SAMENVATTING
Verschillende oorzaken kunnen bij werkende moeders stress opleveren, in deze paper worden
deze oorzaken beschreven. Het ervaren van stress blijkt aan de ene kant biologisch bepaald,
aan de andere kant hebben vrouwen naast huishoudelijke en zorgende taken vaker een
parttime betaalde baan. Hoe meer uren een vrouw werkt, hoe meer zij zich gestrest voelt.
Respondenten geven dit ook aan. Het negatieve beeld dat heerst op de werkvloer over
werkende moeders, verhoogt bij hen een gevoel van stress. Volgens de respondenten is het
veranderen van eerder gemaakte planningen echter de grootste veroorzaker van stress. De
meeste van hen zien wel stress bij andere moeders, maar voelen zich zelf niet beperkt door
een baan te combineren met hun gezin.
Stress kan worden verminderd door de omstandigheden te veranderen. Arbeidsvoorwaarden
zoals flexibiliteit bij het indelen van werktijden en verlof en het ruimer openstellen van
opvang voor de kinderen kunnen positief aan het verminderen van stress bijdragen. Vrouwen
kunnen ook zelf op verschillende manieren hun stressniveau reguleren door de zorg voor
huishouden en kinderen met hun partner te delen, hun situatie positief en met humor te
benaderen, minder hard over zichzelf te oordelen en te zorgen voor een fit lichaam en een
gezonde geest. Sport, yoga, medicatie en cursussen op het gebied van stressmanagement of
stressreductie kunnen hierbij nuttige hulpmiddelen zijn.
1
,Inhoud
SAMENVATTING.....................................................................................................................................1
VOORWOORD.........................................................................................................................................4
HOOFDSTUK 1 INLEIDING.......................................................................................................................5
1.1 Factoren die stress veroorzaken bij werkende moeders met jonge kinderen..............................5
1.2 Wat is stress?................................................................................................................................5
1.3 Onderzoeksgroep.........................................................................................................................6
HOOFDSTUK 2 LITERATUURONDERZOEK................................................................................................7
2.1 Biologische oorzaken....................................................................................................................7
2.2 Combinate werk en zorg..............................................................................................................7
2.3 Schuldgevoel.................................................................................................................................8
2.4 De situate veranderen.................................................................................................................8
2.5 Beweging en/of gebruik van medicijnen......................................................................................8
2.6 Psychische gezondheidstoestand.................................................................................................8
HOOFDSTUK 3 METHODE VAN ONDERZOEK........................................................................................10
3.1 Deelnemers................................................................................................................................10
3.2 Interviews...................................................................................................................................10
3.3 Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................................................11
HOOFDSTUK 4 RESULTATEN.................................................................................................................12
4.1 Factoren die stress veroorzaken.................................................................................................12
HOOFDSTUK 5 CONCLUSIES EN DISCUSSIE...........................................................................................15
5.1 Conclusie....................................................................................................................................15
Deelvraag 1 (Literatuuronderzoek): Wat is er geschreven over de oorzaken van stress bij
werkende vrouwen die naast een baan zorgen voor hun kinderen?............................................15
Deelvraag 2 (Literatuuronderzoek): Welke stress verlagende mogelijkheden zijn bij werkende
vrouwen met kinderen al onderzocht?.........................................................................................15
Deelvraag 3 (Interview): Waardoor voelen werkende vrouwen met kinderen zich gestrest?......15
Deelvraag 4 (Interview): Waardoor kan stress vermindert worden volgens werkende vrouwen
met kinderen?..............................................................................................................................16
5.2 Discussie.....................................................................................................................................16
LITERATUURLIJST..................................................................................................................................18
BIJLAGE 1 Interviewgids........................................................................................................................21
2
, Introducte....................................................................................................................................21
Interviewvragen............................................................................................................................21
BIJLAGE 2 Samenvatngen van de interviews......................................................................................23
3
, VOORWOORD
Voor u ligt mijn paper in het kader van de opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie aan de
Hogeschool NTI. Als onderwerp voor deze paper voor de module Onderzoek en Rapportage
heb ik gekozen voor ‘Factoren die stress veroorzaken bij werkende vrouwen met
thuiswonende kinderen’. In mijn omgeving zie ik veel moeders met jonge kinderen, die
proberen om naast een goede moeder, ook een goede partner, werkneemster en vriendin te
zijn en die vaak het gevoel lijken te hebben daar niet in te slagen. In dit tijdperk van
technologische vernieuwingen, waarin iedereen 24 uur per dag en 7 dagen per week
bereikbaar is en niets wil missen van de wereld om ons heen, is rust soms ver te zoeken. Een
werkweek bestaat niet meer alleen uit de uren die op de werkplek worden doorgebracht, maar
ook na werktijd is men nog bezig met het beantwoorden van e-mails of te woord staan van
collega’s of klanten. Zorgen voor de kinderen gaat altijd maar door. Moeders zijn daardoor
constant bezig met het combineren van werk, zorgtaken en huishouden. Daarnaast willen zij
ook tijd overhouden voor sport, hobby’s en leuke activiteiten met partner en kinderen of met
vriendinnen. De vraag is dan of vrouwen hierdoor stress ervaren en als dat het geval is, of
daarvoor in de literatuur en bij vrouwen zelf manieren beschikbaar zijn om daarmee om te
gaan?
Ik hoop met deze paper hier een antwoord op te geven.
