Algemeen............................................................................................................................................................2
VGBA................................................................................................................................................................... 3
ViO...................................................................................................................................................................... 4
240 fraude...........................................................................................................................................................7
250 wet en regelgeving.......................................................................................................................................9
260 communicate GBO....................................................................................................................................10
265 Meedelen van tekortkomingen in de IB aan GBO en management...........................................................11
300 planning van de controle............................................................................................................................12
315 risico-analyse (sign. Risico’s)......................................................................................................................13
320 materialiteit................................................................................................................................................15
330 inspelen op ingeschate risico’s (IT risico’s)................................................................................................17
450 evaluate afwijkingen.................................................................................................................................18
570 contnuiteitsissues......................................................................................................................................19
600 controles van fnanciële overzichten van een groep (inclusief de werkzaamheden van accountants van
groepsonderdelen)............................................................................................................................................20
610 gebruik maken van interne auditor............................................................................................................22
620 gebruik maken van externe deskundige.....................................................................................................23
700/705/706 verklaringen................................................................................................................................24
701N kerpunten bij controle.............................................................................................................................25
3000 niet fnanciële assuranceopdrachten.......................................................................................................26
Artkel Martn....................................................................................................................................................27
Actualiteiten......................................................................................................................................................28
AFM rapport......................................................................................................................................................29
Controleverklaring............................................................................................................................................30
ITGC...................................................................................................................................................................31
1
,Algemeen
Prestatiekloof
- Als gevolg van fraudegevallen in verleden kwam in 2001 toezicht door AFM. Men vertrouwde erop dat
accountants controlestandaarden naleefde, maar dit werd voorheen niet getoetst.
- De toezichters gaan namens de gebruikersbelanghebbende toezicht houden op dossiers.
- De prestatiekloof wordt hierdoor gedicht, doordat accountants zich hierdoor beter aan de regels houden.
- Bij onvoldoende controledocumentatie: bevindingenrapport en controle moet deels opnieuw. Bij niet naleven van
wet-en-regelgeving wordt dit mondeling medegedeeld (bv. WWFT niet uitgevoerd).
Verwachtingskloof
- Verwachtingskloof: de belanghebbende hebben een verwachting van accountants, verwachting moet niet te hoog
zjin. We geven 95% betrouwbaarheid en geen 100%. Maatschappij moet hiervan bewust zijn.
- Accountant moet toch ook op fraude controleren zegt maatschappij. Accountant zegt vaak dat dit niet goed kan
bij 95% betrouwbaarheid.
- Oplossing: bigdata/data analytiscs; hiermee kun je meer zekerheid creëren. Vraagt wel meer exptertise van het
controleteam (data-experts). Het vak is in beweging. Meer verschuiving van standaardwerk naar PKI werk,
beoordelen uitkomst van de data-analytics. Hierdoor wordt de betrouwbaarheid vergroot.
- BV: ijsjesverkoop per dag met algoritme vergelijken met temperatuur in Nederland. Hoge verkoop op een koude
dag is bijvoorbeeld vreemd.
3 grootste issues die AFM constateert bij reviews:
Fair value (inschatting management toetsen – erg subjectief)
Interne controle omgeving (hoe test ik deze – kan ik erop steunen)
Omzet (moment van omzetneming – schuiven met omzet)
Termen:
- IASB stelt voorschriften op en de NBA vertaalt deze in de NVCOS
- OOB: beursgenoteerde/ banken/ verzekeraars/pensioenfondsen/binnenkort misschien woningcooperaties ook.
Hier heeft kantoor OOB vergunning voor nodig. Vanwege hun maatschappelijke impact, worden er strengere
eisen gesteld aan OOB-accountantsorganisaties.
- BVA/WTA is gericht op accountantskantoren
- VGBA/ViO voor accountants zelf
Verschil onafhankelijkheid en objectief:
- Onafhankelijk (ViO als accountant geen enkele persoonlijke binding met een klant heeft. Dus als er geen
situaties kunnen leiden tot niet genoeg objectief handelen.
o Alleen op assurance opdrachten
o Onafhankelijk is in schijn en wezen. Als je de schijn tegen hebt dan is het lastig om te bewijzen dat je
echt onafhankelijk bent. BV: bij sponsoring van je klant (voetbal) heb je de schijn tegen en je kunt dan
nog maar lastig er aantonen dat je echt onafhankelijk bent.
