Kankercellen en tumoren
1. Hoe ontstaan tumoren?
Tumoren = pathofysiologie van de groei
40% van honden ouder dan 10 jaar hebben kanker (goedaardig & kwaadaardig)
Tumorale cellen kunnen blijven delen en ondergaan GEEN apoptose!
Bij fouten in de cyclus kan kanker ontstaan meerdere muta es na elkaar
Cellen blijven delen en ondergaan geen apoptose meer
Andere cellen worden gevoeliger voor muta es beschadigde
cellen kunnen blijven delen als er geen apoptose meer mogelijk is
Bij oudere dieren vaak meer opeenvolgende muta es
De meeste muta es ontstaan de in de S-fase ( jdens de verdubbeling van het aantal chromosomen)
ONTSTAAN OP GENETISCHE BASIS
Opeenvolgende muta es bij oudere dieren
o Inac va e van tumor suppressor genen: tumor suppressor genen reguleren en
beschermen normaal de celgroei en prolifera e
o Ac va e van proto-oncogenen: proto-oncogeen s muleert de celgroei in een normale
cel, wanneer dit geac veerd wordt noemt men het een proto-oncogen en zal het
onregelma g beginnen delen waardoor er kankers zullen ontstaan
Overer aar als de muta es zich in de gameten voordoen
2. Eigenschappen van tumoren
A. Sustaining prolifera ve signaling – aanhoudende signalen om te
blijven delen
Ac va e van de groei-s mulerende factoren
Inhibi e van de groei-remmende factoren
Deze pathway controleert de prolifera e
Raf is eig cruciaal voor de prolifera e van een cel
Muta e thv van 1 AZ permanente inac va e van Raf ( maligne melanoma’s,
schildkliertumoren,…)
Maar er is onlangs een manier gevonden om Raf uit te
schakelen zodat de tumor niet meer kan blijven groeien
Kanker is heel moeilijk om te onderzoeken aangezien dit
plaatsvind in de cel en niet in de bloedbaan
denk aan de HeLa lijn
1
, Eens er fouten zijn in het DNA gaan de enzymes ze er moeilijk uit kunnen halen
Cellen kunnen na enkele delingen er al volledig anders uitzien dan de oorspronkelijke kankercel
B. Evading growth suppressors - Ontsnappen aan signalen die prolifera e afremmen
= inac va e van tumor suppressor genen
P53 is intracellulair aanwezig en monitort/ detecteert stres signalen
Als er p53 vrijkomt op het moment dat de cel
aan het delen is zal alles pauzeren tot de stres
weg is tot er opnieuw voedingsstoffen
aanwezig zijn,…
Teveel beschadiging van de cel p53 gee
het signaal om aan apoptose te doen
Tumoren zorgen dat p53 geïnac veerd wordt
geen apoptose meer = we zijn de remmen
kwijt
C. Resis ng cell death – geen apoptose meer
BCL-2 eiwi en inhiberen apoptose in een gezond lichaam
Verhoogde expressie bij tumoren ac va e van proto-oncogenen
Er gebeurt nu geen apoptose meer waardoor kankers verder kunnen delen
D. Enabling replica ve immortality - Oneindig kunnen blijven delen
Bij elke celdeling wordt er een stukje van de telomeren afgeknipt, wanneer de telomeren op zijn doet
de cel aan apoptose
Tumorcellen hebben telomerase, deze bouwen de telomeren terug op zodat er geen apoptose van de
cel gebeurt
Zo kunnen de cellen oneindig blijven delen (HeLa)
2
1. Hoe ontstaan tumoren?
Tumoren = pathofysiologie van de groei
40% van honden ouder dan 10 jaar hebben kanker (goedaardig & kwaadaardig)
Tumorale cellen kunnen blijven delen en ondergaan GEEN apoptose!
Bij fouten in de cyclus kan kanker ontstaan meerdere muta es na elkaar
Cellen blijven delen en ondergaan geen apoptose meer
Andere cellen worden gevoeliger voor muta es beschadigde
cellen kunnen blijven delen als er geen apoptose meer mogelijk is
Bij oudere dieren vaak meer opeenvolgende muta es
De meeste muta es ontstaan de in de S-fase ( jdens de verdubbeling van het aantal chromosomen)
ONTSTAAN OP GENETISCHE BASIS
Opeenvolgende muta es bij oudere dieren
o Inac va e van tumor suppressor genen: tumor suppressor genen reguleren en
beschermen normaal de celgroei en prolifera e
o Ac va e van proto-oncogenen: proto-oncogeen s muleert de celgroei in een normale
cel, wanneer dit geac veerd wordt noemt men het een proto-oncogen en zal het
onregelma g beginnen delen waardoor er kankers zullen ontstaan
Overer aar als de muta es zich in de gameten voordoen
2. Eigenschappen van tumoren
A. Sustaining prolifera ve signaling – aanhoudende signalen om te
blijven delen
Ac va e van de groei-s mulerende factoren
Inhibi e van de groei-remmende factoren
Deze pathway controleert de prolifera e
Raf is eig cruciaal voor de prolifera e van een cel
Muta e thv van 1 AZ permanente inac va e van Raf ( maligne melanoma’s,
schildkliertumoren,…)
Maar er is onlangs een manier gevonden om Raf uit te
schakelen zodat de tumor niet meer kan blijven groeien
Kanker is heel moeilijk om te onderzoeken aangezien dit
plaatsvind in de cel en niet in de bloedbaan
denk aan de HeLa lijn
1
, Eens er fouten zijn in het DNA gaan de enzymes ze er moeilijk uit kunnen halen
Cellen kunnen na enkele delingen er al volledig anders uitzien dan de oorspronkelijke kankercel
B. Evading growth suppressors - Ontsnappen aan signalen die prolifera e afremmen
= inac va e van tumor suppressor genen
P53 is intracellulair aanwezig en monitort/ detecteert stres signalen
Als er p53 vrijkomt op het moment dat de cel
aan het delen is zal alles pauzeren tot de stres
weg is tot er opnieuw voedingsstoffen
aanwezig zijn,…
Teveel beschadiging van de cel p53 gee
het signaal om aan apoptose te doen
Tumoren zorgen dat p53 geïnac veerd wordt
geen apoptose meer = we zijn de remmen
kwijt
C. Resis ng cell death – geen apoptose meer
BCL-2 eiwi en inhiberen apoptose in een gezond lichaam
Verhoogde expressie bij tumoren ac va e van proto-oncogenen
Er gebeurt nu geen apoptose meer waardoor kankers verder kunnen delen
D. Enabling replica ve immortality - Oneindig kunnen blijven delen
Bij elke celdeling wordt er een stukje van de telomeren afgeknipt, wanneer de telomeren op zijn doet
de cel aan apoptose
Tumorcellen hebben telomerase, deze bouwen de telomeren terug op zodat er geen apoptose van de
cel gebeurt
Zo kunnen de cellen oneindig blijven delen (HeLa)
2