4
Verschillende oorzaken kunnen bij werkende moeders stress opleveren, in deze paper worden
deze oorzaken beschreven. Het ervaren van stress blijkt aan de ene kant biologisch bepaald,
aan de andere kant hebben vrouwen naast huishoudelijke en zorgende taken vaker een
parttime betaalde baan. Hoe meer uren een vrouw werkt, hoe meer zij zich gestrest voelt.
Respondenten geven dit ook aan. Het negatieve beeld dat heerst op de werkvloer over
werkende moeders, verhoogt bij hen een gevoel van stress. Volgens de respondenten is het
veranderen van eerder gemaakte planningen echter de grootste veroorzaker van stress. De
meeste van hen zien wel stress bij andere moeders, maar voelen zich zelf niet beperkt door
een baan te combineren met hun gezin.
Stress kan worden verminderd door de omstandigheden te veranderen. Arbeidsvoorwaarden
zoals flexibiliteit bij het indelen van werktijden en verlof en het ruimer openstellen van
opvang voor de kinderen kunnen positief aan het verminderen van stress bijdragen. Vrouwen
kunnen ook zelf op verschillende manieren hun stressniveau reguleren door de zorg voor
huishouden en kinderen met hun partner te delen, hun situatie positief en met humor te
benaderen, minder hard over zichzelf te oordelen en te zorgen voor een fit lichaam en een
gezonde geest. Sport, yoga, medicatie en cursussen op het gebied van stressmanagement of
stressreductie kunnen hierbij nuttige hulpmiddelen zijn.
1
,Inhoud
SAMENVATTING.....................................................................................................................................1
VOORWOORD.........................................................................................................................................4
HOOFDSTUK 1 INLEIDING.......................................................................................................................5
1.1 Factoren die stress veroorzaken bij werkende moeders met jonge kinderen..............................5
1.2 Wat is stress?................................................................................................................................5
1.3 Onderzoeksgroep.........................................................................................................................6
HOOFDSTUK 2 LITERATUURONDERZOEK................................................................................................7
2.1 Biologische oorzaken....................................................................................................................7
2.2 Combinate werk en zorg..............................................................................................................7
2.3 Schuldgevoel.................................................................................................................................8
2.4 De situate veranderen.................................................................................................................8
2.5 Beweging en/of gebruik van medicijnen......................................................................................8
2.6 Psychische gezondheidstoestand.................................................................................................8
HOOFDSTUK 3 METHODE VAN ONDERZOEK........................................................................................10
3.1 Deelnemers................................................................................................................................10
3.2 Interviews...................................................................................................................................10
3.3 Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................................................11
HOOFDSTUK 4 RESULTATEN.................................................................................................................12
4.1 Factoren die stress veroorzaken.................................................................................................12
HOOFDSTUK 5 CONCLUSIES EN DISCUSSIE...........................................................................................15
5.1 Conclusie....................................................................................................................................15
Deelvraag 1 (Literatuuronderzoek): Wat is er geschreven over de oorzaken van stress bij
werkende vrouwen die naast een baan zorgen voor hun kinderen?............................................15
Deelvraag 2 (Literatuuronderzoek): Welke stress verlagende mogelijkheden zijn bij werkende
vrouwen met kinderen al onderzocht?.........................................................................................15
Deelvraag 3 (Interview): Waardoor voelen werkende vrouwen met kinderen zich gestrest?......15
Deelvraag 4 (Interview): Waardoor kan stress vermindert worden volgens werkende vrouwen
met kinderen?..............................................................................................................................16
5.2 Discussie.....................................................................................................................................16
LITERATUURLIJST..................................................................................................................................18
BIJLAGE 1 Interviewgids........................................................................................................................21
2
, Introducte....................................................................................................................................21
Interviewvragen............................................................................................................................21
BIJLAGE 2 Samenvatngen van de interviews......................................................................................23
3
, VOORWOORD
Voor u ligt mijn paper in het kader van de opleiding Bachelor Toegepaste Psychologie aan de
Hogeschool NTI. Als onderwerp voor deze paper voor de module Onderzoek en Rapportage
heb ik gekozen voor ‘Factoren die stress veroorzaken bij werkende vrouwen met
thuiswonende kinderen’. In mijn omgeving zie ik veel moeders met jonge kinderen, die
proberen om naast een goede moeder, ook een goede partner, werkneemster en vriendin te
zijn en die vaak het gevoel lijken te hebben daar niet in te slagen. In dit tijdperk van
technologische vernieuwingen, waarin iedereen 24 uur per dag en 7 dagen per week
bereikbaar is en niets wil missen van de wereld om ons heen, is rust soms ver te zoeken. Een
werkweek bestaat niet meer alleen uit de uren die op de werkplek worden doorgebracht, maar
ook na werktijd is men nog bezig met het beantwoorden van e-mails of te woord staan van
collega’s of klanten. Zorgen voor de kinderen gaat altijd maar door. Moeders zijn daardoor
constant bezig met het combineren van werk, zorgtaken en huishouden. Daarnaast willen zij
ook tijd overhouden voor sport, hobby’s en leuke activiteiten met partner en kinderen of met
vriendinnen. De vraag is dan of vrouwen hierdoor stress ervaren en als dat het geval is, of
daarvoor in de literatuur en bij vrouwen zelf manieren beschikbaar zijn om daarmee om te
gaan?
Ik hoop met deze paper hier een antwoord op te geven.
4
