alleen mogelijk op stoffelijke voorwerpen, op zaken. Zaken zijn
onder te verdelen in:
- roerende zaken
o grond
o nog niet gewonnen delfstoffen