(W. Koetzier & R. Brouwers, 2015)
Hoofdstuk 12 Kostencalculaties (§1, §2 en §3)
12.1 Integrale kostprijs en normale bezetting
De kostprijs van een product bestaat uit de geldwaarde van alle productiemiddelen die zijn opgeofferd om het product
te vervaardigen. We maken een integrale kostprijsberekening, waarbij alle kosten als productenkosten worden
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
beschouwd. Kosten per eenheid = kostprijs = Productieomvang
De kostprijs wordt afhankelijk van de geproduceerde hoeveelheid goederen of diensten. We spreken in algemene zin
van bedrijfsdrukte of bezetting om het niveau van de productie aan te duiden. De kostprijs wordt berekend op basis van
een tevoren vastgestelde bedrijfsdrukte. Deze productieomvang kan vastgesteld worden door een begrote productie.
Meestal wordt de kostprijs bepaald door de normale bezetting want deze geeft aan bij welke bezetting de totale kosten
worden vergoed.
Werkelijke productie Kostprijs pas achteraf te bepalen en verandert bij toe- of afname productieomvang
Begrote productie Kostprijs verandert bij toe- of afname productieomvang
Normale productie Kostprijs afhankelijk van werkelijke/begrote productieomvang
Het bepalen van de integrale kostprijs verloopt als volgt:
Totale vaste kosten + Totale variabele kosten bij normale bezetting
Integrale kostprijs =
Normale bezetting
Indien de variabele kosten geheel proportioneel zijn en de variabele kosten per eenheid dus een vast bedrag vormen,
onafhankelijk van de hoogte van de productie, kan deze formule ook zo herschreven worden:
Totale vaste kosten Totale variabele kosten bij begrote bezetting C V
Integrale kostprijs = Normale bezetting
+ Begrote bezetting
=N + W
Variabele kosten: afhankelijk van een verandering in de
bedrijfsdrukte. Drie soorten variabele kosten:
Degressief stijgend: kwantumkorting
Proportioneel stijgend: grondstofkosten
Progressief stijgend: hoge slijtage
Bezettingsresultaat is het verschil tussen de werkelijke totale kosten en het totaal van de in de kostprijs berekende vaste
kosten. Wordt als volgt bepaald: (werkelijke bezetting − normale bezetting) ×
in de kostprijs opgenomen tarief voor de vaste kosten
Werkelijke bezetting groter dan normale bezetting overbezettingswinst
Werkelijke bezetting kleiner dan normale bezetting onderbezettingsverlies
Werkelijke bezetting even groot als normale bezetting geen bezettingsresultaat
Werkelijke bezetting
Bezettingsgraad = Beschikbare capaciteit × 100%
Resultaatbepaling volgens Absorption Costing
1. Totale omzet – Totale kosten = TO – TK =
TO = verwachte afzet x verkoopprijs
TK = TCK + TVK = Totale constante kosten + Totale variabele kosten
2. Verkoopresultaat +/- bezettingsresultaat = winst (bedrijfsresultaat)
Verkoopresultaat = verwachte afzet x (verkoopprijs – kostprijs)
Bezettingsresultaat = (W-N) x C/N
1