- Objectief (art 11 VGBA): accountant mag zich niet laten beïnvloeden. Kan worden beïnvloed door bijvoorbeeld te
grote vertrouwdheid of te groot financieel belang.
o Op alle professionele diensten
- Volgens de regelgeving is onafhankelijkheid een noodzakelijke voorwaarde voor objectiviteit. Door onafhankelijk
van de assurance-cliënt te zijn, laten het accountantskantoor en de accountant aan het publiek zien dat de
assurance-opdracht objectief is uitgevoerd.
o We hebben geen persoonlijke binding met de klant dus we hebben ons niet laten beïnvloeden.
Biases (valkuilen accountant)
- Slippery slope: op hellend vlak begeven, als ik nu ja zeg hoe ga ik hier dan mee om bij andere klanten en ga ik
steeds meer met klanten meebewegen?
- Do not harm: breng geen schade toe (continuïteitsissues)
- Ingroup vs outgroup: wij-zij-denken (negeren van signalen van de outgroup (klant, deskundige)
- Ranking: rangorde heuristiek (tegen de partner ingaan als manager)
- Anchoring: verankering: Anker betreft de VGBA en de ViO ten aanzien van de accountant. Je dient te voldoen
aan de regelgeving, dit betreft het anker. Dus niet zomaar meebewegen met klant.
- Prospect theory: omgaan met kansen en risico’s (kans = partner of rendement, risico = tuchtcommissie)
- Confirmation bias: bevestigingsvalkuil (redelijk veel dilemma’s = leunen op wat je al weet). Alleen eigen
hypothese toetsen en geen alternatieve hypotheses Roken is slecht, ja maar mijn opa was ook 100 geworden.
- Bounded awareness: begrensd bewustzijn; niet verder kijken dan je eigen grenzen en kritische informatie
negeren.
2
,VGBA
Fundamentele beginselen: gelden voor alle RA’s en AA’s. Dus ook voor accountants in business/samenstel.
Fundamentele bedreigingen: gelden alleen voor assuranceodprachten. Dus niet voor AIB/samenstel
Fundamenteel beginsel
Invulling geven aan zijn verantwoordelijkheid om te handelen in algemeen belang
- Professioneel gedrag: het beroep in diskrediet brengen (gedragingen kan zowel actief (handelen) als passief
(nalaten) zijn maatregel treffen bij overtreden wet- en regelgeving
- Integriteit: aan de regels houden en rechte rug maatregel treffen of distantiëren
- Vertrouwelijkheid: De accountant dient gegevens geheim te houden voor zover hij (kan) weten dat deze
vertrouwelijk zijn, tenzij:
o De wet dit overruled
o De gegevens van belang zijn bij een wettelijke procedure waarbij hij of zijn organisatie betrokken is
o De klant hem schriftelijk toestemming geeft tot verspreiding van de gegevens
o De volgende accountant van de klant om gegevens vraagt, dan wel schriftelijke toestemming vragen
o Altijd afwegingen documenteren!
o Mag nooit voor eigen gewin of gewin van een derde
- Objectiviteit: je laten beïnvloeden
- Vakbekwaamheid/zorgvuldigheid:
o De accountant houdt zijn vakbekwaamheid op niveau
o De accountant past relevant wet en regelgeving toe.
o De accountant voert de dienst nauwgezet, grondig en tijdig uit
o Verstand van specifieke opdracht
Fundamentele bedreiging:
Onaanvaardbaar risico dat assurance-opdracht niet onafhankelijk wordt uitgevoerd. Bij bedreiging waarborg treffen.
- Belangenbehartiging (is alleen bij objectiviteit):
o Als je op stoel van de directeur gaat zitten
o Bij overname zowel koper als verkoper vertegenwoordigen
- Intimidatie: alles waarmee je later onder druk kunt worden gezet:
o Jullie krijgen de opdracht, maar ik wil wel die accountant
- Vertrouwdheid: te veel een privéband
o Controle bij beste vriend of voetbalmaatje
- Zelftoetsing: eigen werk controleren
- Eigen belang: financieel belang
o Naaste verwant heeft aandelen of vordering op de vennootschap
Omgaan met bedreigingen (bv. Controller en ook jrr controleren):
1. situatieschets
2. welk fund. beginsel / bedreigingen komen in gevaar
3. is deze onaanvaardbaar hoog?
4. ja, dan waarborg treffen
5. is waarborgen effectief?
6. ja dan conclusie schrijven dat effectief is
7. bovenstaande documenteren
Fundamentele beginselen gelden niet voor privésfeer:
- De in artikel 2 genoemde fundamentele beginselen integriteit, objectiviteit, vakbekwaamheid en zorgvuldigheid,
en vertrouwelijkheid zijn van toepassing op de accountant bij de uitoefening van zijn beroep. In privésfeer mag hij
zich bijvoorbeeld wel laten beïnvloeden. Daarentegen moet hij wel altijd integer zijn, maar dit moet elk mens.
3
, ViO
ViO: alleen Assurance-opdrachten (is echt een verordering, voorheen slechts NVO)
Assurance opdrachten waarop de NV-COS van toepassing zijn:
- Controle van historische financiële informatie (200-799)
- Bijzondere controleopdrachten (800-899)
- Beoordelingsopdrachten (2000-2699)
- Overige Assuranceopdrachten (3000-3850)
Elementen van een assurance-opdracht
- Betrokkenheid van drie partijen (verantwoordelijke partij, gebruikers en accountant)
- Object van onderzoek (jaarrekening, financieel verslag, gedrag, systemen, processen)
- Criteria (toetsbaarheid)
o Een accountant kan alleen assurance geven als er tussen hem en de andere betrokken partijen geen
verschil van mening is over de criteria waaraan moet worden getoetst
o Indien die criteria niet al bestaan zal hij met de betrokken partijen tot overeenstemming moeten komen
over wat de criteria zijn, waarbij algemeen wordt aangenomen dat de accountant niet zelf de criteria
verzint waar hij vervolgens aan toetst (dan komt zelftoetsing weer om de hoek kijken).
- Toereikende assurance-informatie (voldoende en geschikt)
- Assurance-rapport (conclusie)
o Redelijke mate van zekerheid, of
o Beperkte mate van zekerheid
Waarom onafhankelijkheid belangrijk:
- Omdat accountant assurance (= zekerheid) geeft aan gebruikers van de jaarrekening. Door onafhankelijk te zijn
in schijn en wezen, laat de accountant zien dat het maatschappelijk verkeer hem kan vertrouwen
- Wezen: je bent echt onafhankelijk en er is geen persoonlijke binding
- Schijn: acties van accountant waardoor maatschappelijk verkeer het beeld krijgt dat accountant niet onafhankelijk
is, terwijl hij nog steeds onafhankelijk kan zijn. Bv. sponsoring
- Onafhankelijkheid geldt voor alle teamleden. Daarom moet iedereen onafhankelijkheid ondertekenen die bij
controle betrokken is.
ViO – Voorschriften OOB:
- Verboden combinatie controle en advies (Art 16)
- Verboden samenloop dienstverlening (Art 21 en 22)
- Als partner/senior manager meer dan 5 jaar betrokken is bij de assurance opdracht (Art 29)
o Verplichte maatregel: 2 jaar lang niet participeren in de controle.
- Verboden opdracht uit te voeren als partner heeft aangegeven (binnen 24 maand) bij de cliënt te gaan werken.
(Art 41) afkoelperiode.
ViO – Voorschriften (OOB en niet OOB)
- Bedreiging indien totale honorarium materieel is.
o Bij meer dan 15% van de omzet is externe OKB verplicht (Art 25)
- Bedreiging bij achterstallige betaling vergoedingen (Art 26)
- Bedreiging (met voorgeschreven maatregelen) bij geschenk van meer dan 100 euro ontvangen of verstrekken
(Art 27)
- Verboden is aanhouden financieel belang (Art 31)
- Verboden is een gezamenlijk zakelijk belang (Art 34)
- Verboden is afnemen goederen of diensten tenzij passend in de normale bedrijfsuitoefening / zonder afwijkende
voorwaarden. (Art 35) bv. Leaseauto’s afnemen onder zakelijke omstandigheden.
- Verboden is afsluiten lening tenzij passend binnen de normale bedrijfsuitoefening en onder marktconforme
voorwaarden (Art 36)
- Verboden is sponsoring tenzij verwaarloosbaar klein (€ 1.500) (Art 39)
- Verboden controleopdracht uit te voeren wanneer voormalige collega een sleutelfunctie heeft aanvaard. (Art 38)
- Bedreiging indien lid van assurance team heeft aangegeven bij de cliënt te gaan werken. (Art 40)
- Verboden assurance opdacht uit te voeren bij voormalige werkgever door lid assurance team binnen 24 maand
na vertrek bij assurance klant. (Art 42) afkoelperiode
- Verboden assurance opdracht uit te voeren als eindverantwoordelijk accountant een belangrijke nevenfunctie
vervult. (Art 43) (Bestuurder, RvC)
- Verboden assurance opdracht uit te voeren als sprake is van een nauwe persoonlijke relatie met lid van het
assurance team. (Art 44)
- Bedreiging bij dreigende juridische procedure (Art 45)
- Verboden bij dreigende juridische procedure tegen lid controleteam of m.b.t. uitkomsten afgeronde controle (Art
45)
- Verboden prestatie / resultaatafhankelijke beloning voor een assurance opdracht (Art 46)
4